Samvinnan - 01.10.1982, Qupperneq 38

Gæludýr
Þar kom að gatan
bergmálaði af
skerandi sír-
enuvæli og rauð
ljós blikkandi
spegluðust í
glaðvöknuðum
augum jafnt
krakka sem full-
orðinna.
pípuna sína. Síðan tendraði hann eld-
spýtu og kveikli í. Fyrsti reykurinn á
morgnana. Þetta var hans sælasta stund
á hverjum degi. Og hann kunni sko orð-
ið að njóta hennar. Enginn skyldi taka
þennan lúxus af honum.
Eftir nokkra reyki, blástur og skyrp-
ingar hóf hann að ræsa vélina. Venju-
lega þurfti tvær til þrjár atrennur á
startaranum. En þennan morgun dugði
það ekki til. Heldur ekki fjórar eða
fimm. I tíundu tilraun heyrði hann að
rafgeymirinn var orðinn orkusnauður,
junn-junn heyrðist daufara og daufara
uns allt dó út og ekkert heyrðist neina
tikk.
Skúli var undrandi. Ekki reiður. Ekki
enn. En hissa. Þetta hafði ekki hent
áður. Jú, jarðýtan hafði bilað áður, en
ekki svona. Það höfðu brotnað stykki,
og slit hafði valdið bilunum. En rokkur-
inn hafði alltaf farið í gang.
Hann sat hugsi drjúga stund. Velti
vöngum. Tottaði pípuna. Loks stóð
hann upp og stökk út. Er hann lagði af
stað í átt að húsintt hennar Stefaníu
bærðist gluggatjaldið í stofunni hennar.
Hefði Skúli litið þangað hefði hann séð
konu á náttkjól. Næstum gegnsæjum
náttkjól. En hann horfði aðeins niður á
fíflana og sóleyjarnar troðast undir
stígvélum hans. Hann gekk rakleiðis að
útidyrunum hjá henni Stefaníu og
hringdi dyrabjöllunni. Dyrnar opnuðust
nær samstundis. Skúli leit upp og
undrunarsyipur færðist yfir andlit hans.
Um stund virtist hann hika — en síðan
gekk hann inn fyrir og hurðin lokaðist
á hæla honum.
m tíuleytið þennan morgun,
þt gar krakkarnir í götunni
voru að koma á kreik, suniir í
leik, aðrir á leið út í búð fyrir mömmu,
heyrðist fyrst úr fjarska en síðan nær og
nær, langdregið sírenuvæl. Allir litu
upp, á næsta mann; undrun, spurn og
kvíði, eftirvænting. Þar kom að gatan
bergmálaði af skerandi sírenuvæli og
rauð ljós blikkandi spegluðust í glað-
vöknuðum augum jafnt krakka sem full-
orðinna. Svefnpurkurnar fóru meira að
segja fram í dyr á náttkjólum og nær-
brókum.
Sjúkrabíllinn, skínandi hvítur Ford
með rauðum krossum á hurðum, renndi
upp að húsinu hennar Stefaníu
„Mamma, mamraa, hún Stefanía er
dáin,“ heyrðist lítill strákur hrópa á
harðahlaupum heint til sín. Hugrakkir
krakkar hlupu heim lil Stefaníu til að
fylgjast með. Þeir sáu sjúkraliða opna
afturdyrnar á bílnum og draga út
burðarrúm. Síðan hlupu þeir inn í hús-
ið. Heil eilífð leið með þúsimd spurn-
ingum, áður en dyrnar opnuðust aftur
og mennirnir birtust og báru burðar-
rúmið með Stefaníu í að því er virtist.
Þó sást ekki í andlilið, því að ullarteppi
var breitt yfir. Þeir höfðu snör handtök,
renndu rúminu aftur í bílinn, lokuðu
hurðum og þutu af stað með blikkandi
ljósum. „Hún er ekki dáin“ sagði einn,
„fyrst þeir selja Ijósin á.“ Og menn
skiptust á skoðunum um þennan merki-
lega atburð; upphrópanir, uppnám og
margar uppástungur um tildrög.
Þó kastaði fyrst tólfunum þegar Stef-
anía sjálf birtist úti í búð upp úr há-
deginu eins og hún var vön til að kaupa
kaffi og export, fransbrauð og Lucky
Strike; stálhress að vanda og sagði
kaupmanninum áður en hann gat stun-
ið upp orði af undrun, að ýtustjórinn,
hann Skúli, hefði komið til sín um
morguninn til þess að fá að hringja, en
hefði skyndilega fengið eitthvert heiftar-
legt kast og dáið á leið á spítalann. „Það
er nú meira með þessa kyrrsetumenn
nú til dags,“ sagði hún og ekki laust við
háð í röddinni, „þeir bókstaflega hrynja
niður eins og strá fyrir ljá.“
Otal sögur spunnust út af þessum at-
burðum og orðunt Stefaníu og örlögum
Skúla skalla. Sumar þeirra ganga enn
ntanna á milli. En mín saga er þó ekki
öll enn.
Jarðýtan hans Skúla lenti nú í reiði-
leysi, enda orðin gömul og slitin, þótt
hún liti ekki illa út, gulmáluð og snyrti-
leg. Að vísu voru gerðar tilraunir til að
koma henni í gang, en þær báru ekki
árangur. Og þar eð nú gengu í garð
nýir tímar með nýjum tækjum, nýjum
mönnum og nýjum tækifærum, þá
gleymdist Caterpillarinn hans Skúla á
lóðinni hennar Stefaníu. Hann ílentist
þar. Fyrst í stað fengu krakkar áhuga á
að gera hann að leiktæki, en þá mættu
þeir Stefaníu nteð hlandkoppinn og
varð nú þjóðsagan að veruleika, eða
næstum því. Hún hótaði þeirn nefnilega
að skvelta á þá ef þeir hypjuðu sig ekki
hið snarasta. Sem þeir gerðu. Hún gerði
meira en það. Hún skikkaði bæinn til að
lagfæra girðinguna hennar. Hvað svo
sem það hafði verið, sem til stóð að
framkvæma á lóð hennar virtist það fara
í gröfina nteð Skúla. Bæjaryfirvöld sáu
sónia sinn í því að girða lóðina á ný.
Upp frá þessu varð gulmáluð
jarðýtan eins og hluti af
Stefaníu. Hún eignaðist fastan
samastað á lóðinni hennar innan um
blómin, fíflana og sóleyjarnar. Stefanía
sást oft ganga niður á lóð og virða fyrir
sér þessa vél, sem hafði eitt sinn ógnað
tilveru hennar með skrölti og skarkala,
en stóð nú þarna, þæg og þögul eins og
tamið dýr. Eins og gæludýr. +
38