Stúdentablaðið - 01.12.1966, Síða 12

leiðir eðlilega til þess, að þeim hund-
leiðist í kennslustundunum, koma úr
þeim bæði reiðir og leiðir og skella
skuldinni á kennsluna sjálfa, og
þeim finnst, af eðlilegri og með-
fæddri minnimáttarkennd Islend-
inga, að þetta hljóti að vera allt ann-
að í þeim góðu Utlöndum. En sökin
er ekki öll hjá stúdentum. Kennslu-
form, sem að áliti nemenda er bæði
úrelt og óhæft, getur aldrei leitt til
góðs. Fyrirlestrarformið er með öðr-
um orðum sniðið fyrir fólk á öðru
þroskastigi en það, sem stundar nám
við Háskóla Islands. Þetta er þó eng-
in móðgun við íslenzka stúdenta, því
að það er nú einu sinni staðreynd, að
mjög margir erlendir háskólar hafa
horfið frá því að nota fyrirlestra-
kennslu eingöngu. Siminar æfingar,
þar sem stúdentar fi verkefni til að
vinna úr heima og verða svo að
skýra öðrum stúdentum frá niður-
stöðu sinni, njóta æ meiri viðurkenn-
ingar við háskóla, og það hlýtur ein-
faldlega að stafa af því, að það er að-
ferð, sem betur hentar andlegu á-
standi stúdenta. Eðlilega eru próf-
essorar misgóðir fyrirlesarar, enda er
það svo, að stúdentar ræða sín á milli
um suma prófessora af óvild, sem
meira á skylt við hatur en vanþókn-
un, á meðan þeir svo hossa öðrum
til skýjanna. Reyndar vil ég til gam-
ans geta þess, að ég hef nýlega séð
í norsku blaði mjög harðorða grein
um kennslufyrirkomulag og kennslu
við Háskóla Islands, svo að ætla má,
að vandlæting stúdenta eigi við ein-
hver rök að styðjast, því að glöggt
er jafnan gestsaugað.
Eg hef átt mörg persónuleg við-
töl við menntamenn, sem hafa for-
framazt erlendis, og satt að segja eru
þeir margir sammála íslenzkum
stúdentum í meginmáli. Sumir taka
aftur á móti dýpra í árinni og vilja
halda því fram, að Háskólann ætti
að leggja niður sem snarast, og raun-
ar alla skólastarfsemi á landinu, þar
sem hún miði ekki að öðru en því,
að gera þjóðina ólæsa og óskrifandi.
Þetta er vissulega harður dómur, og
væri betur, að hann hefði við sem
minnst rök að styðjast. Mín persónu-
lega skoðun er sú, að skólamál séu í
ólestri um þessar mundir, en margt
stendur þó til bóta. Það ætti að vera
nokkurn veginn augljóst mál, að Há-
skóli Islands er ekki einangrað fyrir-
bæri, sem getur þróazt til góðs eða
ills án nokkurra tengsla við það,
sem miður eða vel fer innan þjóð-
félagsins. Sé það svo, að innan þess
sé ríkjandi embættismannaspilling,
má vel vera, að eitthvað sé hæft í
máli þeirra stúdenta, sem halda því
fram, að prófessorar við Háskóla ís-
lands geri ekki annað en sitja í sín-
um stólum og hirða kaupið sitt og
lesa yfir stúdentum langhunda, jafn-
vel prentaðar bækur, sem þeir hafa
samið fyrir mörgum árum, og eru
löngu komnar úr öllu samhengi við
viðkomandi vísindagrein, eins og
hún er iðkuð við erlenda háskóla.
Sé það aftur á móti svo, að innan
þjóðfélagsins ríki heiðarleiki og
framfaravilji hjá embættismönnum,
er ekki nokkur ástæða til að ætla,
að prófessorar séu á nokkurn hátt
undantekning frá því. Þá er meira
að segja ástæða til að ætla, að stúd-
entar, sem halda slíku fram, séu al-
varlega sálsjúkir og eigi heima á allt
annarri stofnun en háskóla.
Mér er fyllilega ljós vanmáttur
minn til að leggja fram raunhæfar,
sundurliðaðar tillögur um eflingu
Háskólans. Það er vandasamt verk
og einungis á færi sérfróðra manna.
Eg þykist þess reyndar fullviss, að
hjá landsstjórn og háskólayfirvöld-
um sé ríkjandi áhugi á þessu máli og
tel ég, að það sé vel. En Háskólinn
verður aldrei efldur, ef skólamál
landsins og andlegt ástand þjóðar-
innar er í ólestri. Ef svo er, sem er
grunur margra stúdenta, að í Háskól-
anum sé ekki allt sem skyldi, liggja
rætur meinsins langt út fyrir veggi
byggingarinnar við Suðurgötu og
Hringbraut.
Við Islendingar höfum lengi af-
sakað allar okkar misfellur með
smæð okkar og fátækt. Satt er það,
við erum fáir, en um fátæktina er ég
ekki eins viss. En ég er viss um að
fæð okkar og smæð, nægir ekki til
að afsaka ástandið í Háskóla Islands,
ef allt það, sem stúdentar segja er
satt og rétt.
Það er von mín, að stjórnarvöld
og háskólayfirvöld geri alvöru úr
því að efla Háskólann. Reyndar eiga
Islendingar oft erfitt með að horf-
ast í augu við hlutina eins og þeir
eru, en ég tel það mjög mikilvægt,
að sá, sem ætlar sér að lyfta Grettis-
taki við eflingu Háskólans, geri sér
fulla grein fyrir ástandinu eins og
það raunverulega er, sá, sem geng-
ur að því verki með róslituð gler-
augu, er ekki vænlegur til afreka. En
auðvitað er full ástæða til að vera
bjartsýnn, því að Islendingar eru
uppgangsþjóð og miklir unnendur
vísinda og lista.
Þegar ritnefnd Stúdentablaðsins bað
mig segja hug minn allan um nám
á Islandi, var ég fyrst dálítið hik-
andi.
Að sjálfsögðu byrjar maður
snemma að gera sér ýmsar hugmynd-
ir um fólk og siði í öðru landi, en
honum finnst þó erfitt að meta gildi
þeirra. Hve margar eru öðrum at-
hyglisverðari, og hve margar eru að-
eins persónuegar? Enda er ógerlegt
að hafa fullmótaðar skoðanir um
land og þjóð eftir einungis 7 vikna
dvöl á Islandi. Af þessu leiðir, að
lesendur mega ekki taka margt af
því, sem hér verður sagt, of alvar-
lega. Samt er það ánægjulegt að
geta notað þetta tækifæri til að láta í
ljós sumar hugsanir um Iand, sem
hefur heillað svo marga erlenda
stúdenta.
Island virðist ekki sérstaklega að-
laðandi, þegar maður stígur niður
úr flugvélinni á Keflavíkurflugvelli
klukkan 1 um nótt, og stormur og
rigning lemja andlit manns. En þó
Erik Simensen:
Erlend
viðhorf
breytist veðrið fljótt. Um morgun-
inn vaknar maður ef til vill við, að
sólin skín í augun hans, úti er lygnt,
og gæsir spóka sig í grasvellinum
framan við húsið. Þetta væri tákn-
rænt fyrir íslenzka veðráttu og mörg
önnur fyrirbæri, þar sem gagnstæður
eru stærri en í mörgum öðrum lönd-
um. Hér líður ekki langt á milli
storms og kyrrviðris, milli kulda og
hita (hvað annað land hefur t. d.
þvílíkar laugar og Island?), milli
nútíma stórborgarlífs og venjubund-
ins sveitalífs, þó að hið síðarnefnda
hafi breyzt mjög á síðustu áramg-
um. Ætli það séu ekki meðal annars
þessar gagnstæður, sem hrífa út-
lendinga?
Fyrir skemmstu gekk vetur í garð.
Eins og önnur Norðurlönd fagnar
Island oft gestum sínum með veður-
fræðilegum kulda (sem annars er
ekki eins slæmur og menn hugsa
sér). En gesturinn finnur fljótt, að
þrátt fyrir þennan kulda felst mikil
mannleg hlýja í landinu. Sem stúd-
STÚ DENTABLAÐ
12