Fréttablaðið - 04.03.2007, Side 12

A
thygli vakti á dög-
unum þegar stjórn
Sparisjóðs Svarf-
dæla ákvað að gefa
Dalvíkurbyggð
menningarhús að
andvirði 200 milljónir króna.
Stjórnin samþykkti að gefa íbúum
svæðisins húsið í ljósi jákvæðrar
afkomu sjóðsins á síðasta ári. Um
rausnarlegustu og stærstu gjöf
sparisjóðsins er að ræða en alls
ekki þá fyrstu.
„Sparisjóðurinn hefur verið
mjög jákvæður í garð þeirra
málaflokka sem styðja við sam-
félagið,“ segir Friðrik Friðriks-
son, sparisjóðstjóri Sparisjóðs
Svarfdæla, og bætir við að Spari-
sjóður Svarfdæla sé gamall og
gróinn en sparisjóðurinn var
stofnaður árið 1884. Á 100 ára
afmæli sparisjóðsins, árið 1984,
hafi verið stofnaður sérstakur
menningarsjóður sem hafi síðan
stutt rausnarlega við samfélagið í
menningar- og æskulýðsmálum.
Í ljósi neikvæðrar umræðu um
gróða bankanna upp á síðkastið
og þeirrar gagnrýni sem banka-
menn hafa setið undir kemur gjöf
Sparisjóðs Svarfdæla ánægjulega
á óvart. Friðrik segir upphaflegt
markmið sparisjóðanna hafi verið
að gefa samfélaginu til baka
þegar vel áraði og því hlutverki
sé einfaldlega verið að fram-
fylgja. Hvort aðrir mættu taka þá
sér til fyrirmyndar segir Friðrik
öðrum velkomið að taka sér þetta
framtak til eftirbreytni.
„Ef við gerum samanburð á
okkur og bönkunum kemur í ljós
að við höfum gefið mun meira til
samfélagsins miðað við efnahag
og stærð. Styrkveitingar voru lítt
áberandi á meðan bankarnir voru
í eigu ríkisins en ástandið hefur
batnað eftir einkavæðingu þótt
harkan hafi orðið meiri fyrir
vikið. Viðhorfið innan bankanna
er allt annað en ég held að þeir
mættu skerpa á þessum þætti hjá
sér og koma betur til móts við
samfélagið með því að styrkja hin
ýmsu málefni,“ segir Friðrik og
bætir við að Landsbankamenn
hafi látið hafa eftir sér að þeirra
bankinn standi fremstur þegar
komi að styrkveitingum til sam-
félagsins. „Það er hins vegar ekki
rétt. Í hlutfalli við efnahag og
eigið fé þá erum við fremstir.“
Friðrik segir gagnrýnina sem
bankamenn hafa setið undir upp á
síðkastið alls ekki óeðlilega. „Að
mínu mati er jafn eðlilegt af
okkur að gefa til baka til sam-
félagsins eins og það væri óeðli-
legt að gera það ekki. Sparisjóð-
urinn er eign samfélagsins og
samfélagið á að njóta þess ef vel
gengur og ekki síst núna þessi
síðustu ár þegar rekstrarafkom-
an hefur verið mjög fín.
Að mínu mati er ekkert skrítið
að gagnrýna það ef einhver
stjórnandi bankanna fær 100
milljónir í sinn vasa á einum degi.
Ég er ekkert hissa að þessar stóru
tölur hjá bönkunum og einstakl-
ingum innan þeirra valdi því að
fólk hugsi sinn gang og ofbjóði
jafnvel í sumum tilvikum. Í lögum
um sparisjóði stendur að ef breyt-
ingar á sjóðnum eða verðmæti
sjóðsins eigi sér stað eigi fé að
renna til íbúa á því svæði sem
sparisjóðurinn er starfræktur í.“
Eins og áður segir er hið væntan-
lega menningarhús ekki fyrsta
gjöf sparisjóðsins. Menningar-,
íþrótta- og æskulýðslíf Dalvíkur-
bæjar hefur fengið að njóta vel-
gengni sparisjóðsins en sjóðurinn
gaf samfélaginu meðal annars
flygil í kirkjuna, knattspyrnuvöll
og snjóframleiðsluvélar sem stað-
settar eru í Böggvisstaðafjalli,
skíðasvæði Dalvíkurbæjar.
Aðspurður hvernig svo lítill
sparisjóður geti gefið svo mikið
segir Friðrik að afkoman hafi
verið góð síðustu árin. „Á undan-
förnum árum hefur afkoma Spari-
sjóðs Svarfdæla verið mjög góð.
Eigið fé sparisjóðsins hefur í
samræmi við það vaxið mjög
mikið og nemur nú tæpum tveim-
ur milljörðum króna. Þessa góðu
afkomu má að mestu rekja til
mikillar hækkunar á hlutabréfum
í eigu sjóðsins, einkum eignar-
hluta í Kaupþingi hf. og Exista
hf.“
Friðrik, sem er fæddur og upp-
alinn Dalvíkingur, segir mikla þörf
fyrir menningarhús á staðnum.
„Dalvíkingar hafa ekki haft í slíkt
hús að venda en í þessu nýja hús-
næði verður fjölnota salur sem
mun nýtast til ýmissa samkoma,
ráðstefna, sýninga, smærri tón-
leika og annarra listviðburða og
það er gaman frá því að segja að
tveir listamenn hafa þegar leitað
til okkar og óskað eftir að halda
sýningar í húsinu svo þörfin og
áhuginn er greinilegur.
Bóksafnið og héraðsskjalasafn-
ið verður flutt úr kjallara Ráðhúss-
ins í nýja húsið og þar verður upp-
lýsingamiðstöð og kaffihús og
hugsunin er að gæða húsið lífi allt
árið um kring,“ segir Friðrik.
Húsið hefur þegar fengið staðsetn-
ingu og mun rísa í miðbæ Dal-
víkurbæjar. Aðspurður hvort
stjórn sjóðsins hafi tekið ákvörðun
um frekari styrkveitingu til sam-
félagsins segir Friðrik að framtíð-
in sé óljós í þeim málefnum. „Við
munum allavega gera það sem við
getum á hverjum tíma fyrir fólkið
og samfélagið. Hér er traust og
góð menning og það ánægjulega er
að í grunninn er hér mikil og góð
vinna og uppgangur mikill í sam-
félaginu. Í dag er verið að byggja
meira en gert hefur verið í langan
tíma og fyrirtækin eru fram-
sækin.“
Menningarhúsið verður 700 fm að
stærð og Friðrik segir að bókasafn-
ið, sem í dag sé í óviðunandi hús-
næði, verði aðal lífæðin í húsinu og
sem haldi því gangandi allan dag-
inn. Salurinn muni nýtast á marga
vegu sem nauðsynlegt sé í svo litlu
samfélagi. „Sönghefð hefur verið
mikil hér á svæðinu í langan tíma
og líklega eru hlutfallslega fleiri
kórar hér en annars staðar. Hér er
einnig starfrækt áhugamannaleik-
hús í miklum blóma og fjölmargir
listamenn svo ekki veitir af aðstöð-
unni.“
Gjöfin hefur verið í undirbún-
ingi síðan síðla síðasta árs þegar lá
fyrir að afkoma ársins yrði mjög
góð. „Svona stór gjöf á sér engin
fordæmi hér á landi og því urðum
við að kynna þessa framkvæmd
fyrir þeim aðilum sem skylt er auk
þess sem við ræddum framhaldið
við forsvarsmenn Dalvíkurbyggð-
ar og þá aðila sem að málinu snúa.
Bæjarfélagið mun taka við rekstr-
inum þegar húsið verður tilbúið.
Við ætlum ekki að eiga né reka
þetta heldur erum að færa sam-
félaginu húsið að gjöf,“ segir Frið-
rik sem vonast til þess að fram-
kvæmdum ljúki um mitt ár 2008.
Arkitekt hússins er Fanney
Hauksdóttir en mannvirkið er talið
munu kosta 200 milljónir. Friðrik
segir sparisjóðinn standa sterkan
eftir gjöfina. „Um síðustu áramót
var eigið fé tveir milljarðar og við
höfum verið heppin. Reksturinn er
traustur og við höfum verið með
lágmarks útlánahættu síðari árin.
Í tillögu stjórnarinnar um bygg-
ingu menningarhússins felst sú
afstaða hennar að rétt sé að láta
það samfélag sem sparisjóðurinn
starfar í njóta hlutdeildar í góðri
afkomu ársins með áþreifanlegum
og táknrænum hætti. Það er í þeim
anda sem sparisjóðurinn hefur
starfað í langan tíma og mun von-
andi gera það um langa framtíð,“
segir Friðrik.
Að mínu mati er jafn eðlilegt af okkur að gefa til baka
til samfélagsins eins og það væri óeðlilegt að gera það
ekki. Sparisjóðurinn er eign samfélagsins og samfélagið
á að njóta þess ef vel gengur.
Lítill sjóður gefur stóra gjöf
Sparisjóður Svarfdæla hefur stutt við bæjarfélagið
á Dalvík um árabil með minni og stærri styrkjum.
Sparisjóðurinn hefur nú tilkynnt um rausnar-
legustu gjöfina hingað til en sjóðurinn mun gefa
samfélaginu menningarhús. Friðrik Friðriksson
sparisjóðsstjóri Sparisjóðs Svarfdæla segir Indíönu
Ásu Hreinsdóttur að sparisjóðurinn sé eign sam-
félagsins og því muni fólkið í samfélaginu njóta
góðs þegar vel gangi.