Atuagagdliutit - 09.04.1998, Blaðsíða 13

GRØNLANDSPOSTEN
SISAMANNGORNEQ 9. APRIL 1998 • 13
Isiginnaartitseqatigiit New
Now Dancers. Ghanami
illoqarfimmi Acra-mi
qallunaat ambassadianni
assilisaq.
Teatergruppen New Now
Dancers. Billedet er taget i
den danske ambassade i
byen Acra i Ghana.
Kalaallit Afrikami angalaarlutik
isiginnaartitseqataasut
Allattoq Anna Heilmann, København
Kalaallit Varste Berndtson
aamma Karno Reimer inuia-
qatigiit assigiinngitsut arfi-
nillit ilagalugit Afrika-mi isi-
ginnaartitseqattaarlutik anga-
laqqammerput. Isiginnaartit-
seqatigiit imminnut taaguu-
sersimapput New Now Dan-
cers. Isiginnaagassiaq taku-
tinneqartartoq tassaavoq Kø-
benhavn 1997-imi EU-mi
Kulturby-jummat pilersinne-
qarluni takutinneqaqqaartoq.
Takutinneqaqqaarnerani ka-
laalersaapput Else Danielsen
aamma Nukaaka Motzfeldt,
ukiorli manna peqataasin-
naanngimmata Varste-mit
Karno-millu paarlanneqar-
put.
Oqaluasaartinneqaramik
palersimaqaat. Misigisaqars-
imaqigamillu quiasuttarlutil-
lu pipput. Karno Reimerip
nutsami ilai Afrika-miusut
perlartissimavai.
Nunarput issileruttortoq,
Københavnimillu aallaramik
qiianartoq Ghana-mut unnu-
lersoq minnertik Karno-p
ima eqqaavaa:
- Timmisartumit niugatta
soorlumi arlaanut iserluni,
uffa anilluta! Kiassuaqaaq
isugutarujoqalunilu. Uanga
allamik eqqarsanngilanga: -
Naa! Eqqanaraluttuaq aqagu
seqinnilerpat qanoq iliussaa-
gut! Ila kuuttuinnanngussaa-
gut!
Bussersuarnik angalaga-
mik Afrika-mi nunat tallimat
aqqusaartorpaat: Ghana,
Togo, Benin, Burkinafaso
aamma Elfenbenskysten,
akunnittarfinnilu najugaqar-
tarlutik. Isiginnaartitsinerin-
naq samminngilaat. Ilinniar-
titsiutigalutik suleqatigiissit-
sisarput kiisalu isumasioqati-
giissitsisarlutik. Angalaner-
minni arfineq pingasoriarlu-
tik isiginnaartitsipput.
Eqqaamasat eqqartukkat a-
merlaqaat. Angalanerminni
unillatsiartarnerminni inoori-
aaseq takusartik alutornartu-
tut eqqaavaat, ilaatigut quia-
nartorujussuanngorlugu oqa-
luasaaralugu.
- Tuniniaallaraangamik! I-
laatigut anartarfimmut saliu-
tinit matorsuarnut allaat tuni-
niartarpaat. Suut tamaasa pi-
leriginarsorisinnaasatik tuni-
niarpaat. Kasserminnut ilillu-
git sorpassuarnik tuniniaa-
jartorlutik ingerlasarput.
Massa matorsuamik, mersor-
fissuit nassarlugit tuniniaa-
jartortut. Aqqusemgup sinaa-
nut ingillutik tuniniaasorpas-
suit, soorlu siniffissuit nalaa-
saarfissuillu. Suna suna ta-
marmi tuniniagaq aqquser-
ngup sinaaniippoq. Immin-
nut tuniniaarujoortut, aamma
qaamanerusunut amilinnut
tuniniaarujoortut. Uagut qer-
nertormiut akornanni qarsun-
gasortaalluta. Afrikamiut
qerningaaramik unnuakkut
takussaasanngillat, ullukku-
innaq takusarpagut, Karno
Reimer oqaluttuarpoq.
Kiassuaq
Varste Berndtson-ip malugi-
niakkamik ilaat, tassa kian-
nerpaaffiup nalaa puigunaat-
sippaa. Ullup qeqqanit sisa-
mat tungaannut inuit anga-
laarujussuartanngillat, tama-
tuma nalaani sininnerusarlu-
tillu eqqissisimaamerusarlu-
tik.
- Ilami inuit tamatuma na-
laani eqqisseqqinnaarlutik
pipput Karno oqaluttuarpoq.
- Naamattuulissavagut su-
mi tamaani sinnguttut, orpiit
alanngortaannut innaannar-
lutik sinnguttut. Sumi tamaa-
ni sinipallalaartarneq atorne-
qartorujussuuvoq. Seqerngat
taama kiatsigisoq isumaqa-
raluaratta Afrikamiut atisa-
qarpiassanngitsut. Sunaaffali
taamaanngilaq. Imminnut
poortorlutik nermussimasar-
put.
Varste oqarpoq 35-t 38-t
missaannik kiattoq ilaat qivi-
unik oqorsaatilinnik jakkiler-
suussimasartut.
- Qilattagarsuamik nasar-
torlutik. Ukiorsiortunngooq.
Uagut kuuttuinnanngorluta
kiagoruttoratta bussiniilluun-
niit anerpiarsinnaanngilagut.
Massa jakkersualerlutik qiia-
sut. Aasaaneranigooq 50 ti-
killugu kiattarpoq. Kalaaliu-
neraraangatta paasisanngi-
laat, aatsaalli eskimo-junera-
raangatta pisisarpaat. Nunar-
put qiianartorujussuartut ta-
korloorpaat, eqqaaginnarlu-
gu uulikullattarlutik. Tupi-
gusuutigaat taama kiatsigisu-
miissinnaagatta. Assorsuaq
alutorsaatigisarpaatigut.
- Kalaallisut erinarsuleraa-
ngatta erinarsuut ingerlaan-
navik ilikkartarpaat erinar-
soqatigilerlutalu. Taamaallu-
ta meeqqat malinnittut ka-
laallisut erinarsorfigileratsi-
git erinarsoqatigilerpaatigut.
Taamani paasivarput kalaal-
lisut erinarsuut taanna nuan-
narineqaqisoq, Varste oqar-
poq.
- Erinarsuut taanna ullu-
mikkut immaqa Afrikami tu-
saqquugariloorpaat. Immaqa
Afrika tamakkilerpaa, Kamo
oqarpoq.
Afrikamiut kalaallit qanoq
isikkoqameri takorloorumi-
naatsippaat. Ilaasa indianeri-
utikkaat, allat vietnamimiut,
filippinerit, mongoliamiut.
Nunat tamarmiunut asser-
suunneqartalerlutik uterput.
Nerisassaataat
Karno Reimerip neriartorti-
taanerminni nerisassaataat
puigunaatsippai. Savat kuk-
kukuullu nerisaasorujus-
suupput. Bananit siatat mam-
arsaatigisarsimaqaat. Uuma-
sut assigiinngitsut siaasak-
kat. Aalisakkat ilivitsuutiin-
narlugit siaasakkat. Miseraa-
taallu mamarnerarpaat.
- Afrikami neriniartarfiit
nalinginnaaqaat. Taamaallu-
ta neriartorpugut. Soorlu
puugutarsuit savimerngit
matuuginnakkat, assigiin-
ngitsorpassuamik nerisassa-
nik imallit. Neriniartarfim-
miitilluta angut ataaseq iser-
poq kuukkooriarsuaq siggus-
suisigut qiliinnagaq nassarlu-
gu, aperalunilu kina piseru-
sunnersoq. Ila uagut tupak-
katta. Uanga alapernaaruttor-
tunga aperigaluarpaanga ti-
gussaneriga. Naamerluinnaq,
attulaarparali, Karno oqar-
poq.
- Taamaalluta »kalaalia-
raanni« tuniniaasarfimmiik-
katta nerisassarpassuarnik
tuniniaasut tupigusuutigaa-
gut. Allaat aalisakkat imma-
qa seqinermik panertitat, ua-
gut kalaallit tipittuutitsinnil-
luunniit tipeqamerit, orsuali-
una koomsaarluni. Kiangaar-
mat neqaataasa qaavi niviuk-
kanik ulikkaartut. Massa qul-
lugissat panertut aamma si-
katsitat. Soorunami misilin-
ngilagut naarloreeqigatta,
Kamo nangippoq.
Varste Afrikamiinnermin-
ni naarlunnilersaarpoq.
- Tikiinnavilluta naarluler-
pugut uangalu suli attatiu-
saarpara. Bakteriaasa allaa-
neruneri malunnarnermik.
Arlalissuarnik iisartagartor-
taraluarpugut, akiuussutissa-
nik pissarsereerluta kapitin-
nikuullutalu. Angalaqater-
pulli ataaseq malaria-lerpoq.
Ippemaat assut peqqarniip-
put. Kapigaangamitigut man-
ngertuinnarsuarmik pullat-
tuuleraangatta.
Arnartaat
Maluginiarsimavaat arnat
namminnersut ukioqartut ar-
lalinnik meeraqalereersartut
- meerartaajaartarsimanngu-
atsiaramik. Ilaat amaajutiga-
lutik naartusut tasiuutigalu-
tik, sorpassuit kasserminnut
inissiorarsimallugit inger-
laartut.
- Tupinnarpoq suut tamaa-
sa kasserminnut ilillugit i-
ngerlassinnaagaat nakkaas-
sanagillu uffa niaqqutik or-
faatikkaluarlugit, Varste oqa-
luttuarpoq.
Karno-p qemertormiut ar-
nartaasa uppatikkaanerat ma-
luginiarsimavaa.
- Arnartaat ila uppateqa-
qaat. Ilarput taamaalluni upa-
ruaavoq, amaakkaminnik
nakkaasaqartanngimmata tu-
pigusuutigalugu. Immaqa-
gooq nuloqangaaramik up-
pammi qaanni issiatittara-
mikkit. Siffiaqqortunatik tu-
nummut assorsuaq uppatik-
kaajupput. Tasinnguani er-
rorserrattarput, nunaannar-
mut manioraasarlutik.
- Taamaalluta kuuk saneq-
qullutigu errorserrattorpas-
suit naammattoorpagut.
Meeraallunga anaanakkut
ullut ilaanni ataatsikkorsuaq
errorseqatigiittamerannut as-
sorsuaq aliannaarutigaakka,
Varste ilassuteqarpoq.
Piitsut pisuullu
Varstip inuit assigiinngissu-
tilerujussuusut malugisima-
vaa.
- Ilaat piitsoorpaseqisutut
isikkoqarput. Allalli taku-
neqarsinnaasarput soorluuku
pisoorujussuusut. Malunnar-
portaaq innuttaasut amerla-
qisut innarluuteqartut. llaasa-
lugooq piitsuuallaarnertik
peqqutigalugu meeranngua-
tik inunnguinnartut innarler-
tarsimavaat, allippata qinu-
sartuutinniarlugit.
Angalanerminni Varte-p
Karno-llu Afrika nutaaliaa-
soq angallavigaat. Puigu-
naatsulli ilagaat inuit mar-
raannami najugallit, innaal-
lagiaqanngitsut, kuuginnar-
tumik imeqanngitsut.
- Allaanngivippoq mee-
raalluni titartakkani takusar-
takkat, soorlu atuakkami
»Afrika«-mi. Soorlu inuiaqa-
tigiit - ilaqutariit - pallitaali-
saarannguanik illuliortarsi-
mapput ammalukullaaran-
nguanik, iviusannguanik qa-
lialikkanik.
Varste aperiganni immaqa
løve-nut assersuisimanersut,
akivoq:
- Naagga. Ila Afrikamiin-
nitta nalaa tamaat aapakaa-
milluunniit takunngilagut.
Løve-nik nagguaatsunilluun-
niit takunngilagut. Sunaaffa
angalaqqaarluni orpippassu-
aqarfinni tamakku takusas-
saasimasut. Pakatsingaarluta
uterpugut! Illarlutik nagga-
siipput.
ASSJ FOTO. PRIVAT