Fréttablaðið - 12.08.2007, Síða 8

greinar@frettabladid.is
Það er þyngra en tárum taki að nú sé búið að samþykkja niðurrif húsanna
á Laugaveggi 4 og Laugavegi 6. Hagnað-
ar- og ábatavon einstaklinga, verktaka
og lóðarhafa eru allt of oft teknar fram-
yfir hagsmuni heildarinnar, barna fram-
tíðarinnar og sögulegs samhengis. Við
vitum það öll að andi og sál hverrar
borgar liggur í sögulegum húsum og
torgum, sólskinsblettum og því sem kemur aug-
anu á óvart. Sjarmi og karakter Laugavegarins
liggur í fjölbreytni og skringileik götunnar. Öllu
ægir saman, húsin stór og smá, litir og ys, andlit
og raddir. Í óreiðunni liggur andrúmsloftið. Lauga-
vegurinn er okkar Strik og þess vegna kemur hann
okkur öllum við. Við ættum að leitast við að auka
möguleika borgarinnar á því að kaupa upp eignir
af þessu tagi, gera þeim til góða og selja þær aftur.
Það er hlutverk borgarinnar að varðveita og þróa
borgarbraginn með hagsmuni heildarinnar að leið-
arljósi.
Húsin við Laugaveg 4 og Laugaveg 6 eru
sannarlega að niðurlotum komin og hafa
ekki notið virðingar eða þeim sýndur sómi
síðustu áratugi. Nánast allar breytingar á
húsunum hafa verið til hins verra og er því
brýnt að líta á það sem samfélagslegt
verkefni að færa þau til fyrra horfs. Ásýnd-
in verði í það minnsta í anda þessarar
gömlu verslunargötu sem hefur verið
slagæð gömlu Reykjavíkur um langt skeið.
Þessi hús eru hluti af byggingarsögu okkar
en þau eru orðin örfá eftir, húsin sem
einkenndu 19. aldar Reykjavík. Borgin er
nefnilega merkileg á sinn hátt og okkar hlutverk
að leggja sérstaka alúð við það litla sem eftir er
af gömlu bæjarmyndinni.
Rétt eins og Bernhöftstorfunni var bjargað á
sínum tíma þrátt fyrir aðrar fyrirætlanir
borgaryfirvalda væri hægt að bjarga anddyri
Laugavegarins með því að raddir fólksins heyrist,
grasrótarsamtök og almenningur láti til sín taka.
Stöndum með samhenginu og sögunni!
Höfundur er borgarfulltrúi Vinstri grænna.
Forðum menningarslysi
Við íbúar Akureyrar erum ekki einir um þá skoðun að við
búum í fallegum og skemmtilegum
bæ. Um það vitnar meðal annars
sá mikli fjöldi ferðamanna sem
heimsækir okkur á hverju ári. Þar
er um fjölbreyttan hóp að ræða.
Mest er um íslenskt fjölskyldufólk
í leyfi sem gjarnan dvelur nokkra
daga í bænum. Annar stór hópur
eru farþegar stórra erlendra
skemmtiferðaskipa sem hér eiga
viðkomu. Þetta fólk á það sameig-
inlegt að vera hingað komið til að
njóta þeirrar stemningar sem hér
ríkir og fjölbreyttrar afþreyingar
sem hér er í boði. Það heimsækir
söfn í Listagilinu, slappar af í
sundlauginni, fær sér göngutúr í
Lystigarðinum og skreppur á
eitthvert kaffihúsa bæjarins til að
fá sér kaffibolla og fylgjast með
mannlífinu.
Bæjaryfirvöld hafa unnið
markvisst að því undanfarin ár að
efla ímynd bæjarins sem fjöl-
skylduvæns skólabæjar. Góður
árangur hefur náðst í þessari
viðleitni og Akureyringar geta í
dag líkt bænum við litla útgáfu af
erlendum skólabæjum á borð við
Lund í Svíþjóð eða Madison í
Bandaríkjunum. Því miður hefur
ímynd bæjarins þó verið önnur og
verri eina helgi á sumri undanfar-
in ár. Fjölskylduhátíðir um
verslunarmannahelgar hafa því
miður ekki staðið undir nafni og
íslensk „verslunarmannahelgar-
stemning“ hefur ekki aðeins haft
neikvæð áhrif á lífsgæði bæjarbúa
og upplifun þeirra íslensku og
erlendu gesta sem hér hafa dvalið,
heldur skapað neikvæða umræðu
um bæjarlífið og skaðað ímynd
bæjarins.
Það er einlægur vilji meirihluta
bæjarstjórnar Akureyrar að vinna
með bæjarbúum að því að breyta
ásýnd hátíðarhalda um verslunar-
mannahelgi á Akureyri frá því
sem verið hefur. Það tókst um
nýliðna verslunarmannahelgi.
Hátíðin Ein með öllu sem Vinir
Akureyrar stóðu fyrir, tókst með
miklum ágætum að þessu sinni og
hafði yfir sér mjög jákvætt
yfirbragð. Slæm veðurspá og aðrir
þættir orsökuðu reyndar að færri
gestir sóttu Akureyri heim en
undanfarin ár, en þó er talið að
6.000 gestir hafi notið fjölbreyttr-
ar dagskrár hátíðarinnar með
heimamönnum. Í fyrsta skipti í
mörg ár fór gleðskapur ungmenna
ekki úr böndunum á tjaldsvæðum
bæjarins eftir að fjölskyldudag-
skrá lauk og aðstandendur
hátíðarinnar mega vera stoltir af
því hvernig til tókst.
Eins og kunnugt er gripu
bæjaryfirvöld til þess ráðs að
takmarka aðgang unglinga að
tjaldsvæðum bæjarins um
verslunarmannahelgina. Þessi
ákvörðun var tekin í kjölfar
ályktunar bæjarráðs og ákvörðun-
ar vinnuhóps frá því í júní, um að
sérstök unglingatjaldsvæði yrðu
lögð af og tjaldsvæði í bænum
yrðu skilgreind sem fjölskyldu-
tjaldsvæði þessa helgi. Það var
vitað að þessi ákvörðun yrði
umdeild og eins og kunnugt er
hafa miklar umræður spunnist um
hana meðal Akureyringa og
annarra undanfarna daga.
Það er ljóst að bæjaryfirvöld
grípa ekki til slíkra aðgerða nema
brýna nauðsyn beri til og aðrir
kostir hafi verið skoðaðir í þaula.
Staðreyndin er sú að þessar reglur
voru illnauðsynlegar til þess að
koma í veg fyrir að fjölskyldu-
skemmtun breyttist í klassíska
útihátíð með „venjulegum“
fylgifiskum slíkra hátíða sem
Akureyringar hafa fengið að
kynnast undanfarin ár:
fíkniefnaneyslu, líkamsmeiðingum
og kynferðisafbrotum. Flestir sem
að þessum málum hafa komið á
Akureyri voru sammála um að
óbreytt ástand væri ekki valkost-
ur og að nauðsynlegt væri að
grípa til einhverra aðgerða. Meðal
þess sem kom fram í umræðunni
var að stórefla ætti löggæslu á
tjaldsvæðum bæjarins og í
bænum öllum þessa helgi. Hjá
bæjaryfirvöldum var ekki vilji til
þess að fara þessa leið. Ástæðan
var sú að ekki var talið að fjöldi
einkennisklæddra lögreglumanna
og víggirðingar væru vænleg leið
til að stuðla að jákvæðri upplifun
bæjarbúa og gesta á fjölskylduhá-
tíð eða efla ímynd bæjarins sem
fjölskylduvæns samfélags.
Í kjölfar umræðu um ráðstafan-
ir bæjaryfirvalda á Akureyri til að
tryggja frið í bænum þessa helgi
er spurning hvort ekki sé kominn
tími til að taka umræðuna aðeins
lengra. Er kannski kominn tími til
að við Íslendingar spyrjum okkur
hvort það ástand sem skapast ár
eftir ár á útihátíðum víðs vegar
um land um verslunarmannahelg-
ar og jafnvel fleiri helgar
sumarsins sé eðlilegt og sjálfsagt?
Meirihluti bæjarstjórnar Akureyr-
ar hefur tekið af skarið fyrir sitt
leyti og ákveðið að svo sé ekki.
Hann er hins vegar tilbúinn til að
vinna með hagsmunaaðilum að því
að skipuleggja myndarlega og
fjölskylduvæna hátíð í bænum að
ári og til framtíðar sem allir
bæjarbúar geti verið stoltir af.
Akureyri er fallegur og skemmti-
legur bær og það er full ástæða til
að við tökum okkur saman eina
helgi á ári til að njóta alls þess
besta sem bærinn hefur upp á að
bjóða með gestum okkar.
Höfundur er
bæjarstjóri Akureyrar.
Hátíðarhöld á Akureyri
H
insegin dögum lýkur í Reykjavík í dag. Hápunkt-
ur daganna var sem fyrr Gleðigangan sem nú var
gengin í áttunda sinn. Í gær var enn eitt þátttöku-
metið slegið þegar gangan leið niður Laugaveginn
með trumbuslætti og stemningu og tugir þúsunda
tóku þátt í gleðinni sem þar ríkti.
Gleðigangan í Reykjavík varð strax í upphafi stórviðburður í
borgarlífinu. Á þeim árum sem liðin eru frá því að borgarbúar komu
skipuleggjendunum á óvart í fyrsta sinn með gríðarlegri þátttöku
hefur gangan smám saman fest í sessi sem stærsti og gleðilegasti
viðburðurinn á reykvísku sumri. Ekki aðeins fjölmennisins vegna
heldur einnig vegna þeirrar merkingar sem það hefur að fara niður
í bæ þennan dag. Þátttaka í hátíðarhöldum Gleðigöngunnar er
stuðningsyfirlýsing við réttindabaráttu samkynhneigðra og þess
vegna tekur fólk þátt í þessum hátíðarhöldum af meiri tilfinningu
og eldmóð en öðrum uppákomum sem haldnar eru til að gleðja
borgarbúa. Að því leyti sker Gleðigangan sig úr.
Og vissulega er ástæða til að gleðjast. Margir sigrar hafa unn-
ist í réttindamálum samkynhneigðra á umliðnum árum. Einnig
má halda fram að bylting hafi orðið í viðhorfi fólks til samkyn-
hneigðar. Sú bylting birtist raunar mjög glöggt í þeirri almennu
þátttöku og gleði sem ríkti í Gleðigöngunni í gær.
Mikið vatn hefur til sjávar runnið á nokkrum áratugum. Ótrú-
lega stutt er síðan alger þögn ríkti um samkynhneigð, látið var
eins og hún væri ekki til og margir bjuggu við þá sorg að jafnvel
nánasta fjölskylda hafnaði samkynhneigðinni. Nú er öldin önnur,
að minnsta kosti í langflestum tilvikum, og fjölskyldur samkyn-
hneigðra gleðjast með börnum sínum, foreldrum og systkinum á
þessum hátíðardögum.
Hinsegin dagar eru þó ekki bara dagar fögnuðar yfir unnum
sigrum. Þeir eru líka baráttudagar og verða það allt þangað til
fullum mannréttindum samkynhneigðra er náð.
Þar eru nokkrir áfangar eftir. Efst í huga flestra er áreiðan-
lega réttur samkynhneigðra til að ganga í hjónaband eins og
aðrir þegnar samfélagsins með sömu valkosti í þeim efnum
og aðrir, þ.e. að eiga val milli þess að vígjast borgaralega eða í
kirkju. Full ástæða er til bjartsýni um það mál og í gær boðaði
Kolbrún Halldórsdóttir þingmaður Vinstri grænna frumvarp
til laga um hjúskaparlög sem gilda fyrir alla. Óhætt er að taka
undir orð Kolbrúnar um að lög um staðfesta samvist hafi verið
stór áfangi en ein hjúskaparlög fyrir alla hljóti þó að vera það
sem koma skal.
Mannréttindi samkynhneigðra eru óvíða betri en hér á landi
og stemningin í kringum hátíðisdaga samkynhneigðra sýnir að
hugur er í fólki um að gera enn betur.
Fjöldi og fögnuð-
ur í Gleðigöngu
Efst í huga flestra er áreiðanlega réttur samkyn-
hneigðra til að ganga í hjónaband eins og aðrir þegn-
ar samfélagsins.