Tíminn - 24.10.1975, Blaðsíða 20

Föstudagur 24. október 1975.
SÍMI 12234
tiERRft
GARÍ3URINN
AlDALSTRfETI 3
SÍS-IÚIHJR
SUNDAHÖFN
fyrirgóóan mai
^ KJÖTIÐNAÐARSTÖÐ SAMBANDSINS
- -
Norðmenn vilja forðast
deiiur vegna útfærsl-
unar í 200 mílur
Bretar vongóðir um
að samkomulag nóist
Keuter/London. Norðmenn og
Brctar hófu I gær viðræður um
hugsanleg áhrif þess, að fiskveiöi
lögsaga í Noröaustur-Atlantshafi
og á Norðursjávarsvæðinu verði
færð út í 200 milur. Segir í yfirlýs-
ingu brezka utanrikisráðuneytis-
ins i gær, að viðræðunefndir land-
anna hafi ákveðið að taka mál
þetta til nánari athugunar.
Norðmenn hafa lýst þvi yfir, að
þeir vilji leysa öll vandkvæði,
sem skapast kunna vegna fyrir-
hugaðrar útfærslu efnahagslög-
sögu landsins i 200 milur, með
samningum. Segir i fréttum
Reuters frá London, að viðræð-
urnar, sem fram hafi farið i gær,
hafi einungis verið undirbúnings-
viðræður vegna 3. áfanga haf-
réttarráðstefnu Sameinuðu þjóð-
anna, sem hefst i New York i
marz mánuði 1976.
Jens Evensen hafréttarráð-
herra Norðmanna og David
Ennals, aðstoðarutanrikisráð-
herra Breta, sögðu i gær, að
nauðsyn bæri til þess að riki þau,
er hagsmuna hefðu að gæta vegna
útfærslu fiskveiðilögsögu, rædd-
ust við , og brezki ráðherrann
Itrekaði andstöðu Breta við
einhliða aðgerðum rikja i þessum
málum.
— vinstrisinnuð blöð
Reuter/Beirut. Karami, forsætis-
ráðherra Libanon, sagði á þingi i
gær, aö stjórn landsins ætlaði sér
að gera allt, sem i hennar valdi
stæði til þess að forða iandinu frá
áframhaldandi ófriði og átökum.
Sagði hann, að margar hug-
myndir til lausnar ófriðinum,
hefðu komið fram, m.a. sú hug-
mynd að skipta landinu i áhrifa-
svæði milli hinna stríðandi aðila,
eins og gert hefði verið á Kýpur.
Sagði hann, að uppi væru þær
skoðanir, sem álitu, að ákveðnir
aðilar kyntu undir ófriðnum i
landinu i þvi skyni að veikja
palestinskar andspyrnuhreyfing-
ar. Kvaðst hann ekkert vilja full-
yrða um þessar skoðanir.
Fallbyssusprengja sprakk i
miðborg Beiruti gær og varð fjór-
um mönnum að bana og tuttugu
særðust alvarlega.
1 gær var 100 manns rænt, en
þeirra á meðal voru tveir banda-
riskir sendiráðsstarfsmenn. Talið
er að hreyfing vinstrisinna, sem
kallast Ash-Shualeh, hafi rænt
Bandarikjamönnunum. Þó var
tekið fram i fréttum, að örugg
vissa væri ekki fyrir þessu.
Bandarikjamönnunum var rænt
úr bifreið þeirra, er þeir voru á
ferð um suðurhluta borgarinnar.
Útvarpið i Beirut varaði fólk
viö þvi að vera á ferli á götuin
borgarinnar, vegna hins ótrygga
ástands. Innanrikisráðherrann
beindi þeirri áskorun til fólks, að
það yfirgæfi ekki hús sin nema til
þess bæri brýna nauðsyn.
Yfirmenn hersins og öryggis-
sveitanna áttu meðsér fundi i gær
og voru þar ákveðnar reglur, sem
miöa eiga að þvi að binda endi á
ófriðarástandið. Hafa reglur
þessar veriðstaðfestaraf Karami
forsætisráðherra og áttu þær að
taka gildi i gærkvöldi. Ekki var
nánar skýrt frá þvi, i hverju þess-
ar nýju reglur fælust. Ákafar
raddir hafa heyrzt um það, að
hernum verði beitt til þess að
lægja ófriðaröldurnar, en það
Evensen hefur sagt, að Noregur
vilji i lengstu lög forðast illdeilur
við riki þau, er hin fyrirhugaða
útfærsla kemur til með að snerta,
en þau riki eru Bretland, Vest-
ur-Þýzkaland, Frakkland,
Belgla, Holland, Sviþjóð, Dan-
mörk,Pólland, Austur-Þýzkaland
og Sovétrikin.
Norðmenn gera ráð fyrir þvi,
að við útfærslu auðlindalög-
sögunnar verði jafnt norskum
togurum, sem togurum annarra
þjóða bannaðar veiðar á þeim
svæðum, þar sem togveiðar verði
ekki leyfðar.
1 yfirlýsingu þeirri, sem ráð-
herrarnir gáfu út i gær, segir að
þeir ætli að taka málið til nánari
athugunar og muni þeir hittast
aftur mjög bráðlega til frekari
viðræðna.Sagðiog,aðþeirætli að
hafa samband við rikisstjórnir
annarra þjóða, sem hagsmuna
hafi að gæta i þessu sambandi.
I áreiðanlegum fréttum frá
London i gær sagði, að Ennals
væri staðráðinn i þvi að tryggja
brezkum togurum rétt til veiða á
þeim svæðum innan hinna nýju
200 milna marka, sem Bretar telji
sig eiga hefðbundinn rétt til að
veiða á, þegar og ef til útfærslu
kemur.
telja líkur til þess
hefur Karami ekki viljað fallast
á. Hann er jafnframt varnar-
málaráðherra og þvi yfirmaður
herafla landsins.
1 nokkrum vinstri sinnuðum
blöðum i Libanon var þvl haldið
fram i gær, að samkomulag væri
mjög erfitt með Karami forsætis-
ráðherra og Franieh, forseta
landsins. Karami er múhameðs-
trúar, en forsetinn er kristinnar
trúar. Blaðið Al-Moharrer heldur
þvi fram i gær, að Karami ætli að
segja af sér. Þá sagði i öðru blaði,
að ósamkomulag með forsætis-
ráðherranum og forsetanum
hefði verið orsök þess, að reglu-
legum fundi rikisstjórnarinnar i
gær hefði verið frestað.
í útvarpinu i Beirut, sagði að
stjórnin hefði ákveðið að koma á
útgöngubanni frá klukkan tólf á
kvöldin I sumum hverfum til þess
að koma i veg fyrir fleiri mann-
rán, en þau hafa sem kunnugt er
verið mjög tiðkuð i bardögunum i
borginni.
Gæzlusveitir
áfram á Sinai
Reuter/Sameinuðu þjóðun-
um. öryggisráð Sameinuðu
þjóðanna samþykkti i gær að
framlengja dvöl friðar-
gæzlusveita samtakanna á
Sinai eyðimörkinni. Hefði
öryggisráðið ekki samþykkt
aö framlengja dvölina, hefði
samningurinn um dvöl
friðargæzlusveitanna runnið
út I dag.
Aður ern öryggisráðið
gekk til atkvæðagreiðslu um
málið, las forseti þess bréf,
sem honum hafði borizt frá
utanrikisráðherra Egypta,
Ismail Fahmi, þar sem hann
lagði eindregið til, að
Genfarráðstefnanyrði kölluð
saman hið bráðasta.
Reuter/London. Reuters
fréttastofan i London hefur
það eftir talsmanni brezka
utanrikisráðuneytisins, að
nokkur árangur hafi orðið i
gær af viðræðum Einars
Ágústssonar utanríkis-
ráðherra og Roy Hatterslay,
aðs toð aruta n rikisráðherra
Breta, um fiskveiðideiluna.
Verður viðræðum
ráðherranna framhaldið i
dag.
Segir i fréttum Reuters, að
tilgangur viðræðnanna sé sá,
að hindra að til nýs þorska-
striðs komi, en samningur
Breta og Islendinga rennur
út 13. nóvember n.k. Tals-
maður utanrikis-
ráðuneytisins sem fyrr er
vitnað til, sagði, að árangur
viðræðnanna i gær, lægi i
þvi, að tslendingar hefðu
verið reiðubúnir til þess að
ræða um hugsanlegar
heimildir til handa Bretum
til veiða innan 50 milna
markanna eftir 13. nóvem-
ber.
Segir i fréttinni, að ís-
lendingar hafi hins vegar
lýst þvi yfir i ráðherra-
viðræðunum, sem fram fóru
fyrir sex vikum, að allir
brezkir togarar yrðu að fara
út fyrir 50 milna mörkin, er
samningurinn rynni út 13.
nóv. Þá segir og I fréttinni,
að ekki sé ljóst, hve langt
Bretar megi sækja inn fyrir
50 milna mörkin.
1 fréttinni segir einnig, að
annað merki þess aö
viðræðurnar hafi borið
árangur, sé það, að viðræðu-
nefndirnar hafi skipzt á
skoðunum en ekki lesið upp
fyrirfram ákveðnar og ó-
sveigjanlegar yfirlýsingar
um deilumálið.
Loks segir i fréttinni, að
Hattersley krefjist þess, að
Bretar fái áfram að veiða
sama aflamagn á hverju ári
og fyrra samkomulag geri
ráð fyrir, sem sé 130 þúsund
tonn á ári. Hann krefst þess
einnig, að sami fjöldi togara,
þ.e. 130, fái að stunda veiðar
á Islandsmiðum eftir 13.
nóvember, þar sem minnkun
skipafjöldans kynni að bjóða
heim auknu atvinnuleysi i
brezkum og skozkum fiski-
bæjum.
A6 siðustu segir i fréttinni,
Reuter/Stokkhólmi. Sænska
akademian veitti i gær bók-
menntaverðiaun Nóbels fyrir árið
1975. IHaut þau að þessu sinni
italska ljóðskáldið og bókmennta-
gagnrýnandinn Eugenio Montale
fyrir þær fimm Ijóðabækur, sem
hann hefur gefið út sL. fimmtiu
ár.
t tilkynningu sænsku akademi-
unnar segir, að Montale, sem rit-
ar tónlistar- og bókmenntagagn-
rýni fyrir Corriera Della Sera,
dagblað, sem gefið er út i Milano
á Italiu, túlki i verkum sinum af
einstakri snilld og án allrar tál-
sýni hinar mannlegu tilfinningar.
Segir og i tilkynningu sænsku
akademiunnar, að Montale sé i
að Einar Agússson hafi ekki
látið upp neinar tölur um
hugsanlegan veiðikvóta fyrir
Breta og ekki heldur fjölda
þeirra skipa, né það
veiðimagn, sem Bretar megi
Reuter/Madrid. Spánverjar biðu
með mikilli eftirvæntingu eftir
þvi I gær, hvort tiikynning bærist
frá læknum um heilsufar
Francos, þjóðarleiðtoga Spánar.
Er nú hart lagt að Franco úr ýms-
um áttum að hann leggi niður
völd.
t dag verður haldinn ráðu-
neytisfundur á Spáni, og verður
hann væntanlega fyrsti próf-
steinn þess, hvort Franco takist
aðhalda völdum eftirhjartaáfall-
ið, sem hann fékk sl. þriðjudag.
Talsmaður Francos sagði i gær,
aðFranco væriviðgóða heilsu, en
ekki væri vitað, hvort hann hefði
heilsu til þess að sitja i forsæti á
ráðuneytisfundinum. Sagði tals-
maðurinn, að það væri komið
undir læknum Francos að skera
úr um, hvort svo væri eða ekki.
Areiðanlegar fregnir herma, að
Franco sé mjög ófús til þess að
láta af völdum, þar sem fram-
undan séu hættuleg timamót i
sögu Spánar. Er þar átt við hina
fyrirhuguðu göngu 350 þúsund
Marokkobúa til spænsku, Sahara.
Talið er, að það geti haft mjög
alvarleg áhrif fyrir heilsufar
Francos, reyni hann að vera i for-
sæti á ráðuneytisfundinum, svo
stuttu eftir hjartaáfallið. Hávær-
ar raddir eru upp i um það i ráðu-
neytinu, að Franco eigi að segja
af sér vegna heilsufarsástæðna.
Hins vegar er talið, að það muni
reynast ákaflega erfitt að sann-
færa Franco um að hann eigi að
segja af sér, þar sem hann sé
staðráðinn i þvi að halda eins
lengi i völdin og honum er frekast
unnt. Hins vegar er Ijóst, að Juan
Carlos, rikiserfingi, er mjög
tregur til þess að taka við völdum
til bráðabirgða. Hann mun hafa
skýrt Navarro forsætisráðherra
frá þvi, að annað hvort taki hann
við völdum fyrir fullt og allt eða
alls ekkert.
Heilsufar Francos hefur komið
röð fremstu ljóðskálda á Vestur-
löndum.
Þá telur nefndin, að sú stað-
reynd, að framlag Montale til
ljóðagerðar skuli stöðugt heilla
ungu kynslóðina, jafnt á ítaliu,
sem annars staðar á Vesturlönd-
um, sé nægur vitpisburður um
gildi ljóðagerðar hans.
Verðlaunin, sem nema 630 þús-
und sænskum krónum verða af-
hent Montale við hátiðlega athöfn
i Sviþjóð hinn 10. desember. Karl
Gústaf, Sviakonungur, afhendir
verðlaunin.
I viðtali við itölsk blöð i gær,
lýsti Montale þvi yfir, að hann
væri djúpt snortinn vegna þess
heiðurs, er sér væri nú sýndur. Er
hann var spurður að þvi, hvað
veiða á Islandsmiðum. Segir
i fréttinni, að Hatterslay
búist við þvi, að Einar
Ágústsson skýri afstöðu is-
lenzku rikisstjórnarinnar
nánar I dag.
af stað mikilli spennu i spænsku
stjórnmálalifi. Þannig tilkynnti
spænska lögreglan, að hún hefði
handtekið 19 skæruliða úr flokki
kommúnista, þar á meðal sjö
konur. Að minnsta kosti þrjú
hundruð skæruliðar og stuðnings-
menn þeirra hafa verið hanþtekn-
ir á Sþáni siðan i ágúst. I til-
kynningu frá lögreglunni segir,
að skæruliðarnir 19, sem hand-
teknir voru i gaer, séu i nánu sam-
bandi við samtök maoista, sem
lýst hafa sig ábyrg vegna morða á
fjöldamörgum spænskum lög-
regluþjónum á þessu ári. Sagði
lögreglan að einn hinna hand-
teknu væri Mara Isabella Perez,
en hún hefur skipulagt starfsemi
skæruliðahreyfinga i landinu sið-
an 1968. Munu hinir handteknu
hafa veitt öfluga mótspyrnu, er
lögreglan tók þau höndum.
Franco heldur fast I völdin. Juan
Carlos mun hins vegar tregur til
að taka við völdum til bráða-
birgða.
hann túlkaði i ljóðum sinum sagði
hann: „Ljóð min ber ekki að
skilja sem skilaboð, miklu fremur
sem tákn vonarinnar.”
Montale var rekinn úr starfi
slnu sem yfirmaður visinda- og
bókmenntasafnsins á ítaliu árið
1938, er hann neitaði að gerast
félagi i fasistaflokknum á ttaliu.
Hafði hann þá lifibrauð sitt af
þýðingum, en hélt engu að siður
áfram bókmenntastörfum sinum.
Fyrsta bók Montale, Ossi Di
Seppia (bein kolkrabbans) kom
út 1925, en siðasta bók hans,
Diario De ’71, kom út 1972. Hann
var fyrirliði i fótgönguliðsher-
deild I baráttu ítala við Austur-
rikismenn i heimstyrjöldinni
fyrri, en árið 1921 hóf hann skrif
sem bókmenntagagnrýnandi, og
þá fyrir Magazine Priomo
Tempo.
Líbanon:
Biðst Karami
lausnar?
ítalinn Montale hlaut bók-
menntaverðlaun Nóbels 1975
— fyrir ijóðagerð sína
Spdnn:
19 skæruliðar hand
teknir í gær