Samtíðin - 01.03.1942, Qupperneq 9

SAMTÍÐIN
5
svo að brátl laka menn að ljúga
„með köldu blóði“. Sumir temja sér
ósannsögli í það ríkum mæli, að þeir
vita tæplega sjálfir, hvenær þeir segja
ósatt. Að minnsta kosti virðast þeir
Irúa þvi, sem þeir eru að segja. Einn
af hundraði er með þessu marki
brenndur.
— Er fáfræði undirrót ósannsögli?
— Já. Þeir, sem skrökva að stað-
aldri og binir, sem. gera það aðeins
endrum og eins, reynast oft fáfróðir
um það, sem þeir eru að tala um.
Þeir fylla upp í eyður þekkingar sinn-
ar með hreinum uppspuna. Blaður
er oft litað af alls konar fáránlegum
upplýsingum. Fáfróðir menn, sem
vita fullvel um fáfræði sina, breiða
oft yfir liana með háfleygri mærð.
Og fólk, sem skortir þekkingu og er
sér þess meðvitandi, reynir ósjaldan
að sýnast fróðara en það er í raun
og veru.
— Getur maður, sem er að ljúga,
horft einarðlega framan í þann, sem
hann er að tala við?
— Já. 75% af fólki getur horft
einarðlega í augu þeirra, sem það er
að segja ósatt. Lygarar eru meira að
segja allra manna einarðlegastir á
svipinn. Bezta ráðið gagnvart slíkum
niönnum er að leggja sem minnstan
Irúnað á söguburð þeirra og leita sér
hetri heimilda annars staðar.
— Eru konur ósannsöglari en
karlar?
— Nei. Það eru engin rök til fyrir
pvi, að annað kvnið sé ósannsöglara
en liilt. Konur eru að vísu oft kænni
en karlmenn í þessum efnum.
-— Er liægt að þekkja lygara á rit-
hönd þeirra?
—- Nei. Margir vísindamenn liafa
rannsakað rithendur manna gaum-
gæfilega, i von um að geta lesið lynd-
iseinkunn þeirra út úr skriftinni, en
slíkt hefur reynzt ókleift með öllu.
— Eru sumir kynflokkar manna
lygnari en aðrir?
— Vafalaust. Mannfræðingar og
landkönnuðir hafa veitt þvi athygli,
að ýmsir frumstæðir kynflokkar eru
afar skreytnir, en þó eru athuganir
þeirra ekki nógu ítarlegar til þess,
að telja megi þær óyggjandi.
—- Segir fólk sannleikann, er það
hefur verið dáleitt?
— Nei. Ef menn lialda, að dáleiðsla
nægi til þess að láta fólk segja sann-
leikann, skjátlast þvi mjög. Bezta
ráðið gegn ósannindamönnum er að
láta þá vaða elginn, þar til þeir eru
orðnir tví- eða margsaga. Með því
móti ganga þeir sjálfir í gildruna.
— Ljúga menn síður að vinum
sínum en ókunnugu fólki?
— Já, það gera menn að sjálfsögðu.
Þegar tveir ókunnugir hundar mæt-
ast, urra þeir oft hvor framan í ann-
an og gera ýmislegt til þess að sýn-
ast sem myndarlegastir. Þegar tveir
ókunnugir menn hittast, hættir þeim
oft við að segja af sér frægðarsögur
í því skyni að gera veg sinn sem mest-
an í augum hvor annars.
— Er leti oft undirrót ósannsögl-
innar?
— Ekki ætti það að vera. Ef menn
halda, að þeir geti sparað sér ómak
með því að skrökva, skjátlast þeim
mjög. ,Ósannindi liafa ýmis konar
örðugleika í för með sér. Ef maður
hefur logið, verður hann að muna,
að hverjum hann laug og hverju