Tíminn - 11.01.1975, Blaðsíða 9

Tíminn - 11.01.1975, Blaðsíða 9
Laugardagur 11. janúar 1975. TÍMINN .':¦: ¦Éilíllilfl^^lml-Í: ^ÆmmfimÍ^ S:i^?:^^ g horfur í olíumálum ilm Jónsson, forstjóra Olíufélagsins ákveður siöan útsöluverð á aðal- söluvörum félaganna.Samkeppn- in milli oliufélaganna er þvi ekki um verð eða gæði, heldur ásviði þjónustu. — Islenzk stjórnvöid hafa undanfarin 22 ár talið nauðsyn- legt að skapa með oliukaupum möguleika á sölu okkar eigin afurða til Sovétrikjanna. Nú siðustu ár hefur verið svo, að þessi viðskipti hafa nokkurn veginn haldizt i hendur, þ.e. verð- mæti söluafurða okkar hefur verið nokkuð jafnt og verðmæti þeirrar oliu, sem við kaupum af Rússum. — En eftir hinar geysilegu hækkanir á olíuverði, sem urðu fyrir rúmu ári, er nú svo'komið, að Riissar kaupa aðeins af okkur vörur fyrir u.þ.b. þriðjunginn af verðmæti oliunnar, sem vió kaupum af þeim. Ef Rússar auka ekki til mikilla muna kaup á Islenzkum vörum, er auðvitað engin ástæða til þess að kaupa jafnmikið olíumagn af Rússum og gert hefur verið og sjálfsagt að athuga, hvort fá mætti oliuna með betri kjörum annars staðar. Útlitið á oliumörkuðum eftir siðustu hækkun frá Arabalöndunum Það er mjög erfitt, sagði Vilhjálmur, að spá nokkru um þróun oliuverðs i heiminum næstu mánuði eða ár. En ég held, að við getum vart vænzt þess, að oliu- verðiækki aftur á næstunni. — Oliumálaráðherra sam- einuðu furstadæmanna i Arabiu sagði nýlega i blaðaviðtali i Beirut, að fjöiþjóðlegu oliufélögin notuðu ágóða, sem þau hefðu af söiu hinnar arabísku oliu, til að leita oliu annars staðar, sem þau slðan gætu notað I stað hinnar arablsku. t þvi sambandi benti hann á oliuleit, sem gerð hefur verið, I Norðursjónum og Ishafinu. „Okkar auðlegð er minnkuð með hagnaði þessara ollufélaga, og það fjármagn siðan notað til að losna við að kaupa okkar oliu. Þetta getum við alls ekki sam- þykkt" sagði ráðherrann. — Arabar hafa fjórfaldað oliu- verð á einu ári og sett gjaldeyris- kerfi heimsins Ur skorðum. Nú sjá þeir, að fjölþjóðlegu oliu- félögin eru líklegasti aðilinn til að ógna veldi þeirra, bæði með þvi að finna nýjar oliulindir og þróa aðrar orkulindir. Þess vegna hafa Arabarfkin nú hafið geysimikla áróðursherferð gegn fjöiþjóðlegu oliufélögunum og leitast við að minnka það fé, sem þau hafa handa á milli, til að leita nýrra orkulinda. Hér er því enn komin fram ný barátta, sem áreiðanlega á eftir að heyrast mikið um i fréttum næstu mánuðina. íslendingar litt gefnir fyrir sparnað — Nu er hálfgert kreppuástand vfða um heim, sagði Villijálmur, og undirrótarinnar er að nokkru að leita I hirini snöggu hækkun olIuverðs.Þaö er lika ljóst, að verði raunveruleg heimskreppa, munu oliudollarar Araba i Vesturlöndum verða harla litils virði. — Auðvitað verður allt gert til að koma I veg fyrir að raunveru- legt kreppuástand myndist. A Vesturlöndum er nú mikið talað um að spara oliu. og jafnvel i Bandarikjunum eru uppi áætlanir um að skammta bilabensin eða hækka verð þess mjög mikið til að draga Ur notkuninni. — Hér á Islandi er aftur á móti ákaflega Htið talað um sparnað, þó að viðskiptakjör landsmanna hafi sennilega versnað um meira en 10.000 milljónir á s.l. ári. Enn hafa ekki komið fram heildar- reikningar yfir rýrnun viðskipta- kjara, en gert er ráð fyrir, að hún nemi u.þ.b. 50.000 kr. á hvert mannsbarn á Islandi. — Áriö 1974 eyddum við u.þ.b. 8.000 milljónum króna meira I gjaldeyri, en okkur tókst að afla, og ekki veit ég, hvar fá á viðlika upphæð i ár til að halda öllu gang- andi i sama farinu. — Mér f innst full ástæða til þess að almenningi á Islandi sé gerð betri grein fyrir ástandi og horfum í efnahagsmálum. Virðist oft sem auðveldara sé að fá upplýsingar um stöðu annarra þjóða á þessu sviði en okkar eigin. Ég tel rétt, að sagði Vilhjálmur Jónsson að lokum, að birtar verði opinberlega tölur um það, hversu mikið viðskiptakjörin hafa rýrn- að.á's.l. ári, og jafnframt spá um gjaldeyrisþörf og gjaldeyrisöflun á árinu 1975. -HJ ÍM cernig þekktar olluauðlindir skiptast milli heimshluta. Meira enhelmingur þekktra oliulinda er I Mio-Austurlöndum. '¦-¦'. ¦-¦.'¦ '.':>' '¦•.:'''"r--vv. .¦ .'.^;..;;.¦:.:,'.:.:.:"¦ ^.;::i:'i',,.: :•¦:¦ ¦'¦-'<•'< ¦<-"-:-:'^-^-:^-'Æ^< '•y\i':::-l '''M^^M^Æ^iMí-ýÍM^ -::-:/::-:":'::'

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.