Náttúrufræðingurinn - 1969, Blaðsíða 43

NÁTTÚ RUFRÆÐI NGU RINN
37
Stór svæði af mynd-
breyttu bergi er að finna
á Skotlandi, Suðureyjum,
Norður- og Norðvestur-
írlandi, Hjaltlandseyjum,
víða í Skandinavíu og á
Grænlandi. Öll hafa jiessi
jarðlög myndazt í mikl-
um jarðbyltingum á upp-
hafsöldum jarðsögunnar.
Myndbreytt berg og jarð-
lög af jressu tagi Iiafa
aldrei fundizt hér á landi,
enda er Island kornungt
jarðsögulega.
f fóörnunum bar lang-
mest á bergsteinunum
kvarz, plagíóklas og alkalí-
feldspat, sent eru aðal-
bergsteinar í granítberg-
hleifum og gneissflögu-
bergi, en alkalí-feldspatið
er oft af gerðinni míkró-
klín, sem er mjög ein-
kennandi fyrir mynd-
breytt berg. í einum snjó-
tittlingi fundust nokkur
korn af granati, senr er
blóðrauður skrautsteinn og einkennandi fyrir myndbreytta bergið
í Hálöndum Skotlands og Norðvestur-írlandi.
Lokaorð
Af jieim 14 tegundum fugla, sem veiddust í eynni, höfðu snjó-
tittlingarnir einir fræ í fóörnum. Er sennilegt, að nokkur tími
liafi liðið frá Jrví fæðunnar var neytt, þar eð fræin voru öll í fóörn-
um en ekki í maga, en fuglarnir máttn teljast nýkomnir til Surts-
eyjar, jregar Jreir voru veiddir. Bergtegundir jrær, sem fundust í
fóörnunum, sýna, að fuglarnir hafa ekki verið á meginlandi ís-
]. mynd.
Fornberg á Bretlandseyjum.