Tíminn - 10.10.1972, Blaðsíða 3

Tíminn - 10.10.1972, Blaðsíða 3
Þriðjudagur 10. október 1972. TÍMINN 3 Snjó gerði ískóvarp á Akureyri um helginc — fjallvegir eystra að verða þungfærir fólksbílum Stp-Reykjavik Nokkurn snjó gerði á Norðausturlandi siðastliðna sunnudagsnótt. Einna mest snjó- aði við Eyjafjörð, en minna aust- ur og vestur undan. Á Akureyri varð snjór i skóvarp og hafði hann ekki tekið upp að fullu nema niður við flæðamál. Á sunnudaginn mátti sjá snjókerlingar og karla á Akureyri, og börn i snjókasti. Inn á milli „snjóskúlptúranna" gat svo að lita blóm, er ekki höfðu fellt sumarskrúðann ennþá. Er fréttamaður hringdi i Vega- eftirlitið á Akureyri um miðjan dag i gær, var þar éljagangur, og spáð var norðaustanvindi og slyddu i dag. Vegir höfðu ekki spillzt til muna yfir helgina. Vegurinn yfir Vaðlaheiði var blautur og holóttur, en fær öllum bilum. Eins og áður segir snjóaði minna austur undan, en þó var talið óvarlegt fyrir fólksbila að leggja á Möðrudalsöræfi og Axar- fjarðarheiði. Á Norðvesturlandi snjóaði að- eins niður i mið fjöll um helgina, svo vegir þar eru i sumarástandi enn. Allt rólegf ÞÓ-Reykjavik Samkvæmt upplýsingum Haf- steins Hafsteinssonar hjá Land- helgisgæzlunni var allt rólegt á miðunum kringum landið i gær. Brezku togararnir halda uppi fyrrteknum hætti, og eru að veið- um innan 50mílnanna. Þeir munu vera flestir á svipuðum slóðum og áður, þ.e. út af Austfjörðum. Jóhannes Guðmundsson. Rigningarnar að undanförnu hafa leikið vegi og götur grátt á Suðurlandi, eins og berlega sést á þessari mynd, sem tekin var í Hveragerði fyrir nokkru. Illfært var þá um suiiiar götur kauptúnsins, og ibúunum fannst sem veghefiar væru heldur sjaldséðir, þrátt fyrir að aðeins ein gata i þorpinu er með varanlegu slitlagi. / Fiskverð hækkar um 75% hækkunin greidd úr Verðjöfnunarsjóði ÞÓ-Reykjavik A fundi verðlagsráðs sjávarút- vegsins i" fyrradag var ákveðið lágmarksverð á fiski fyrir tima- bilið frá 1. okt. til 31. des. 1972. Að þessu sinni hækkar lág- marksverðið að meðaltali um 15% frá þvi lágmarksverði, sem gilti til 30. sept. s.l. Helztu verð- lagsbreytingar eru þær, að þorskur hækkar um 19% ýsa um 12%,langa um 18%,ufsi og karfi um 6%, steinbitur um 12% og lúða um 15%. Samkomulag náðist i ráðinu um öll atriði verð- lagningarinnar, en verðlagning þessi gerir ráð fyrir ákveðnum greiðslum úr Verðiöfnunarsjóði fiskiðnaðarins. Að undanförnu hafa staðið yfir miklar umræður um fiskverðið, og vegna þessa boðaði Lúðvik Jósefsson sjávarútvegsráðherra til blaðamannafundar i gær, þar sem hann gerði grein fyrir með hvaða hætti fiskverðið væri til- komið. 1 upphafi máls sins, sagði ráð- herra, að allar þessar umræður hefðu ekki alltaf komið heim og saman við sannleikann. Að þessu sinni eins og endranær, hefði verið f jallað um fiskverðið eins og reglur segja til um, af verðlags- ráði sjávarútvegsins, en i þvi eiga sæti fulltrúar seljenda þ.e. sjó- manna og útgerðarmanna og svo fulltrúar kaupenda. Verðlagsráð átti að vera búið að ákveða fisk- verð 1. október s.l. en það starfaði fram yfir 1. október með leyfi sjávarútvegsráðuneytisins, þar sem fulltrúar i verðlagsráðinu töldu aðsamkomulag gæti náðst i nefndinni, ef greitt yrðu úr verð- jöfnunarsjóði. Rikisstjórnin samþykkti siðan, tillögu frá verðlagsráði, um að fiskverð yrði hækkað ym 15% að meðaltali. Þá samþykkti rikis- stjórnin fyrir sitt leyti, að heita þvi, að beita sér fyrir laga- breytingum á lögum um Verð- jöfnunarsjóð. Lagabreytingarnar gera ráð fyrir þvi að heimilt verði að greiða úr verðjöfnunarsjóði vegna timabilsins frá 1. október til 31. desember tiltekna fjárhæð. Gert er ráð fyrir þvi, að almenn 10% hækkun verði og siðan verði henniskiptniðurá hinar einstöku fisktegundir. Til viðbótar við 10% hækkunina kemur einnig 5% hækkun, sem greiðast skal jafnt á helztu bolfisktegundirnar. Þessi ákvæði munu gilda út yfir- standandi verðlagstimabil. Greiðslan úr verðjöfnunarsjóðn- um verður 88 milljónir, og er þá ,,Enn standa þeir við borðstokkana — og hóta að gera það, sem þeir gerðu 1899" Sólveig Þórðardóttir. í dag eru sjötiu og þrjú ár liðin siðan skipverjar á togaranum Royalist frá llull drekktu visvit- andi þrem mönnum út af Hauka- dalsbót, eftir að hafa dag eftir dag verið að landhelgisveiðum á Dýrafirði fyrir allra augum, og gengu auk þess nálega af Hannesi Hafstein sýslumanni dauðum. Me73al þeirra, sem þarna létu lif sitt, var Jóhannes Guðmundsson, smiður og stýrimaður á Bessa- stöðum, og annar, sem sömu ör- lög hlaut, var mágur hans, Jón Þórðarson i Meira-Garði. Ekkja Jóhannesar, Sólveig Þórðardótt- ir, átti ung börn, og voru henni greiddar nokkrar bætur úr land- sjóði, alls 2600 krónur á löngu árabili. Ingimar Jóhannesson, fyrrver- andi kennari, er sonur þeirra Bessastaðahjóna nú rösklega áttræður, og mun hann i dag af- henda landsöfnuninni þessa fjár- hæð riflega. — Ég hafði ekki hugsað mér að láta hafa orð á þessu, sagði Ingi- mar, þegar við töluðum við hann. En ef þið haldið, að það geti orðið öðrum hvatning til þess að leggja sitt að mörkum i landhelgissjóð, þá skorast ég ekki undan þvi. En þá skuluð þið lika geta þess, að ég gef þetta litilræði til minningar um foreldra mina i þeirri von og trú, að það geti ásamt framlögum margra annarra, stuðlað að þvi, að litil börn á íslandi verði ekki leiksoppur viðlika örlaga og við, ég og systkini min. Enn standa menn við borðstokkana á ensku togurunum með barefli og hóta að gera það, sem þeir gerðu, þegar faðir minn og félagar hans voru sviptir lifi. Okkur veitir sannar- lega ekki af þvi, aö standa fast á þvi, sem okkar er. miðað við að það, að landað fisk- magn verði 400 millj. kr. á því fiskverði sem i gildi hefur verið fram til þessa, annars hækkar verðið eða lækkar, eftir þvi sem heildarverðmæti fiskaflans verður á þessu timabili. Þá skýrði ráðherra frá niður- stöðum nefndar þeirrar sem skipuð var til að kanna rekstur frystihúsanna. t nefndina voru skipaðir þeir Eyjólfur tsfeld Eyjólfsson og Arni Benediktsson frá hraðfrystiiðnaðinum og þeir Jón Sigurðsson, hagrannsókna- stjðri og Haukur Helgason hag- fræðingur. — Niöurstaða nefndarinnar varö sú, aö rekstrarafkoma hraðfrysti- iðnaðarins er talin lakari en gert hafi verið ráð fyrir. 1 nefndaráliti segir, að það sé sameiginlegt álit nefndarinnar, að megin-niður- staðan á athugun, sé sú að vegna minnkandi framleiðslu og rýrra hráefnis hafi hagur frysti- húsanna versnað á ársgrundvelli um 200-250 millj. kr. frá þvi, sem áætlað hafði verið við siðasta fiskverð i Yfirnefnd sjávarút- vegsins. Lúðvik sagði, að þetta atriði ásamt minnkandi tekjum sjó- manna og útvegsmanna, hefði ráðið miklu um það, að gripið var til þess að greiða úr verð- jöfnunarsjóði. Hann sagði einnig, að i verðjöfnunarsjóði væru nú um 1100 millj. og það sem tekið væri af sjóðnum núna væri um það bil ársvextir sjóðsins. Ennfremur sagði Lúövik, að ekki væri hægt að segja á þessari stundu, hvað gert yrði, þegar fiskverð yröi ákveðið um ára- mótin. Það færi mikið eftir rekstraraðstöðunni þá, eins og t.d. útflutningsverði og einnig kæmi þetta mál inn i efnahags- ráðstafanir rikisstjórnarinnar. Þá kom fram á fundinum að fiskverð til neytenda hækkar, en ekki var vitað, hvort hækkunin verði niðurgreidd, en Verðlags- nefnd mun fjalla um þetta mál á næstu dögum. Sr. Jóhannes í Reykholi í gærmorgun voru talin atkvæði á skrifstofu biskups frá prests- kosningu i Reykholtsprestakalli i Borgarfjarðarprófastsdæmi, sem fram fór 1. október s.l. Eini um- sækjandinn séra Jóhannes Pálmason var kjörinn lögmætri kosningu. Á kjörskrá voru 316, en atkvæði greiddu 184, og hlaut séra Jó- hannes 181 atkvæði en 3 seðlar voru auðir. 20 þús. manns i síðasta blaði Heimilis- póstsins birtist grein eftir Gisla Sigurbjörnsson um heil- brigðismál. Þar segir m.a.: ,,A nær hverjum degi er spurt eftir plássi fyrir sjúki- inga, gamalt fólk, sem ekki kemst á sjúkrahús. Svar okkar er alltaf það sama: Þvi miður, ekkert pláss laust. Þannig hefur það verið lengi og verður eflaust i nokkur ár ennþá, að öllu óbreyttu. Sjúkraplássin á Grund þarf að nota fyrir heimilisfólk, sem lasnast hér og i Asi í Hvera- gerði. Landsmenn voru sam- kvæmt bráðabirgðatölum Hagstofu tsiands 1. des. s.l. 206.818 og hafði fjölgaðum issk frá árinu áður. Fólksfjölgun er mí siðari ár töluvert minni en oft áður og telja sumir góðs viti, aðri aftur á móti alvarleg tiðindi. Ot i þá sálma skal ekki farið, cnda þótt freistandi sé, málið er mikilsvert, hvernig scm á það cr litið. Grein þessi cr um sama vandamálið og vant er hjá mcr ellinaog fram tiðina, nær 20.000 iiianns, sem náð hafa <;."« ára aldri. Nákvæmar tölur eru frá manntalinu I. des. 1970, en þá voru landsmenn 204.930 að tölu, en af þeim yoru 8370 karl- ar og 9829 konur eða samtals 18.199 manns, sem náð höfðu (i.'i ára aldri. Er þessi tala hlut- fallslcga ckki há, aðeins 8,9% miðað við það, sem er hjá öðr um þjóðuin, en þar eru 12-14% <;."> ára og eldri. Fljótt á litið virðist það vera ofur einfalt mál að sjá iiin. að framtið þcssa fólks sc örugg siðustu árin. Kn þegar vanrækt hefur vcrið að reisa elliheimili og sjúkrahúsin yfirfull, þá er ekki von á góðu, enda eru þessi mál komin i óefni. íslendingar eru hjálpsamir og alltaf er verið að safna fyrir cinu og öðru bæði nær og f jær, en samt sem áður cru ýmis iuál, sem fáir vilja sinna og þar á ég við lómlætið gagnvart vandræð- um <>g erfiðleikum eldra fólks- ins, þegar veikindi steðja að." Borgarsjúkrahúsið Gisli Sigurbjörnsson segir cnnfrcmur: „Loforðin vantar ekki, en hvar cru efndirnar? Fyrir mörgum árum var ég i býggingarnefnd Borgar- sjúkrahússins. Við vorum að gcra áællanir um sjúkrahús mcð 320 sjúkrarúmum. Allar áællanir voru miðaðar við þá tölu, eldhúsið, skurðstofur, skrifstofur og sjúkrastofur. Bygggingarnefndin skilaði hráðabirgðaáliti, nokkru scinna var ný nefnd skipuð, allir þeir siiinii, en mér sleppt. Skiptir mig að sjálfsögðu cngu, leiðinlegt að visu, að þeir visu menn töldu mig óþarfan, en þvi er ég nú farinn að venjast. Þess vegna tei ég gagnslaust að koma á fram færi við þá gagnlegum tillög- um, að ég tel. En Borgar- sjúkrahúsið er táknrænt dæmi um framkvæmdir þeirra. önnur álman, sem ætluð var fyrir sjúkrapláss, er enn óreist, enda þótt sjúkrahúsið sé miðað við,að sú álma sé i notkun. Borgarstjórn hefur gert samþykkt um að reisa B- álinu, eins og hún er kölluð. Fjárframlag rfkisins er miðað við sjúkrahús með 320 ¦ Framhald á bls. 19

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.