Tíminn - 28.09.1979, Blaðsíða 10

Tíminn - 28.09.1979, Blaðsíða 10
10 Föstudagur 28. september 1979 Ég veit ekki hvort þaö er barnatrú, eða einhver bá- bilja sem kemur því inn hjá manni/ aö haustsýning FiM eigi aö gefa þverskurð af því sem er aö gerast í iistinni á hverjum tima. Einhvern veginn viröist manni þaö vera kjöriö tækifæri tii að senda tilraunir og nýjar stefnur inn í hús á þessum tíma# því kyrr- staða má aldrei vera í listum til langf rama. Listin á að vera síung og þarf því endurnýjunar við. Ef ég fer ekki rangt með, þá var haustsýning FIM I fyrra innanfélagsmót nokkurra manna og kvenna, þröngur hópur félagsmanna hengdi upp litlar myndir i húsakynnum FÍM á Laugarnesveginum. Það var indæl sýning, ef ég man rétt, en ekki máttug, þvi þar var hvorki fjölefli fyrir aö fara, né heldur nýjungum. Listpólitisk átök stóou þá yfir, en nú er logn á jöröu og sambúö listamanna við Kjarvalsstaði að mestu komin i lag. árlega hafnar tugum virkra myndlistarmanna og meinar þeim aðgang að félaginu, oft ár- um saman, þútt þeir uppfylli öll skilyrði önnur en sérvitring- anna? Þarna veröur félagio af mikl- um tekjum og félagið verður veikara en ella. Þaö er að vfsu örougt ao gera samanburð aftur i timann, en meöan „gömlu mennirnir" stjórnuöu FIM og ráku Lista- mannaskálann var hagur fé- að ein tækni yfirfærist i aðra, að þegar t.d. málari hefur málað með vatnslitum, eða pastel lengi, þá yfirfærist tækni vatns- lita og kritar yfir I oliumálverk ið, fyrst um sinn a.m.k. En ég verð hreinlega að játa, að mér er ekki alveg ljóst hvert Eirikur stefnir nú. Það veröur fram- haldið að leiða i ljós. Þetta kann að virðast veikt útspil, en kann þo að boða nokkur tiðindi hjá þessum ágæta myndlistar- manni. Guðmundur Björgvinsson eykur við finleika tækninnar, en vantar ennþá kjörsvið, til að- greiningar frá öðrum. Myndir Guðmundar Ármanns Sigurjónssonar minna dálitið á kinverska list, eða socialrealisma. Hann er með myndir úr plötu og ketil- smiði. Þaðhefur ekki verið mál- að mikið af iðnaðarmönnum hér á landi, og myndir hans vekja Haustsýning FIM Vandamál FIM Það mun mála sannast, að FIM hefur ekki fitnað i eyði- merkurgöngunni miklu frá Listamannaskalanum gamla inn i Laugarnes. í bréfi er fylgdi boðskortum (að minnsta kosti til undirritaðs) segir á þessa leið, m.a.: „Félag islenskra myndlistar- manna hefur ákveöiö að bjóða áhugamönnum um myndlist að gerast styrktarfélagar FÍM. Nöfn styrktarfélaga munu framvegis birtast i sýningar- skrá haustsýningar. Styrktarfé- lagar fá ókeypis aðgang að samsýningum félagsins, og kaupi þeir þar myndverk gegn staðgreiðslu fá þeir 10% afslátt I frá félaginu. Ennfremur er ætl- unin að efna árlega til happ- drættis fyrir styrktarfélaga, þar sem dregið verður um mynd- verk úr safni félagsins. Argjald styrktarfélaga er kr. 30.000.00, sem greiðist eftirlits- manni haustsýningar að Kjar- valsstööum um sýningartlm- ann, og mun kvittún fyrst um sinn gilda sem skirteini". I sýningarskrá, segir formað- ur félagsins þetta: „A Kjarvalsstöðum njóta sln viðamikil verk og stórar sýning- ar, en smærri sýningarsalir eru einnig nauðsynlegir. FÍM réöist I það stórræði fyrir tveimur ár- um að festa kaup á húsnæði þar sem rekinn er litill sýningarsal- ur og félagið heldur fundi sina. Þessi fjárfesting var nauðsyn- leg, en hún er afar erfið févana félagi. Þess vegna gerir FIM nú tilraun til þess að fá áhugamenn um myndlist til þess að gerast styrktarfélagar og stuðla þann- ig að þvl að hvers konar mynd- list fái notið sin við sem bestar aðstæöur." Við þetta er ekki öðru aö bæta en þvi, að það virðist harla ein- kennilegt að félag, sem er svo aö segja lokaö fyrir nýjum meö limum, nema þeir falli að geð- þótta stefnu ákveðinna manna, skuli nú óska eftir styrktarmeð- limum, og maður hlýtur að spyrja, hvers vegna fer FÍM ekki svipaðar leiðir og önnur samtök listamanna, t.d. Rithðf- undasamband Islands og opnar félagið — opnar það fyrir myndlistarmönnum I stað þess að hvetja almenning til þess að efla klausturllf félagsins, sem 1979 lagsins yfirleitt góður, — en nóg um það. Það er ekki venja að fjalla um innanfélagsmál listamanna i gagnrýni um sýningar, en félag- iö býður upp á sllkt, þar eð gagnrýnendum og gestum er óneitanlega blandað I þessi mál með fylgibréfi og yfirlýsingum I sýningarskrá. Vonbrigði og gleði. Það skal strax játað, að haust- sýning FIM að þessu sinni veld- a.m.k. athygli á óplægöum akri i myndefni. Gunnar örn sýnir á sér nýja hlið, þróast að hreinum real- isma, en myndirnar hafa ekki sama kraft og þær höfou áður. Hann lætur þvl nokkuð af sjáif- stæöi sinu fyrir bragðið. Hringur Jóhannesson sýnir oliupastel, bliðan leik með ljósi og formum, og að lokum skal minnst á að Jóhannes Jóhann- esson á þarna þrjár mjög góðar myndir, sem sýnir okkur, eða minnir okkur óþyrmilega á, að okkar elstu og bestu menn snið- ganga FÍM sýningarnar gjör- samlega, en á þvi verður aö verða breyting, ef FtM sýning- arnar eiga að verða það sem þeim er ætlað, eða ef þeim er ur dálitlum vonbrigðum. Kostir hennar eru ný andlit, nýir menn — utan félags og innan — eru með verk á sýningunni, en flestir áhugaverðustu og þekktustu málarar okkar sniðganga hana sem oft áður. Þaö veldur von- brigðum. Það vantar þvl vissan burðarás I þessa sýningu, en auk þess er Hklega of lltið pláss I vestursalnum fyrir orrakistu Is- lenskrar myndlistar. Sem heild er sýningin þvi ekki mjög áhugaverð, þrátt fyrir einstaka góða hluti. En vikjum þá að myndunum, hvað undirrituöum þótti athyglisverðast . Agúst Petersen á þarna f jór- ar myndir. Agúst hefur mótað sinn stfl á markvissan hátt og myndir hans vekja ávallt sér- staka athygli. Þá þóttu mér myndir eftir Brynhildi ósk. Gisladóttur vel málaðar. Að visu eru þessar myndir nokkuð yfirborðskenndar frá vissu sjonarmiði, en þarna er vel haldið á pensli, og einkar merkilegt hvað hún kemst vel af með flnlega vinnu á þetta gróf- an striga. Þá hafði ég gaman af mynd- um Egils Eðvarössonar, sem eru óvenju vel gerðar, en samt frjálst og leikandi spil. Einar Þorláksson boðar ný tfðindi og myndir hans hafa fengið aukinn styrkleika og eru persónulegri (ólikari öðru) en hann hefur sýnt til þessa. Eirikur Smith hefur tekið miklum stakkaskiptum. Það væri of mikil einföldun að segja að hann væri með „vatnslita- myndir" málaðar með olfu, en það er sem kunnugt er algengt ætlað það hlutverk sem minnst var á hér að framan. Hlutur myndhöggvara er smár að vöxtum, og kannski er það skiljanlegt, þar eð þeir hafa flestir sýnt myndir alveg nýver- ið. Þá vil ég að lokum aðeins minnast á tvær glermyndir Leifs Breiöfjörös er fagna mönnum viö innganginn... Þær eru ákaflega vel gerðar og sýna nýja hlið á glerverki þessa ágæta listamanns. Hver er staða myndlistarinnar? Ef reynt er að einfalda fyrir sér hlutina, þá virðist það ein- kenni þessarar sýningar, að hún sýnir hvorki stöðu Islenskrar myndlistar, stöðu FÍM manna, né heldur hvaö aðrir — eða utangarðsmenn — hafa að segja. Mér er tjáð, að kjallari Kjarvalsstaða sé fullur af myndlistarverkum, sem ekki var unnt aö taka með, og sýn- ingarnefndin fjallaði um. Það hljóta að vera slæmar myndir, ef borið er saman við þao sem upp á veggina fór. I sýningarnefnd FIM eru; Örn Þorsteinsson, formaður Björgvin Sigurgeir Haraldss. ritari Guðbergur Auöunsson Gunnar Orn Gunnarsson Gunnlaugur Stefán Gfelason Hringur Jóhannesson Jónlna Guðnadóttir Magnús Kjartansson Snorri Sveinn Friðrikss. Valgerður Bergsdóttir Formaður FÍM er Sigrún Guðjónsdóttir. Jónas Guðmundsson Sumarleyfi og síðan blaðaverkfall urðu til þess að undirritaður er seint á ferðinni með þennan pistil um soveska daga, en undanfarin ár hefur vináttufelag við Sovétríkin MiR tekiö fyrir hvert sovét-lýðveld- ið af öðru/ fengið dansara söngvara og hverskonar listafólkhingað. Túlkandi list/ svosem píanóleikur, einsöngur og dans/ er mjög i hávegum höfð/ í Sovétríkjunum þvi orðið er ekki laust og málning fer ofteftir forskrift/ þ.e. tengist pólitískum metnaði meira en svo- kölluðu frelsi. Orð verða ekki aftur tekin og íþægi- legar hugmyndir er unnt að mála, en nóg um það. Þessir sovésku dagar hafa oft verið ánægjulegir, þótt oft þeir minni á fangaskemmtanir, samanber, þegar sovétlýöveldi Jónas Guðmundsson: Sovéskir dag Eystrasaltslandanna koma hingað. Yfir svoleiðis lýðveld- um er ávallt einhver sársauki, sem tengist sögunni. Hann er sömu ættar og þegar Kólumbus sýndi Indfána viö hirðina og Hans Egede sýndi Grænlend- inga fyrst við dönsku hirðina. Ekki er samt ætlunin að ræða stjórnmál I Sovétrlkjunum hér I þættinum, en á þetta er minnst, vegna þess að list og frjálsræði verða helst að hafa samfylgd, ef vel á aö vera. Meðal efnis i nýliðnum sovéskum dögum;, var listsýn- ing frá Kazakhstan haldin að Kjarvalsstöðum. Mjög áhuga- verð sýning. Kazakhstan á Kjarvaisstöðum Rússar segja þetta um málið: „Fyrir Októberbyltinguna 1917 var myndlistarsköpun ibúa Kazakhstan takmörkuð við svo- kallaða nytjalist, þ.e. gerð hag- nýtra hluta til nota f daglegu lifi og starfi hirðingjaþjóðar. Með breyttum þjóðfélags- og at- vinnuháttum og nýjum viðhorf- um I kjölfar byltingarinnar var rutt úr vegi þeim höftum sem stoðu myndlistinni í þessu Mið- Aslu-landi fyrir þrifum, svo sem gerðu kreddur og fyrirmæli Is- lamskrar strangtrúar er leggja blátt bann við hverskonar myndeftirgerð lifandi hluta. Myndlist i þröngum skilningi orðsins á sér þvf innan við 60 ára sögu I Kazakhstan. En á þessu timabili hafa komið fram marg- ir ágætir listamenn og eru verk eins þeirra, É. Sidorkins litil- lega kynnt hér á sýningunni. Evgeni M. Sidorkin er fæddur á árinu 1930. Hann lauk námi við Myndlistarskóla Kazakhstan 1951 og 1957 Utskrifaðist hann frá svartlistardeild Stofnunar málara-, höggmynda- og bygg- ingarlistar sem kennd er við hinn fræga rússneska málara Repin. Sidorkin hefur verið félagi i Sambandi sovéskra myndlistarmanna frá árinu 1958, hann hefur hlotið rlkis- verðlaun Kazakhstan og sæmdarheitið heiðurslista- maður sovétlýðveldisins. Verk Sidorkins hafa verið sýnd á fjöl- mörgum sýningum I Sovét-Kaz- akhstan og viðar i Sovétrikjun- um og utan þeirra. Þjóösögur og sagnaljóö alþýðu manna I Kazakhstan hafa löngum verið og eru E. Sid- orkin mjög hugleikið viðfangs- efni og óþrjótandi uppspretta listsköpunar. Hér eru sýndar 14 slikar þjóðsagnamyndir og hef- ur listamaðurinn sjálfur annast prentun þeirra." &g held að þarna sé dálltill misskilningur á ferðinni. Mynd- myndlist W .z-xs* **~ m r .

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.