Morgunblaðið - 23.09.2008, Blaðsíða 4

4 ÞRIÐJUDAGUR 23. SEPTEMBER 2008 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
FRÉTTASKÝRING
Eftir Andra Karl
andri@mbl.is
ÞÝFIÐ nánast flæðir út af skrif-
stofum fjármunabrotadeildar sem
staðsettar eru á lögreglustöðinni við
Hringbraut. Kassi á eftir kassa með
tölvuskjám, flatskjám, leikjatölvum,
vinnugöllum og verkfærum. „Þetta
er afrakstur síðustu viku,“ segir lög-
reglufulltrúi og bendir á stæðu af
kössum. Flestir innihalda þeir
snyrtivörur og það gríðarlegt magn.
Þrír hlutir eru í einum litlum kassa,
verðmerktir og samtals nemur virði
þeirra rúmum 35 þúsund krónum.
Þar er um að ræða ilmvötn og krem
sem merkt eru Hagkaup.
Morgunblaðið hefur áður skrifað
um góðan árangur fjármunabrota-
deildarinnar við að finna þýfi í póst-
sendingum sem eru á leið úr landi.
Sjálfir segjast þeir ekki eiga heið-
urinn einir. Slíkur árangur næðist
ekki nema fyrir gott samstarf pósts-
ins og tollgæslunnar. Í kjölfar vinnu
tollsins er málum skotið til lögregl-
unnar. Lögreglumennirnir reyna
einnig að koma vörunum til sinna
réttu eigenda, en það reynist oft
þrautin þyngri.
Nánast atvinnumenn í sínu fagi
Burtséð frá þýfi sem næst úr inn-
brotum eru þjófnaðir í verslunum
hér á landi mjög tíðir. Verslunareig-
endur virðast ekki í stakk búnir til
að takast á við vandann, eða af-
greiðslufólk ekki nægilega árvökult.
Þjófarnir eru einnig nánast atvinnu-
menn í sínu fagi. Hefðbundin örygg-
iskerfi í verslunum mega sín til
dæmis lítils gegn sérstaklega fóðr-
uðum bakpokum. Þannig hafa þjófar
náð að komast burt með heilmikið af
vörum og kerfið fer ekki í gang. Og
enginn virðist stöðva fólk sem geng-
ur út úr matvöruverslunum með
fulla körfu af vörum án þess að
greiða.
Íslendingar jafnt og útlendingar
stunda þessa iðju, en svo virðist sem
útlendingar séu jafnan stórtækari.
Þeir hafa uppgötvað að hinn hefð-
bundni afgreiðslumaður er því sem
næst andvaralaus fyrir þjófnaði.
Ómar Smári Ármannsson, aðstoð-
aryfirlögregluþjónn, kallar eftir því
að verslunin vakni, og segir ljóst að
menn hafi verið sofandi á verðinum.
Besta forvörnin við þessari vá sé að
hafa gott öryggi í verslunum.
Tryggja að öryggismyndavélar séu
til staðar, og af þeim gæðum að
hægt sé að þekkja viðkomandi á
upptökunum. Jafnvel að grípa til
þess ráðs að hleypa ekki fólki inn
með bakpoka.
Vörur fara til eyðingar
Annað vandamál sem Ómar Smári
nefnir, er að erfitt er að skila vörum
aftur þegar lögregla hefur lagt hald
á þær. Í húsleitum á undanförnum
mánuðum hefur verið lagt hald á
gríðarlegt magn þýfis, sem margt
kemst aldrei aftur í verslanir.
„Við eigum oft erfitt með að
tengja vörurnar tiltekinni verslun.
Við höfum bent verslunum á að
merkja raðnúmer vara í tölvukerf-
inu, þannig að hægt sé að tengja
þær. Það myndi hjálpa okkur mik-
ið,“ segir Ómar en helsta ástæðan er
auðvitað sú, að margar verslanir
bjóða upp á sömu vörur.
Takist ekki að færa sönnur á, að
vöru hafi verið stolið úr tiltekinni
verslun fer hún til eyðingar. Þannig
hefur þurft að eyða mörgum nýjum
rafmagnstækjum, fötum og öðrum
verðmætum. Þegar Ómar Smári er
spurður hvort ekki væri betra að
bjóða vörurnar upp á sérstöku lög-
regluuppboði stendur ekki á svör-
um. „Það er óheimilt að selja þýfi.“
Þrefalt lengri skýrslutaka
Álag á fjármunabrotadeildina hef-
ur aukist mikið á undanförnum ár-
um. Málum hefur ekki aðeins fjölgað
heldur eru þau mun umfangsmeiri.
Má þar til að mynda horfa til fjölg-
unar útlendinga sem koma hingað til
lands, eingöngu til að stunda innbrot
og þjófnaði. „Að taka skýrslu af út-
lendingi með aðstoð túlks tekur lík-
lega þrefalt lengri tíma en ef um Ís-
lending er að ræða,“ segir lögreglu-
fulltrúi. „Ef maður horfir til mann-
afla, þá getur það orðið mjög tíma-
frek og dýr rannsókn á veigalitlu
atriði.“
Lögreglufulltrúinn tekur jafn-
framt fram að til mikilla bóta væri ef
hægt væri að halda mönnum lengur
en 24 klukkutíma, þá þyrfti kannski
ekki að óska eftir rannsóknargæslu í
tíma og ótíma.
Verslunarmenn verða
að sýna meiri árvekni
Morgunblaðið/Júlíus
Á leið úr landi Vinnugallar eru meðal þess sem útlendir starfsmenn verk-
taka taka með sér þegar þeir láta af störfum. Gallana senda þeir svo heim.
Erfitt getur reynst
að skila stolnum
vörum til eigenda
ÞÓ svo að hráolían hafi hækkað,
er ekki víst að bensínið fylgi jafn-
óðum, því þarna á milli er ekki
alltaf þétt fylgni,“ segir Magnús
Ásgeirsson, innkaupastjóri elds-
neytis hjá N1, um horfur í verð-
lagsmálum á eldsneyti eftir met-
hækkun á olíuverði á markaði í
New York í gær. Hráolíutunnan
hækkaði um 16,37 dali og er það
mesta hækkun á einum degi í sög-
unni.
Aukin eftirspurn
Ástæða verðhækkunarinnar er
m.a. sögð sú að miðlarar telja að
boðaðar aðgerðir bandarískra
stjórnvalda til bjargar fjármála-
stofnunum muni leiða til aukinna
umsvifa í hagkerfinu og þar með
aukinnar eftirspurnar eftir olíu.
Einnig höfðu lækkandi gengi
Bandaríkjadals og tæknilegar
ástæður á markaði áhrif.
Magnús segir að skoða verði
mögulegar breytingar á eldsneyt-
isverði í samhengi við þróun á
gjaldeyrismörkuðum. orsi@mbl.is
Óvíst að
bensín hækki
jafnóðum
Hækkanir Bensínið þarf að borga
RÍKISLÖGREGLUSTJÓRI hefur
skipað starfshóp undir forystu
embættisins til þess að gera drög að
verklagsreglum um það hvernig
lýst skuli eftir sakamönnum.
Starfshópinn skipa:
Erla Kristín Árnadóttir lögfræð-
ingur, Fangelsismálastofnun,
Friðrik Smári Björgvinsson yfir-
lögregluþjónn, lögreglustjórinn á
höfuðborgarsvæðinu, Hulda Elsa
Björgvinsdóttir saksóknari hjá rík-
issaksóknara, Jón Pétur Jónsson
aðstoðaryfirlögregluþjónn, lög-
reglustjórinn á Suðurnesjum,
Smári Sigurðsson aðstoðaryfir-
lögregluþjónn, alþjóðadeild rík-
islögreglustjóra, og Thelma Cl.
Þórðardóttir, löglærður fulltrúi
ríkislögreglustjóra og formaður
starfshópsins.
Nefnd skoðar
eftirlýsingu
LÖGREGLAN á höfuðborgarsvæð-
inu mun á næstunni senda 25 öku-
mönnum sektarboð, en brot þeirra
voru mynduð í umferðinni í gær-
dag. Meðal annars var fylgst með
ökutækjum sem ekið var eftir
Skógarseli í Breiðholti og á Borg-
arholtsbraut í Kópavogi.
Á einni klukkstund, eftir hádegi,
fóru 180 ökutæki eftir Skógarseli.
Mældust 24 ökutæki yfir leyfilegum
hámarkshraða eða 13%. Meðalhraði
hinna brotlegu var 61 km/klukku-
stund, en hámarkshraði er 50 km.
Sá sem hraðast ók var á 69 km
hraða.
Aðeins einn ökumaður ók hins
vegar of hratt á Borgarholtsbraut,
en þar var einnig myndað í eina
klukkustund. Um fimmtíu ökutæki
keyrðu um brautina og sá sem ók
yfir 50 km hámarkshraða mældist á
60 km/klst. andri@mbl.is
25 ökumenn
óku of hratt
„ÞETTA viðhorf embættismanna
ESB kemur okkur ekki á óvart og við
vissum af því áður en við komum
hingað,“ segir Illugi Gunnarsson,
annar formanna Evrópunefndar rík-
isstjórnarinnar. Á fundi nefndarinnar
með Olli Rehn, stækkunarstjóra Evr-
ópusambandsins, í gær, kom fram að
upptaka Íslendinga á evru á grund-
velli EES-samningsins væri ekki
raunhæfur kostur, ekki væri vilji inn-
an ESB fyrir þeirri leið.
Rehn hafi jafnframt sagt að færu
Íslendingar út í aðildarumræður ættu
þær ekki að taka langan tíma þar sem
Íslendingar hefðu þegar tekið upp tvo
þriðju hluta regluverks ESB, um-
ræðum yrði unnt að ljúka innan árs.
Ágúst Ólafur Ágústsson, hinn for-
maður nefndarinnar, segir að á kvöld-
verðarfundi með sendiherrum og
embættismönnum ESB hafi afstaðan
gagnvart tvíhliða upptöku evru verið
mjög neikvæð. Sú leið sé hvorki talin
vera hagur Íslendinga né raunhæfur
kostur.
Illugi og Ágúst segja Rehn ekki
hafa nefnt nein lagaleg rök gegn tví-
hliða upptöku. Hann hafi vísað slíkri
umræðu til Joaquín Almunia sem fer
með efnahagsmál ESB. Nefndin hitt-
ir Almunia að máli á morgun.
„Ef ekki reynast lagalegar hindr-
anir og íslensk stjórnvöld taka
ákvörðun um að skoða þetta af alvöru
fer sú umræða fram við æðstu stjórn-
málamenn ESB og það er allt hægt á
stjórnmálalega sviðinu,“ segir Illugi
Gunnarsson. jmv@mbl.is
Neikvæð viðbrögð frá ESB
við tvíhliða upptöku evru
Evrópunefndin hittir Joaquín Almunia á morgun og ræðir lagalegar hliðar málsins
Í HNOTSKURN
»Heimsókn Evrópunefndarríkisstjórnarinnar til
Brussel lýkur á morgun.
»Hugmyndin um tvíhliðaupptöku evru er komin
frá dómsmálaráðherra og fól
forsætisráðherra Evrópu-
nefndinni að fjalla um málið.
»Auk Joaquín Almuniahittir nefndin á morgun
fulltrúa evrópska seðlabank-
ans.
Illugi
Gunnarsson
Ágúst Ólafur
Ágústsson
Hvað voru mörg innbrot og
þjófnaðarbrot í ágústmánuði?
Samkvæmt bráðabirgðatölum í af-
brotatölfræði lögreglunnar fyrir
ágúst, var tilkynnt um 253 innbrot í
mánuðinum. Það er heldur meira
en á síðasta ári, en þá var tilkynnt
um 191 innbrot. Í ágúst árið 2006
var tilkynnt um 226 innbrot.
Þegar litið er til þjófnaðarmála,
voru þau fleiri í ágúst sl. en á síð-
asta ári. Tilkynnt var um 448 þjófn-
aði í síðasta mánuði en 286 í ágúst
í fyrra. Hins vegar var tilkynnt um
455 þjófnaði í ágúst árið 2006.
Hvað voru mörg innbrot í júlí?
Í júlí síðastliðnum var tilkynnt um
262 innbrot, sem er meira en í
sama mánuði á síðasta ári og einn-
ig árið 2006. Í júlí í fyrra var til-
kynnt um 201 innbrot og 209 árið
á undan.
S&S