Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.12.1985, Qupperneq 13

Tímarit lögfræðinga - 01.12.1985, Qupperneq 13
ar, málflutnings og þóknunar. Þá ber loks að leggja á það áherslu, að íslenskur réttur gerir ráð fyrir því, að hlutverk verjanda sé tiltölulega sjálfstætt og hlutlægt gagnvart bæði sakborningi og dómstólum (hlut- læg varnarkenning), sbr. 1. mgr. 86. gr. oml. 1 því felst m.a., að verjandi er einungis bundinn af óskum og kröfum sakbornings, þegar um mikil- væg atriði er að tefla. II. HLUTVERK OG STAÐA VERJANDA í RÉTTARKERFINU. I réttarfarsritum hafa verið settar fram tvær andstæðar kenningar um hlutverk verjanda í sakamálum, hlutlæg og huglæg varnarkenn- ing.G) 1) Hin hlutlæga varnai’kenning felur í sér það meginsjónarmið, að það sé hlutverk verjanda eins og ákæruvaldsins að stuðla að efnislega réttri og réttlátri dómsniðurstöðu, sbr. 79. og 86. gr. oml. I greinargerð með XI. kafla upphaflegu laganna um meðferð opinberra mála nr. 27/1951 segir svo um þetta atriði: „Ætlazt er til, að þeir (verjendur) hlutist til um, að atriði, er skjólstæðingi þeirra má til málsbóta verða, verði í ljós leidd, en gæti þess jafnframt að vinna ekki gegn því, að hið sanna og rétta komi fram.“6 7) Verjandi er bundinn af annarri mikilvægri skyldu, trúnaðarskyldunni gagnvart sökunaut. Þessar tvær meginskyld- ur, sem ekki eru alltaf samrýmanlegar, verður að sætta á sómasamleg- an hátt. Ekki verður til þess ætlast, að verjandi vinni beinlínis að því að fá skjólstæðing sinn sakfelldan með vitnaleiðslum og málflutningi, af því að hann veit eða er sannfærður um sekt sökunauts. Kenningin er líka ófullnægjandi að því leyti, að sjaldnast er um nokkra efnislega rétta niðurstöðu að ræða, og um réttlætið má alltaf deila. Meðferð op- inberra mála hefur það reyndar að meginmarkmiði að leita hins hlut- ræna sannleika að því er málavexti varðar,8) en um ákvörðun viður- laga ræður mat dómarans miklu. I mörgum málum er lítið deilt um málavexti, heldur snýst málflutningur mest um lagaatriði og hvernig meta beri atvik og aðstæður sökunauts til mildunar eða þyngingar (skil- orð eða ekki skilorð, refsilækkun eða refsihækkun, málsbætur eða þyngingarástæður o.s.frv.). Þegar málflutningur snýst um ákvörðun viðurlaga, nýtur sín betur en ella hinn huglægi hagsmunaþáttur varn- arinnar. 6) Sjá Stephan Hurwitz 1959, 148-150. 7) Alþt. 1948 A, 76. 8) Jónatan Þórmundsson 1979, 13. 219
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72

x

Tímarit lögfræðinga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.