Heima er bezt - 01.01.1997, Page 21

greina lagtæka menn, sem eitthvað
kunnu til smíða, frá hinum, sem ekk-
ert þýddi að ráða til slíkra starfa. Að-
ferð ráðningarstofanna var sú að yfir-
heyra umsækjendur dálítið. Sú spurn-
ing, sem flestir féllu á, var reyndar
ósköp sakleysisleg. Hún var í því fólg-
in að grennslast fyrir um verkfæraeign
hinna væntanlegu smiða. Aldur verk-
færanna gat sagt til um hvort menn
væru vanir smíðum eða ekki. Þeir,
sem voru svo heppnir að kunna skil á
þessu prófi, stóðust það, en hinir féllu
og fengu ekki neina smíðavinnu.
Sagt er að eftirfarandi samtal hafi
átt sér stað á ákveðinni ráðningarstofu
í Reykjavík. Umsækjandi var með öllu
óvanur smíðum, en hafði búið sig vel
undir prófið:
„Svo þú vilt komast í smíðavinnu.
Þú hefur þá náttúrlega almennileg
verkfæri, ný og góð?“
„Ja, mín verkfæri eru nú ekki ný en
það er ekkert atriði, ef þau eru í góðu
standi. Ég hef alltaf farið vel með
áhöld mín.“
Hann var þegar í stað ráðinn smiður
hjá hemum.
- Næst langar mig að heyra hvemig
þú bjóst þig undir það mikla vanda-
verk að kenna heymarskertum nem-
endum, þá sérgrein, sem kalla má ævi-
starf þitt.
- Ég lærði heymleysingjakennslu í
Heymleysingjaskólanum Skádalen í
Noregi og í Oslóarháskóla, veturinn
1949-1950. Við vorum sex sem stund-
uðum þar nám í þeim ffæðum þann
vetur, fimm Norðmenn og ég. Þarna
fengum við mikla og góða kennslu.
Námið var vel skipulagt og hver stund
notuð. Fyrst gengum við bekk úr bekk
og horfðum á kennsluna. Svo komu
æfingar undir leiðsögn kennaranna.
Verkefnin fengum við með góðum
fyrirvara, svo við gátum búið okkur
vel undir tímana. Það var mikill kenn-
araskortur í Noregi á þessum árum.
Norsku kennaranemarnir höfðu allir
hálfar stöður við skólann.
- En ekki hefur þér, útlendingnum,
staðið neitt slíkt til boða?
- Kennarar veikjast eins og aðrir
menn, og þarna var ekki neinn for-
fallakennari. Ég var spurður hvort ég
vildi taka forfallakennslu.
„Sjálfsagt,“ sagði ég og bar mig
mannalega. Og nú var annað hvort að
duga eða drepast. Ekki veit ég hvort
ég dugði en ekki drapst ég. Ég var
mikið í smíðakennslunni og eins í
bekkjum. Með þessu fékk ég talsverða
æfingu og einnig kaup, bara snyrtileg-
an pening.
- Þetta hefur þá verið bæði bóklegt
og verklegt nám.
- Já. Bókleg fræðsla fór fram í
Skádalen og í Oslóarháskóla. Þar voru
tímar í anatómíu, líffærafræði, einnig
uppeldisfræði og hljóðfræði.
- Hvetjar af þessum námsgreinum
heldur þú að þér séu minnisstæðastar?
- Kennslan í líffæraffæðinni er mér
afar minnisstæð. Prófessorinn lét sér
ekki nægja bækurnar, heldur notaði
hann við kennsluna parta af líkum
manna, höfði og hálsi, og fór mjög
rækilega í gegnum námsefhið. Mér
fannst þessi kennslugögn dálítið
óhugnanleg fyrst í stað, en það vandist
fljótt.
Einu sinni varð mér litið inn í sal
þama á hæðinni, þar sem læknastúd-
entarnir vom við anatómíunámið sitt.
Þarna lágu líkin á marmaraborðunum,
líkin, sem stúdentarnir notuðu við lær-
dóminn.
Yfir sum var breitt, en við hliðina á
öðrum voru læknanemamir með bæk-
ur sínar opnar og lærðu af miklu kappi
og alvöru. A sumum borðunum, við
hliðina á líkunum, stóðu kaffibrúsar
og brauðpakkar stúdentanna. Ahuginn
var svo mikill, að þeir tóku sér ekki
einu sinni kaffihlé. Þama blasti við
mér, leikmanninum, ofurlítið sýnis-
hom af því mikla námi, sem liggur á
bakvið læknisstarfið, og þeirri alvöru
og ábyrgð sem því fylgir.
Nú gæti einhveijum dottið í hug, að
þessari sjón hafi fylgt ógn og óhugn-
an. En það var nú öðru nær. Yfir
þessu öllu hvíldi einhver sérstakur
ffiður og ró, alvara dauðans og alvara
lífsins.
Þegar ég kom út í haustkyrrðina og
hina miklu fegurð sem ríkir yfir Osló-
borg á sólbjörtum septemberdögum,
fann ég að ég var ekki alveg samur
maður og áður. Ég tyllti mér á bekk í
Stúdentalundinum og horfði á þetta
unga og fallega fólk, glatt og ham-
ingjusamt, sem sat þar á bekkjunum.
Sól þess skein glatt í hádegisstað. Fyr-
ir hinum, sem lágu inni á marmara-
borðunum, var sól jarðlífsins gengin
til viðar.
Við, kennaranemamir, fengum líka
part úr höfði og hálsi til þess að nota
við lesturinn heima á kvöldin. Þetta
var alveg nýtt. Rautt kjöt. Gulleit fita.
Við geymdum það í herberginu okkar
um tíma, ég og herbergisfélagi minn.
- Urðuð þið ekkert myrkfælnir?
- Nei, við sváfum ágætlega. Engin
myrkfælni. Engin líkhræðsla. Ekki
neitt. Dáni maðurinn kom aldrei að
vitja um partana sína. Líklega hefiir
honum staðið á sama um þá. Hefur
trúlega ekki haft neina þörf fyrir þetta
lengur.
- En var ekki sjálft námið erfitt?
- Prófin vom þung. Líffæraprófið
var skriflegt og stóð í sex klukkutíma
sanrfleytt. Þar voru spurningar, sem
hefðu getað verið efni í margar rit-
gerðir. En fallegar norskar stúlkur
færðu okkur kaffi og með því, á próf-
borðin og brostu, en sögðu ekkert. Það
mátti enginn tala við okkur, það sögðu
þær okkur á eftir. Svona þjónustu í
prófum ættu fleiri þjóðir að taka upp,
þá yrði frammistaða nemenda betri.
Hljóðffæðiprófið var munnlegt. Pró-
fessorinn spurði mig út úr í hálftíma.
Sá hálftími var af gerðinni „Extra long
super.“ Prófessor getur spurt um
margt á hálffíma og nemandi þarf ekki
nærri hálftíma til þess að segja svo
margar vitleysur að hann falli. En
karlinn var bara ánægður með mig.
Hann hló sínum tröllahlátri og sagði
að það gleddi sig að ég hefði haft gagn
af kennslunni. Ég þorði ekki annað en
vera lungamjúkur á móti og taldi það
vandalaust að hafa gagn af svona
góðri kennslu.
Kennsluprófið var í fyrsta lagi
kennsla og svo heimaritgerð um tiltek-
ið efhi. Ritgerðin mátti helst ekki vera
styttri en fjögur þúsund orð. Hún átti
að vera eign skólans, cftir að búið var
Heima er bezt 17