Alþýðublað Hafnarfjarðar - 15.12.1958, Side 23

ALÞÝÐUBLAÐ HAFNARFJARÐAR
23
að mér fiskur sá, er þið kallið
skötu. Greip ég einn fiska þessara
og ég man það síðast þegar ég var
að drukkna að ég kastaði einni
skötunni á land upp. En síðan
höfum við dvalið einhvers staðar,
ég veit ekki hvar, og okkur líður
nú vel, en aðdráttaraflið hingað
hefur verið mikið en er nú að
þverra og þá endurtökum við ýms
minnisstæð atvik frá löngu liðn-
um öldum. Rétt í þessu sé ég hvar
hinir tveir risar eru að hvolfa bát
sínum og hverfa enn á ný í djúpið.
Tekur þá hin stóra kona á rás út
í vatnið og vill nú özla út til sona
sinna, en verður lítið úr nema eins
og busl í vatni hjá drukknandi
manni. Sé ég að hún grípur eitthvað
í vatninu og hendir til lands og
finnst mér það stefna á mig.
í sama mund hrekk ég upp, og
kennir mjög í aðra kinnina. Er
hún nú rennvot, og hjá mér liggur
á vatnsbakkanum smáskata, ekki
ósvipuð venjulegri skötu. Varð
mér nú á að líta út á vatnið, en sá
ekkert nema blessaða sólina. Öll
þoka horfin, blíðalogn og hið feg-
ursta veður.
Verður mér litið út á vatnið, sé
ég þá að krökt er í vatninu af skötu-
kvikindum þessum, óð ég út í vatn-
ið til að ná í fiska þessa, en þeir
hurfu nú í einu vetfangi. Gekk ég
lengi suður með vatninu, en sá
ekkert framar af þessu tagi.
Sneri ég nú við heimleiðis. Þegar
ég kom að stað þeim, er ég hafði
fyrir stundu legið, sá ég spor í sand-
inn við vatnið og lágu sporin út í
vatnið. Spor þessi voru greinileg
mannsspor, en meir en helmingi
lengri en mín spor, líklega um eina
alin á lengd og mjög breið. Tók
ég nú skötuna, jrar sem hún lág
á bakkanum og henti henni út í
vatnið eins langt og ég orkaði. Hélt
ég svo til byggða og skeði ekkert
merkilegt á j^eirri leið.
Loks skal ég geta þess að síðar,
er ég fór þarna um með kunningj-
um, sá ég að þetta var vatn þarna
efra, sem nefnd er Stóra-Eyjarvatn.
Af Botnshnúk, sem er lítið fell
vestan við fyrrnefnt vatn, sést alla
leiö suöur ytir Breiöafjörð, Snæ-
fellsjokuli og fjalfgarourmn við
sunnanverðan Breioatjörð.
Ekki sagöi ég heimatólki mínu
sögu þessa, þoroi það ekki. Eg hef
íáum sagt lrana og þá ekki iyrr en
nú á gamais aidri.
Eg byst við að mér hafi verið
sýndar í draumi svipmyndir úr tii-
veru hálimennskra vera iyrir ár-
þúsundum og það er mér vel skilj-
anlegt, en skatan á árbakkanum og
sponn í sandinum veröur mér jafn-
an hér í iíti óráöin gáta.
Undir þetta get ég livort tveggja
tekið meö sögumanni mínum.
Miðað byssu á vofu.
Þegar ég var ungur var dýrbít-
ur mtkill í minni sveit og gerði
hann ott mikinn usla í lambánum
á vorin.
Þegar ég var 18 ára eignaðist
ég tvílrleypu (þ. e. byssa meö tveim
hlaupum). Ætöi ég mig fyrst á því
að skjóta í mark, og þegar ég þótt-
ist iullæiöur að íara með verklæri
þetta, fór ég strax að elta dýrbítinn.
Fór ég þá strax að iiggja á grenj-
urn og vann mörg gren, auk jress,
sem eg lá fyrir tótum á vetrum.
Vóru það oft kaldar nætur, því oft
fór þaö svo, að engin var veioin, en
stundum varð mer aftur vel til
fanga. Stundaði ég þennan veiði-
skap í mörg ár og var það vel séð
af sveitungum mínurn.
Einn vetur, er ég hafði hafið bú-
skap, fór ég á reiaveiöar á tungl-
björtu kvöidi á þorranum. Veöur
var stillt, en frost nokkuð. Fór ég
út ettir hlíðinni að tóitarbrotum,
er þar voru. Gamlar sagnir voru til
um jjað að þarna hefði verið búið
til forna en bæinn tekið af í snjó-
flóði og allir á bænum farizt.
Lét ég nú fyrirberast í tóftinni
og beið þess að sjá tófur á ferli, því
ég hafði daginn áður séð tófuspor
á þessum slóðum.
Ég held að klukkan hafi verið
nær 4 árdegis, er ég sá lágfótu
koma labbandi í rólegheitum nið-
ur hlíðina beint í áttina til mín.
Beið ég nú með uppspenntan gikk-
inn, þar til hún væri komin í gott
færi.
Rétt þegar ég er að lyfta byss-
unni til að skjóta rebba, stoppar
hann og gónir til mín og lág vel
fyrir skotinu. En þegar ég lyfti
byssunni, sé ég hvar maður, kona
og þrjú börn standa í öðrum tóft-
arendanum. Sá ég strax að hér var
ekki um mennskar verur að ræða.
Bar verur þessar á milli mín og
tófunnar og ef ég hleypti af myndi
skotið fara í gegnum manninn og
lét ég byssuna síga, en í sama mund
tók dýrið viðbragð og var horfið á
svipstundu. En verur þessar hurfu
á sönru stundu.
Ég hentist nú af stað og ætlaði
að elta tófuna, en hún var öll á
bak og burt. Labbaði ég nú heim
að bænum. Þegar ég var svo sem
10 faðma frá bæjarhúsunum situr
tófan hin rólegasta við dyrnar á
fjárhúsinu. Fékk hún þar fljótan og
góðan dauðdaga.
Fór ég nú heim og háttaði, sofn-
aði vært. Dreymir mig þá að til
mín komi maður, sem segir við mig
eitthvað á J)essa leið:
Illt liafðir jrú í huga, Jregar Jiú
ætlaðir að skjóta mig, konu mína
og börn, en gæfa Jrín var það rneiri
að Jdú hættir við að skjóta í tóft-
inni. Hefur })ú Jjakklæti okkar
allra fyrir vikið, og hefur Jni Jreg-
ar l'engið greitt fyrir það að þú lézt
okkur í friði, Jjví ég neyddi dýrið
heim að fjárhúsi þínu og komst
það ekki Jiaðan fyrr en dauðinn
batt enda á líf Jress. Og mundu Jrað
að skjóta aldrei framar í eða við
okkar bæ Jró tóftir einar séu þar
nú, J)ví ennþá koma Jiær stundir
að Jjar eigum við friðland, þó okk-
ur líði annars vel.
Lofaði ég manninum Jressu, og
efndi það síðan.
Fjórir menn ganga úr sjó.
Það mun hafa verið aldamóta-
árið að ég var fjármaður hjá fjár-
bónda á Vestíjörðum. Hagaði svo
til að ég þurfti um veturinn að fara
nær Jrví klukkutíma gang til að
gefa sauðum á jötu í fjárhúsi, sem
stóð upp á háum bökkum. Lá götu-
slóði frá sjó upp bratta bakkana
og rak ég oft sauðina til fjöru-
beitar niður þessa bakka. Sjaldan
var lent þarna undir bökkunum,
því brimasamt var og landtaka
ekki góð.
Kom það oft fyrir í vondum veðr-
um að mér dvaldist hjá sauðunum
og beið oft betra veðurs til heim-
ferðar. Lagði ég mig þá oft innst
í garðann og sofnaði oft ef seint
var orðið og lagði þá stundum
ekki af stað heim fyrr en liðið var
á nóttu.
Fyrst í stað varð ég aldrei var við
neitt óhreint þarna, en þegar leið
á útmánuði, fór að bera á reimleika
úti við fjárhúsið. Ég gaf þessu lít-
inn gaum, en þó fór svo eina nótt,
að úr hófi gekk, og skal nú frek-
ar Jjar frá sagt.
Þegar ég hafði lokið gegningum
heima við lagði ég af stað út að
sauðahúsinu og sagði fólkinu
heima á bænum að það skyldi ekki
undrast um mig, þó ég kæmi ekki
heim um kvöldið. Hafði ég með
mér brauðsneiðar og súrblöndu á
flösku. Veðurútlit var hið ískyggi-
legasta. Þegar ég hafði lokið við
að gefa á jötuna og sauðir komnir
í húsið, var komin ösku-norðan-
stórhríð bæði með kafaldi og tals-
verðu frosti. Ég sá Jrá strax að ör-
uggara væri að láta fyrirberast í
fjárhúsinu og sótti heyfúlgu fram í
hlöðuna, sem var áföst við fjárhúsið
og innangengt á milli. Gróf ég mig
í heyinu og hafði þannig sæmileg-
an varma. Sofnaði ég von bráðar.
Úti geysaði stórhríð og gnauðaði
hart á hinu lágreysta fjárhúsi.
Ég svaf nú vært og vel fram á
nóttu, en hrekk upp við það að
nú er barið hart í Jrekjuna upp yfir
Jjar sem ég svaf. Gekk svo á um hríð.
Virtist stundum að einhverjir væru
að láta sig renna niður Jrekjuna og
varð af þessu skruðningur mikill.
Ég las Jaá bænir mínar og bað inni-
lega að allar góðar vættir bægðu
öllum ófögnuði frá verustað mín-
um og sauðanna. Varð nú alveg

VEIÐLAUNAÞIAUTIl
EK
Verðlaunaþrautir Aljrýðublaðs
Hafnarfjarðar eru þrjár að þessu
sinni. Reynt hefur verið að hafa
þær Jjannig, að allir í fjölskyldunni
geti átt einhvern þátt í að leysa
þær. Öllum er heimil þátttaka. Ber-
ist margar réttar ráðningar verð-
ur dregið á milli þeirra. Lausnir
skal senda í pósthólf 2, Hafnar-
firði, fyrir 5. jan. n. k. Skal senda
J;>ær í lokuðu umslagi og merkja
hverja gátu fyrir sig með réttu
nafni. Réttar lausnir og úrslit verð-
launasamkeppnanna verða birtar
í AlJjýðublaðinu í Reykjavík,
sunnudaginn 11. janúar n. k.
Verðlaunaþraut I:
Gömlu húsin.
Þrautin er sú, að þekkja þessi
16 gömlu hús og bæi í Hafnarfirði
og nágrenni. Þess er sjálfsagt að
geta, að sum Jressara liúsa eru nú
ekki lengur til. Gerir Jrað Jrraut-
ina ívið Jjyngri. Svörin verða að
vera svo greinileg, að eigi verði
um villzt. við hvaða hús er átt.
r'
JÓLAGETRAUNIR
allrar
fjölskyldunnar.
1. verðlaun: Bókapakki. (Bækur
fyrir alla fjölskylduna).
2. verðlaun: íslenzkt mannlíf.
Verðlaunaþraut II:
Hver er sjómaðurinn?
Hér koma myndir af 49 hafn-
firzkum sjómönnum. Þrautin er sú
að þekkja þá alla og nafngreina
J)á. Það skal sérstaklega tekið fram,
að Jressar myndir voru valdar al-
gerlega af handahófi, en J)ó reynt
að velja heldur starfandi sjómenn.
Nokkrir sjómannanna eru látnir.
1. verðlaun: Bókapakki. (Bækur
Iðunnarútgáfunnar).
2. verðlaun: Fjölfræðibókin.
Verðlaunaþraut III.
Myndagátan.
Þetta er bara venjideg mynda-
gáta, og er hún einkum ætluð J)eim
yngri. Hún þarfnast engrar skýr-
ingar við.
1. verðlaun: Stefán snarráði. (Bláa
drengjabókin í ár).
2. verðlaun. Helga Rúna. (Rauða
telpnabókin í ár).
3. verðlaun: Ævintýralegt jólafrí
eftir Böðvar frá Hnífsdal.