Morgunblaðið - 17.09.2008, Qupperneq 21

MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 17. SEPTEMBER 2008 21
Golli
Bara speglun Ekki er allt sem sýnist í henni veröld og var sem nokkur skjálfti færi um höfuðstöðvar Kaupþings á „þessum síðustu og verstu“.
Blog.is
Baldur Kristjánsson | 16. sept.
Að þjóð-kenna
afbrotamenn!
Sameining fréttastofa
RUV er gott mál. Það
eina sem ég óttast er að
mér hefur fundist frétta-
stofa Sjónvarps ábyrgari
en hin þegar kemur að
því að þjóðkenna þá sem
hafa komist í kast við lögin. Mín tilfinning
er sú að Elín Hirst og félagar hafi aðeins
þjóðkennt fólk ef það varpaði skýrara
ljósi á málið eða var sjálfsagt vegna
samhengis ...
Meira: baldurkr.blog.is
Ómar Ragnarsson | 16. sept.
Loksins, loksins!
Fréttamenn RUV voru á
staðnum í Ísrael og það
virtist vonlaust dæmi
fyrir fáliðaða fréttastofu
Stöðvar tvö að etja
kappi í umfjöllun þá um
kvöldið. En hagræðið af
því að geta virkjað alla starfsmennina
og láta sjónvarpsfréttirnar ganga fyrir
útvarpsfréttum olli því að þegar upp
var staðið eftir kvöldfréttatímana
hafði Stöð tvö vinninginn að mínum
dómi.
Meira: omarragnarsson.blog.is
Gunnar Rögnvaldsson | 16. sept.
Banki Lehman-bræðra
hverfur af vettvangi
samkeppninnar
Stærsta gjaldþrot mann-
kynssögunnar fór fram í
gær. Hin 158 ára gamla
bankastarfsemi Lehman-
bræðra er nú hætt að
vera til. Hlutabréfamark-
aðir trúðu ekki á verðgildi
eigna Lehman Brothers Holdings Inc. og
neituðu að skjóta inn meira fé. Hið sama
gerði seðlabanki Bandaríkjanna.
Meira: tilveran-i-esb.blog.is
Í Reykjavíkurbréfi
Morgunblaðsins 14.
september er fjallað
um heilbrigðiskerfið
undir fyrirsögninni
Tækifæri til breytinga
í heilbrigðismálum. Í
greininni er vísað í
stjórnarsáttmálann og
ræðu sem Geir H.
Haarde, forsætisráð-
herra og formaður
Sjálfstæðisflokksins, flutti á fundi í
Valhöll 29. september 2007.
Stórt skref til
markaðsvæðingar
Þar sagði Geir að nú væri tæki-
færi til að markaðsvæða raforku-
kerfið og greina á milli hlutverks
ríkisins sem kaupanda og seljanda í
heilbrigðisgeiranum „og þar með að
gefa fleirum möguleika á að verða
seljendur heilbrigðisþjónustu.“
Í Reykjavíkurbréfinu er þessum
áherslum fagnað bæði hvað varðar
raforku- og heilbrigðisgeirann.
Þetta losi „orkuútrásina úr hömlum
opinbers eignarhalds, rétt eins og
bankarnir voru leystir úr viðjum.
Með nýju sjúkratryggingalögunum,
sem samþykkt voru á Alþingi í síð-
ustu viku, var sömuleiðis stigið stórt
skref í átt til breytinga í heilbrigð-
iskerfinu, ekki sízt að nýta kosti
samkeppni og einkarekstrar …“
Í ljósi umræðunnar á Alþingi og
víðar vekja þessar yfirlýsingar at-
hygli. Morgunblaðið lítur á lögin um
sjúkratryggingastofnun sem „stórt
skref“ í átt til „samkeppni og einka-
rekstrar.“ Þetta er nokkuð sem
bæði margir sjálfstæðismenn á
þingi og þá ekki síður þingmenn
Samfylkingarinnar báru brigður á
við umræðuna gegn
fullyrðingum í þessa
veru af hálfu okkar
sem vorum andvíg
frumvarpinu.
Matvöruverslun
sama og spítali
Höfundur Reykja-
víkurbréfs telur ótví-
ræðan kost fylgja
einkarekinni heil-
brigðisþjónustu. „Í
heilbrigðismálum,
rétt eins og í mennta-
málum, vegagerð, sorphirðu, snjó-
mokstri eða annarri opinberri þjón-
ustu, geta alls konar fyrirtæki,
samtök eða einstaklingar veitt þjón-
ustuna þótt hið opinbera greiði fyrir
hana, skipuleggi hana og setji henni
regluverk. Það kemur út á eitt og
með því að mismunandi fyrirtæki
keppi um samninga við hið opinbera
minnkar kostnaður og meira fæst
fyrir skattpeningana.“ Og höfundur
Reykjavíkurbréfsins heldur áfram
og leggur að jöfnu allan almennan
atvinnurekstur, verslun og viðskipti
og síðan heilbrigðisþjónustuna.
Hann klykkir út með því að spyrja
hvort menn ætli virkilega að hlusta
á málflutning fólks sem komi hingað
til lands á vegum BSRB: „Það er
auðvitað hægt að kalla sig fræði-
mann og safna saman upplýsingum í
gríð og erg, en á fólk sem skilur
ekki grundvallaratriðin í hagfræði
að vera helztu ráðgjafar hagsmuna-
samtaka og stjórnmálaflokka um
breytingar í ríkisrekstrinum?“
Vegið að starfsheiðri
sérfræðinga
Það er ótrúleg ósvífni gagnvart
þeim fræðimönnum sem hér eiga í
hlut hvernig ferill þeirra er afbak-
aður og svertur af hálfu ritstjórnar
Morgunblaðsins. Þeir fræðimenn
sem vísað hefur verið til í ritstjórn-
argreinum Morgunblaðsins und-
anfarna daga, Göran Dahlgren og
Allyson M. Pollock, njóta bæði al-
þjóðlegrar viðurkenningar. Dahl-
gren er heimskunnur fræðimaður,
sem ritað hefur um heilbrigðismál
og er eftirsóttur fyrirlesari, gegndi
um langt skeið æðstu embættum
innan stjórnsýslunnar í Svíþjóð, hef-
ur sinnt verkefnum fyrir Alþjóða-
heilbrigðisstofnunina og Alþjóða-
bankann, Þróunarstofnun
Svíþjóðar, ráðgjafi um heilbrigð-
ismál í þróunarríkjum, m.a. Kenýa
og Víetnam, gestaprófessor við
breska háskóla, handafi Lýð-
heilsuverðlauna Norðurlandaráðs
og annarra viðurkenninga. Allyson
M. Pollock, sem er læknir að mennt,
er nú prófessor við Edinborgarhá-
skóla og veitir þar forstöðu rann-
sóknarstofnun á sviði heilbrigð-
ismála. Frá 1998 til 2006 gegndi hún
prófessorsstöðu í lýðheilsufræðum
og rannsóknum á heilbrigðisþjón-
ustu og var stjórnandi rannsókn-
arstofnunar um heilbrigðisstefnu og
heilbrigðisþjónustu við University
College, London (UCL). Einnig
stýrir hún rannsóknar- og þróun-
arvinnu við sjúkrahús UCL. Allyson
M. Pollock hefur iðulega verið köll-
uð til ráðgjafar og álitsgjafar í neðri
deild breska þingsins og skoska
þingsins einnig. Bækur og rit henn-
ar eru víðlesin og hafa orðið kveikja
að mikilli umræðu, hún er eft-
irsóttur fyrirlesari og álitsgjafi í
fjölmiðlum í Bretlandi og víðar.
Gæsalappir í háðungarskyni
Í Staksteinum Morgunblaðsins 9.
september fær þetta fólk eftirfar-
andi umsögn: „Dahlgren er sérlegur
ráðgjafi stjórnvalda í Alþýðu-
lýðveldinu Víetnam um heilbrigð-
ismál. Pollock gagnrýnir brezka
Verkamannaflokkinn frá vinstri og
er í miklu uppáhaldi hjá róttækum
hreyfingum sósíalista í Bretlandi.
Með öðrum orðum skoðanasystkin
Ögmundar og félaga í VG, bæði tvö.
Og bæði boðin hingað á kostnað fé-
lagsmanna í BSRB, sem sömuleiðis
hafa kostað útgáfu bæklinga með
erindum „sérfræðinganna“.“ Ég vek
athygli á að þegar Morgunblaðið
vísar til þessara fræðimanna sem
sérfræðinga þá er það sett innan
gæsalappa í háðungarskyni og til að
gefa til kynna að þau séu ekki
marktæk vegna pólitískra skoðana
sem Morgunblaðið gefur sér að þau
hafi. Morgunblaðið heldur áfram og
segir að andstæðingar sjúkratrygg-
ingafrumvarpsins á Alþingi hafi
gert mikið úr því „að hingað til
lands hefðu komið stórmerkilegir
fræðimenn, sem hefðu rannsakað
breytingar á heilbrigðiskerfinu í
Svíþjóð og Bretlandi og komizt að
þeirri niðurstöðu að breytingar í þá
átt, sem hér á að fara, væru stór-
hættulegar.“ Vissulega er það rétt.
Þau hafa varað við þessum breyt-
ingum. En höfundur Reykjavík-
urbréfs hirðir ekki um að ræða rök-
semdir þeirra, lætur óskhyggjuna
duga: „Vaxandi samkeppni í heil-
brigðiskerfinu leiðir vonandi til
slíks sparnaðar. Og hún leiðir líka
vonandi til þess að notendur heil-
brigðiskerfisins hafi úr fleiri kost-
um að velja.“ Já, vonandi! Nú er
það svo að bæði Dahlgren og Pol-
lock, sem og reyndar fjölmargir
aðrir virtir fræðimenn um heim all-
an, leggja fram mál sitt á grundvelli
ýtarlegra rannsókna um þær afleið-
ingar sem markaðsvæðingin hefur
haft í för með sér. Staðreyndirnar í
þeim efnum tala einfaldlega sínu
máli. Málefnaleg umræða hentar
hins vegar ekki bókstafstrúarfólki,
og því er farin sú leið að reyna að
grafa undan trúverðugleika „sér-
fræðinga“ og beina umræðunni inn
á aðrar brautir.
Landspítalann í Kauphöllina?
Það kemur auðvitað ekki á óvart
að Morgunblaðinu svíði. Einkavæð-
ingarhugsjónin hefur greinilega
heltekið ritstjórn blaðsins í meira
mæli en nokkurn tímann fyrr. Bók-
stafstrú er hins vegar aldrei gott að
hafa að leiðarljósi. Það er reyndar
grafalvarlegur hlutur þegar áhrifa-
mikill fjölmiðill skynjar ekki ábyrgð
sína og reynir allt hvað hann getur
til að koma í veg fyrir að veruleik-
inn komi í ljós af ótta við að hann
grafi undan kenningunni. Í ljósi
þess hvernig nú er komið fyrir
mörgum fyrirtækjum og jafnvel
heilum starfsgreinum sem fjár-
festar hafa farið höndum um á und-
anförnum árum, þá hlýtur það að
teljast fífldirfska í meira lagi að
reyna að telja þjóðinni trú um að nú
sé um að gera að koma heilbrigðis-
þjónustunni á Íslandi út á fjárfest-
ingarmarkað.
Morgunblaðið verður sér til skammar
Eftir Ögmund
Jónasson »Dapurlegast þykir
mér þó hvernig
Morgunblaðið tekur á
móti erlendum fræði-
mönnum, afbakar mál-
flutning þeirra og gefur
rangar og misvísandi
upplýsingar um störf
þeirra og skoðanir.
Ögmundur Jónasson
Höfundur er alþingismaður
og formaður BSRB.