Samvinnan - 01.10.1982, Síða 42

Vanmetum við heimilisstörfin?
krossi í þann reit, sem samsvaraði þeim
tíma, er hann taldi sig hafa varið til
starfsins eða tómstundaiðjunnar.
Svörin voru flokkuð eftir reitunum og
var síðan reiknuð út prósentutala af
heildarfjölda svaranna. Ennfremur var
reiknað út, hve margar mínútur ntenn
að meðaltali höfðu varið til starfsins og
tómstundaiðjunnar.
Niðurstöðurnar má sjá í töflu sem hér
fylgir. Þótt einungis hafi verið spurt um
tímaeyðslu eins dags er sú takmörkun
ekki sérlega ntikilvæg, þar sem lagðar
eru saman niðurstöðurnar frá mörgum
aðilunt. Hins vegar er ekki unnt að öðl-
ast örugga vitneskju um þau störf, sem
eru árstímabundin eins og t.d. garð-
yrkjustörf en könnunin fór fram í nó-
vember og desember.
• Hve langan tíma er unnið að heimil-
isstörfum?
Eins og sjá má í töflunni nota menn
að meðaltali jafn langan tíma til
heimilisstarfa og til starfa utan heimilis
til að afla heimilinu launatekna. Sú nið-
urstaða er ntjög athyglisverð. Tekið er
fram í skýrslunni að ekki var kannað
hve mikinn tíma forráðamenn heimila
nota til að sinna börnum sínum, eins og
að hjálpa þeim við heimanámið, leika
við þau o.þ.h., enda ókleift að meta
þann tíma. Augljóst er þó, að heimiiis-
störfin eru tímafrek, þótt menn haft
kappkostað að fjárfesta í allskonar
heimilistækjum. Kominn er tími til að
horfast í augu við þá staðreynd. Senni-
lega kemur það engum á óvart að
matreiðsla og ræsting eru þeir þættir
heimilisstarfanna, sem lengstan tíma
tekur að inna af hendi. Innkaupastörfin
virðast þó einnig vera býsna tímafrek.
Sé sá tími, sem menn nota lil að dytta
að íbúðinni, garðinunt og bílnum (12-
14) eða þess háttar talinn saman virðast
menn nota jafn langan tíma til þessara
starfa og til ræstingar. Einnig er athygl-
isvert að um helmingur allra sent fengu
listann sátu eina til tvær klukkustundir
fyrir framan sjónvarpið deginum áður,
einungis 22% höfðu ekki horft á sjón-
varp. Sjónvarpið virðist gegna mjög
mikilvægu hlutverki sem frístundaiðja.
• Niðurstöður kannana í öðrum
löndum
I hinni sænsku skýrslu voru niður-
stöður könnunarinnar bornar saman við
niðstöður kannana svipaðs eðlis, sem
fram hafa farið í öðrum löndum. Þær
virtust vera ákaflega líkar. Þegar niður-
stöður á Norðurlöndunum fjórum voru
bornar santan, kom í ljós að sá tími, sem
notaður er til heimilisstarfa er lægstur í
Finnlandi en hæstur í Noregi.
• Niðurstöður á Islandi
Hér á Islandi hafa ekki farið fram
slíkar kannanir. Hér skal þó nefnt að á
vegum kvennaársnefndar var í júní-
september 1976 gerð könnun á stöðu og
störfum íslenskra kvenna. (Skv. kvenn-
aársn. 1977). Var þá sendur spurninga-
listi nteð ýmsum spurningum til 387
kvenna á aldrinum 25—55 ára, en aðeins
til þeirra sem héldu heimili. I
spurningalistanum voru konur beðnar
að áætla vinnustundir, sem fara í heimil-
isstörfin. Aðeins 99 konur tóku afstöðu
til þeirra spurninga. 45 konur töldu sig
eyða 0—14 klst. 39 konur töldu sig eyða
45-74 klst. á viku í þau en 15 konur
voru með meira en 75 klst.
• Börnin og heimilisstörfin
Sá tími sent menn verja til heimilis-
starfa er æði misjafn. Hann fer að sjálf-
sögðu eftir aðstæðum og ekki síst eftir
því hvort börn eru á heimilinu og á
hvaða aldri þau eru. Var svörunum í
hinni sænsku könnun því einnig raðað
eftir barneignum. Kom þá í ljós að á
heimilum þar sem börn voru á aldrin-
um 0—6 ára vörðu forráðamenn heimil-
anna samtals rúntlega 8% klst. daglega
til heimilisstarfa. Einhleypir notuðu hins
vegar rétt tæplega þrjár klst. daglega en
barnlaus hjón samtals um 5'/2 klst.
42