Morgunblaðið - 17.09.2008, Blaðsíða 24

24 MIÐVIKUDAGUR 17. SEPTEMBER 2008 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
ÞAÐ SEM hér fer á
eftir hafði skrifari sam-
ið og ætlað að segja í
pontu á fundi í Valhöll.
Borgarstjóri og Óskar
Bergsson sögðu þar frá
starfi hins nýja meiri-
hluta í borgarstjórn.
Ekki komst ég nema
rétt í dyragáttina en
heyrði þó frú Hönnu
Birnu segja, að flug-
vallarmálið væri ekki
eina og ekki stærsta
mál í Reykjavík. Eitt-
hvað kann að vera til í
því, en borgarfull-
trúarnir eru glám-
skyggnir á skoðanir
borgarbúa. Stórt er
málið þó og með ólík-
indum að því skuli ekki vera sinnt.
Bara skal byggja og byggja ofan í
flugvöllinn, enda þótt allt sé í óvissu.
Málinu er vísað til ákvarðana langt
fram í tímann. Dæmigert er, að
Reykjavíkurborg tekur höndum sam-
an við flugmálayfirvöld og Vegagerð-
ina, færir Hringbrautina og byggir
hindranir við einu blindflugsbraut
flugvallarins. Ekki er einu sinni farið
að byggingalögum, þegar fram-
kvæmt er án byggingaleyfis sem í
það minnsta er krafizt til gerðar
göngubrúar. Vegur er heldur ekki
flugbraut og flugbraut ekki vegur að
lögum.
Virðulegi fundarstjóri! Sá sem hér
talar, Sveinn Guðmundsson verk-
fræðingur, hefur gert tillögu um flug-
vallarstæði í Reykjavík.
Hún samræmir þarfir
fyrir áframhaldandi og
öruggari flugumferð í
höfuðstaðnum. Þá er
einnig fjallað um umferð
bíla um Vatnsmýr-
arsvæðið svo og umferð
austan úr Reykjavík og
þá umferð, sem kemur
úr Kópavogi, Garðabæ
og Hafnarfirði og á er-
indi í Vatnsmýri, Sel-
tjarnarnes og vesturbæ
Reykjavíkur en kemst
trauðlega um Hring-
brautina.
Verulegt nýtt bygg-
ingasvæði vinnst sunnan
og norðan austur–
vestur-brautarinnar, er
norður–suður-brautin
verður lögð niður. Fyll-
ingar verði gerðar í
grunnum Skerjafirð-
inum fyrir lengingu
austur-vestur-brautarinnar og gerð
þverbrautar þar úti fyrir notkun í erf-
iðum þvervindi á aðalflugbrautina.
Borgarfulltrúar hafa ekki gefið sér
tíma síðustu þrjá mánuði til þess að
ræða tillöguna við höfund hennar
þrátt fyrir beiðnir um viðtöl.
Í ágúst skrifaði ég meðal annars til
borgarfulltrúa: „Ég tel það hneisu að
gera ekkert núna og vísa ákvörð-
unum tíu ár fram í tímann. Með slíku
framkvæmdaleysi munu næstu kosn-
ingar ekki vinnast. Takið þér mína til-
lögu upp í nýjan sáttmála mun það
fara vel í borgarbúa.“
Ætlið þið að tapa næstu kosn-
ingum?!
Borgarstjórn mát
í flugvallarmálum
Sveinn Guðmunds-
son skrifar um
Reykjavík-
urflugvöll
Sveinn Guðmundsson
»Ég tel það
hneisu að
gera ekkert
núna og vísa
ákvörðunum tíu
ár fram í tím-
ann.
Höfundur er verkfræðingur.
Tillaga höfundar að flugvallarstæði.
TIL AÐ blindast
ekki í afkimum valds-
ins þarf haukfrána
sjón. Eins og gengur
eru íslenskir stjórn-
málaflokkar mis-
skyggnir í rangölum
þeim en hver ætli fari
þar villastur vega nú
um stundir? Ekki þó
helsta hollvinafélag
Íbúðalánasjóðs,
tryggasta varðsveit
gjafakvótans, stoltasti
heiðursvörður eft-
irlaunamakksins og
bragðvísasta ref-
skáksveit valdabrölts-
ins? Framvarðasveit
Sjálfstæðisflokksins
lætur ekki að sér
hæða.
Hver er
húsbóndinn?
Varla voru alþing-
iskosningar 2007 fyrr að baki en
boðið var upp á Þrjár á biðilsbux-
unum, farsakenndan gamanleik
með upphaf og endi í að helstu
oddvitar flokkanna krunka sig
ekki endilega saman eftir því
hvað er landi og lýð fyrir bestu
heldur því hverjum lyndir saman
og hverjum síður. Enn einu sinni
var herra Íhald borinn á gullstól í
stjórnarráðið, valdþreyttari en
nokkru sinni fyrr. Ætli slíkt
kunni góðri lukku að stýra? Hér
skal eitt dæmi tíundað. Fyrir al-
þingiskosningar var öllu fögru lof-
að til verndar umhverfi og nátt-
úru en hvernig gengur
Samfylkingunni að efna sín fyr-
irheit? Bót er í máli að hugs-
anlegar framkvæmdir vegna 250–
346 þúsund tonna álvers Alcoa á
Bakka skuli sæta sameiginlegu
umhverfismati en hvar er ætlunin
að virkja til að Norðurál, skilgetið
afkvæmi Century Aluminium, geti
reist og rekið 250 þúsund tonna
álver í Helguvík? Og hvar í
ósköpunum á að kría út los-
unarheimildir? Ekki bætir úr
skák að meira hefur gustað af
fríðum bílaflota landans en nokk-
urn óraði fyrir og Norðurál
syndgað upp á náðina í útblæstri
á Grundartanga ef
marka má mælingar
Umhverfisstofnunar.
Fyrir 2020 skal losun
gróðurhúsalofttegunda
minnka um 25–40 pró-
sent. Ætli frekari und-
anfæri gefist innan
landsteinanna ef
Kýótó–undanþágan
dugir ekki fram til
2012? Á svo enn að
stjana við erlenda auð-
hringi með því að
leggja hvers kyns
sælu– og unaðsreiti
undir víravirki? Eða
mega blessuð tröllin
ekki sjá af eyri til að
leggja megi línurnar í
jörð?
Hvað erheilagt?
Meðan fósturjörðin
sligast undan stýrivax-
taoki hafa gróðaöflin
blásið til sjálfsóknar
og sest um Bitru. Vart
þarf að óttast að þau
láti það ræna sig
svefni þótt sniðganga
þurfi áfellisdóm Skipulagsstofn-
unar, raska stórbrotnu útivist-
arsvæði, ógna vatnsbólum Hver-
gerðinga og blása
brennisteinsvetni yfir borg og bæ.
Þá víkur sögunni að Þjórs-
árundrum. Þar gengur nábleik
vofa stóriðjunnar ljósum logum og
ríður húsum svo að gnestur í.
Einskis er látið ófreistað til að
geta sökkt flúðum Urriðafoss og
vinjum Þjórsárdals, hvernig sem
tæla þarf sveitarstjórnir með gýli-
gjöfum, flæma bændur og búalið
úr hjartfólgnum átthögum eða
hunsa þorra nærsveitunga. Er
nokkuð heilagt þegar Lands-
virkjun er komin í kapp við Jóa-
kim Aðalönd og heimtar fleiri pen-
ingalaugar fyrir busl og dýfingar?
Hvert stefnir?
Nú bráðna jöklar æ örar og fljót
bólgna æ meir. Því munu fylgja
tíðari og stærri eldgos og jök-
ulhlaup, telja vísindamenn. Ætli
stíflur Landsvirkjunar muni
standa af sér áganginn? Væri ekki
skynsamlegast að auka flutnings-
getuna frá uppistandandi jökuls-
árvirkjunum og hyggilegra að
nýta tilfallandi orku í að reka vist-
vænni fyrirtæki en álver og olíu-
hreinsistöð? Svo má spyrja hve-
nær framsýnin verði nægileg til að
beisla föll sjávar og eira þeim mun
fleiri náttúruperlum.
En hvar eru ráðherrar Samfylk-
ingarinnar? Hafa þeir döngun í
sér til að lægja rostann í landeyð-
andi virkjunarglennum, snúa á
andramma álrisa og bægja frá eit-
urspúandi olíudreka?
Á Ísafold að verða sólroðin fyr-
irmynd eða grámóskuleg ómynd
nú þegar eldir af nýrri öld? Að
vera eða ekki vera, þarna er efinn.
Á krossgötum
Einar Sigmarsson
skrifar um um-
hverfismál, virkj-
anir og stóriðju
»Enn einu
sinni var
herra Íhald bor-
inn á gullstól í
stjórnarráðið,
valdþreyttari en
nokkru sinni
fyrr. Ætli slíkt
kunni góðri
lukku að stýra?
Einar Sigmarsson
Höfundur er íslenskufræðingur.
AÐ gera jörðina
mennska er að
opna hjarta sitt
og skilja hver ég
er í raun og veru.
Að opna hjarta
sitt þarfnast auð-
mýktar og fulls
trausts á að ekk-
ert illt geti hent
ef ég uppgötva
hver ég er og
innri eining verður til. Ekkert
stendur þá milli mín og þess innri
sannleika sem ég er hluti af.
Til þess að þetta gerist þarf ég
að sleppa „égi“ mínu, þessu „égi“
sem er frumstæð þörf í frum-
stæðum kringumstæðum en verður
ónauðsynlegt í sannarlega
mennskum heimi. „Égið“ er upp-
tekið af sjálfu sér og lítur út eins
og sjálfsbjargarhvöt en leiðir í
raun til sjálfseyðingar. „Égið“ lok-
ar leiðinni til þess frelsis og ham-
ingju sem sérhver mannvera þráir
í sinni dýpstu verund.
Maðurinn lyfti sér ekki upp fyrir
stig dýranna vegna þess að hann
væri sterkasta dýrið í skóginum
heldur vegna þess að hann kann-
aðist við mennsku sína og mögu-
leika til þess að skapa nýja framtíð
óháða „náttúrulegum“ kring-
umstæðum sínum.
Maðurinn reis upp fyrir stig dýr-
anna vegna þess að hann gat látið
sig dreyma og fundið leið til þess
að láta draumana rætast. Mað-
urinn reis upp fyrir stig dýranna
þegar hann tengdist öðrum og
myndaði samfélag um mennsku
sína.
Maðurinn tók stærstu skrefin í
þróunarsögu sinni þegar hann lét
sig aðra varða og elskaði mennsku
sína. Þannig urðu til vísindin góðu,
ljóðin og listir bjartar. Þannig varð
til gleðin sem lýsti augun og ljúfa
dansa hreyfði …
Þá er maðurinn gleymdi
mennsku sinni og „égið“ tók völdin
myrkvaðist jörðin að nýju og
stundum var sem eyðilegging ógn-
aði tilveru hans. Þannig er frum-
stæð saga mannsins sem enn hefur
ekki uppgötvað hver hann er í raun
og veru.
Þar erum við komin í mennskri
sögu að framþróun mannsins kallar
á nýjan skilning. Tæknilegar fram-
farir gera þessa umbreytingu
mögulega, á skömmum tíma, vegna
tengsla sem ná til allra svæða jarð-
arinnar. Tæknilegar framfarir gera
það einnig mögulegt, á skömmum
tíma, að eyðilegging nái til allra
svæða jarðar.
Tími „égsins“ hefur runnið sitt
skeið á enda. Lengra verður ekki
gengið á braut misskilnings. „Ég-
ið“ er mótsögn við það sem mað-
urinn er í raun og veru. „Égið“
byggir á stórri lygi sem breiðist nú
óðfluga um alla jarðarbyggð. Þessi
lygi er að það sé betra að þiggja en
gefa. Að það sé betra að taka til sín
en láta af hendi. Að það sé mögu-
legt að verða frjáls og hamingju-
samur með því að hugsa aðeins um
eigin (misskilinn) hag, en láta sig
ekki varða um hag annarra.
Svo sem þessi mótsögn hefur af-
leiðingar á hinu heillega jarðarsviði
hefur hún afleiðingar á persónu-
legu sviði sérhvers manns.
Það verður þannig áhugavert
viðfangsefni að uppgötva hver ég
er í raun og veru og leiðrétta þenn-
an misskilning sem liggur við rót
allra minna vandamála. Þannig
mun ég gera sjálfan mig mennskan
og mennska þá jörð sem ég lifi á
með öðrum.
JÚLÍUS VALDIMARSSON,
leiðbeinandi
í Húmanista-hreyfingunni.
Að gera jörðina mennska
Frá Júlíusi Valdimarssyni
Júlíus
Valdimarsson
Bréf til blaðsins
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík  Bréf til blaðsins | mbl.is
ÞÚ sem fæðst hef-
ur inn í þennan heim,
hvort sem þér svo lík-
ar það síðan betur
eða verr, hefurðu
raunverulega gert
þér grein fyrir því að
þú hefur verið valinn
í lið lífsins af sjálfum höfundi þess
og fullkomnara. Þú hefur verið
valinn í sigurliðið.
Jafnvel þótt á stundum geti
kreppt að og þú upplifað dimma
daga, heilsan kunni að hafna þér
og þú gengisfelldur af samfélag-
inu. Já jafnvel þótt einstaka við-
ureignir kunni að
tapast þá ertu samt í
liðinu sem vinnur,
liðinu sem hefur sig-
ur að lokum, vegna
þess sem gerðist á
föstudaginn langa
forðum og þess und-
urs sem átti sér stað
á páskadagsmorgun.
Í augum Guðs ert
þú óendanlega dýr-
mæt manneskja, sem
verður ekki skipt út-
af og sett á bekkinn,
jafnvel ekki þótt þér kunni að vera
mislagðar hendur. Hann hefur
komið því þannig til vegar að þú
munt lifa um alla eilífð því hann
ætlar þér að lifa og vill viðhalda
lífi þínu að eilífu.
Hann valdi þig ekki til að sitja á
bekknum og því síður sem áhorf-
andi uppi í stúku. Hafðu bara hug-
fast að allra síst valdi hann þig til
leiks sem dómara. Spurningin sem
við hinsvegar stöndum frammi fyr-
ir hvert og eitt alla daga er sú
hvort við gefum kost á okkur í lið-
ið.
Valin í lið lífsins
Þótt einstaka
viðureignir tapist
þá ertu samt í lið-
inu sem vinnur,
segir Sigurbjörn
Þorkelsson
»Hann valdi þig
ekki til að sitja á
bekknum og því síður
sem áhorfandi uppi í
stúku. Og þér verður
ekki skipt útaf þrátt
fyrir mislagðar
hendur.
Sigurbjörn Þorkelsson
Höfundur er rithöfundur og fram-
kvæmdastjóri Laugarneskirkju.
Stórhöfða 21, við Gullinbrú, s. 545 5500.
www.flis.is ● netfang: flis@flis.is
lím og fúguefni