Tíminn - 20.06.1990, Blaðsíða 4

4 Tíminn
Miðvikudagur 20.júní 1990
FRÉTTAYFIRLIT
trúi Bandaríkjanna mun
verða viðstaddur embættis-
töku Jóns lliescus nýkjörins
forseta Rúmeníu í dag. Di-
plómatar segja að þetta séu
hörð andmæli gegn því
hvernig mótmæli voru bæld
niður í fyrri viku.
JÓHANNESARBORG -
Þing Suður-Afríku afnam lög
um aðskilnað kynþátta á op-
inberum stöðum en ofbeldis-
verk ógna enn friðsamlegri
sambúð hvítra og svartra.
JERÚSALEM - Leiðtogar
Zíonista í heiminum hafa
samið ályktun þar sem þeir
leggjast gegn búsetu sov-
éskra gyðinga á herteknu
landsvæðunum. Stuðningur
Zíonista við (srael hefur jafn-
an verið talinn mikilvægur
fyrir landið.
SHRINAGAR, Indlandi -
Herskáir Kashmírbúar not-
uðu handsprengjur og eld-
flaugar í árás á tvö hótel þar
sem öryggissveitir Indlands
hafa aðsetur. Fjórir lögreglu-
menn dóu og sex særöust.
SCHENGEN, Lúxemborg
- Fimm lönd í Efnahags-
bandalagi Evrópu undirrit-
uðu samning um að hætta
landamæragæslu milli land-
anna. Þetta er liður í því að
leggja niður landamæri í
EBE 1992. Löndin sem und-
irrituðu samninginn eru
Benelux-löndin þrjú, Frakk-
land og Þýskaland.
AMSTERDAM - Hollensk
og belgísk lögregla hefur
undanfarna daga handtekið
fjóra menn grunaða um að
vera IRA-skæruliöa en hol-
lenska lögreglan sagði í gær
að miklu fleiri IF?A-skærulið-
ar gætu enn verið starfandi á
meginlandi Evrópu.
WASHINGTON - (tilkynn-
ingu frá Pentagon á mánu-
dag sagði að 2 bandarískir
hermenn hefðu fallið vegna
mistaka hermanna sem
hefðu talið sig vera að skjóta
á hermenn Noriegas og 23
hefðu særst í innrás Banda-
ríkjamanna í Panama. Til-
kynningin var svar við frétt í
Newsweek sem sagði að níu
bandarískir hermenn af þeim
23 sem féllu, hefðu fallið í
skothríð vopnabræðra sinna.
Bandaríkjamenn þreyttir á biðinni:
Hvað gera
Fulltrúar frá Moskvu koma til með
að krefjast tafarlausrar stofnunar
Kommúnistaflokks Rússlands á
flokksráðstefnu rússneskra komm-
únista sem hófst á þriðjudag. Júrí
ProoQev, leiðtogi flokksnefndarinn-
ar í Moskvu, skýrði frá þessu á
fréttamannafundi á mánudag en
APN fréttastofan í gær.
Rússland hefur hingað til verið eina
Sovétlýðveldið þar sem ekki er starf-
andi kommúnistaflokkur með aðild
að sovéska móðurflokknum. Pro-
kofjev segir að kommúnistar í
Moskvu hafi samræmt afstöðu sína á
undirbúningsfundi í síðustu viku fyr-
ir rússnesku flokksráðstefnuna og
28. þing Kommúnistaflokks Sovét-
ríkjanna sem hefst 2. júlí. Moskvu-
kommúnistar telja að margir hátt-
settir flokksleiðtogar hafi gert sig
seka um alvarleg mistök við fram-
kvæmd perestrojku. Prokofjev segir
að þeir hafi þess vegna ákveðið að
leggja til að rússneska flokksráð-
stefnan endurmeti starf forystu-
manna flokksins til að mögulegt
Olíuverð:
Sígur enn
Verð á hráolíu lækkaði í gær þrátt
fyrir tilkynningu forseta OPECs, Sa-
dek Boussena frá Algeríu, um að hann
myndi fara í ferð um OPEC- löndin og
hvetja þau til að minnka framleiðslu
sína. Verð á olíu úr Norðursjó (Brent)
er nú 14,60 dollarar á tunnu en fyrir
olíu frá Dubai fást 12,80 dollarar. Bo-
ussena hefur varað OPEC-löndin við
og sagt að ástandið frá 1986 gæti end-
urtekið sig en þá hrapaði verðið niður
fyrir 10 dollara á tunnu.
Lithaugar?
Skoðanir hafa verið skiptar um það á
Vesturlöndum hvort styðja eigi Sov-
étmenn með fjárframlögum. V- Þjóð-
veijar virðast ásamt Frökkum vera á
þeirri skoðun, en margir óttast afleið-
ingamar ef Gorbatsjof hrökklast frá
völdum. V-Þjóðveijar vilja líka gera
Sovétmönnum auðveldara að sætta
sig við sameiningu Þýskalands með
þessum hætti. Ríkisstjóm Bandaríkj-
anna hefúr tekið dræmt í tillögur um
stuðning við Sovétmenn m.a. vegna
deilunnar um sjálfstæði Lithauga-
lands. Menn deila líka um hvort efna-
hagsstuðningur komi að gagni. Ri-
chard Portes, sem er forstjóri rann-
sóknarstofnunnar um efnahagsmál í
Mitterand.
Bandaríkjastjóm hefur hvatt Lit-
hauga til að bregðast á einhvem
jákvæðan hátt við sáttarorðum
Sovétmanna svo að viðræður um
sjáifstæði landsins geti hafist Á
mánudag sagði embættismaður
stjómarinnar við Reuterfréttastof-
una að Bandaríkjastjóm værí orð-
in talsvert óþolinmóð við Lithauga
og hefði látið það í Ijós við leiö-
toga þeirra. „Nærrí ailirí Washing-
ton eru orðnir gramir. Lithaugar
virðast ekki vita hvað rétt er að
gera. Þeir em dálítið einstreng-
ingslegir."
Leiðtogar Eystrasaltsríkjanna hittu
Míkael Gorbatsjov á fúndi í Moskvu
í síðustu viku. Bandaríkjamenn töldu
að sá fundur hefði valdið tímamót-
um. Gorbatsjov virtist þá samþykkja
að ganga til viðræðna ef sjálfstæðis-
yfirlýsing Lithauga yrði ftyst. Ríkis-
stjóm Lithaugalands bað þingið á
laugardag um að samþykkja þessa
frestun svo að viðræður við Sovét-
menn gætu hafist. Búist var við að
þing Lithauga ræddi þetta mál í byij-
un þessarar viku en Landsbergis for-
seti sagði á mánudag að umræðunni
hefði verið frestað í nokkra daga að
minnsta kosti en margir þingfúlltrúar
hafa reynst því andsnúnir og stærsti
flokkur á þingi, Sajudis, lýsti því svo
yfir í gær að hann væri andsnúinn
frystingu. Sajudis-hreyfingin hefur
hreinan þingmeirihluta og hefúr ver-
ið í fararbroddi sjálfstæðisbaráttunn-
ar.
Mitterrand:
Vestræn aðstoð
við Sovétríkin
Forseti Frakklands, Francois
Mitterrand, sagði í viðtali, sem
birtist í Le Monde í gær, að
Frakkar myndu á næstu vikum
hvetja Vesturlönd til að koma
saman áætlun um efnahags-
aðstoð við Sovétmenn. Mitterr-
and sagðist telja að Mikhail
Gorbatsjof væri fær um að
bæta lífskjör í landi sínu þrátt
fyrír alla þá erfiðleika sem við
er að glíma.
Þetta er í annað sinn sem Mitterrand
á frumkvæði að því að Vesturlönd
styðji lýðræðisþróunina í A-Evrópu
íjárhagslega en í október var hann
fyrstur til að styðja hugmynd um ný-
stofnaðan Evrópubanka sem skal
styðja A-Evrópuríki til þróunar og
framfara. Sovétmönnum er þó ekki
ætlað að fá lán frá þessum banka og
engar áætlanir hafa verið uppi um að
styðja þá fjárhagslega á sama hátt og
lönd eins og Pólland og Ungverja-
land. Mitterrand segist nú ætla að
leggja til að Sovétmenn fái aðstoð á
fundi Evrópubandalagsins næsta
mánudag og á ráðstefnu sjö helstu
iðnvelda heimsins í Houston í byrjun
næsta mánaðar.
London, segir að aðstoð geti jafnvel
verið skaðleg því að hún geti slegið á
frest nauðsynlegum efnahagsaðgerð-
um í Sovétríkjunum sem óhjákvæmi-
lega verði sársaukafúllar.
Sumum þykja Lithaugar full einstrengingslegir.
Flaug til Finnlands frá Lettlandi:
Flugræningi gefst upp
I gær ncyddi rússneskumælandi
flugræningi sovéska farþegaflug-
vél til að fljúga með sig til Hels-
inki. Innanrfkisráðherra Finn-
lands, Jarmo Rantanen, sagði
Reuter frá því í gær að ræninginn
hefði geflst upp og beðið um pólif-
ískt hæli. Fiugvélin var af gerð-
inni Túpolev 134 og var með 55
farþega í áætlunarflugi frá Rigu,
höfuðborg Lettlands, til Murm-
ansk. Flugyfirvöld segja að ungur
maður hafi hótað að sprengja
flugvélina í Ioft upp en lögregla
segist ekki hafa fundið neitt
sprengjuefni. Fyrst var talið að
flugræningjarnir væru þrír og
óstaðfestar fréttir sögðu að þeir
hefðu viljað fljúga til ísraels um
Stokkhólm. Þetta er annað flug-
ránið i Sovétríkjunum á einum
sólarhring en á mánudag var ein-
hreyfilsvél rænt og flogið til Tyrk-
lands frá flugvelli f nágrenni
Rúmeníu. Rantanen sagði að
beiðni mannsins um hæli yrði at-
huguð en hann sagði líka að Finn-
land hefði gert saraning við Sovét-
ríkin um að skila flugræningjum
aftur til sfns heimalands.
Rússland:
Kommúnistaflokkur stofnaður
Kosningar í öllu Þýskalandi:
Kohl stefnir að 2.
eða 9. desember
Kohl kanslari og aðrir leiðtogar rik-
isstjómarflokkanna í V- Þýskalandi
hafa lagt til að kosningar í Þýskalandi
öllu verði annað hvort haldnar 2. eða
9. desember 1990. Áður hafði Kohl
lagt til að í stað kosninga 2. desember
í V-Þýskalandi kæmu kosningar í
sameinuðu Þýskalandi en hann hefúr
ekki fýrr nefnt ákveðna dagsetningu
heldur talað um desember eða byijun
janúar 1991. Rikisstjómarfiokkamir
v-þýsku komu sér líka saman um að
þrýsta á um að kosningar verði í
Austur-Þýskalandi 23. september og
þá verði stofnuð að nýju fimm hémð
landsins sem kommúnistar afnámu.
Þessar dagsetningar á eftir að' ræða
við rikistjóm A-Þjóðvetja.