Sjómaðurinn - 01.06.1940, Qupperneq 17

SJÓMAÐURINN
11
er honnm var lílið um gefið. Féklc þetta herbergi
því nafnið: „Ógnastofan“. Þegar liinn óvelkomni
gestur kom inn í stofuna sá liann á gólfinu gamlan
skó, sem lá eins og af tilviljun, á.því miðju. Ef gest-
urinn snerti skóinn, ýlti honuin til dæmis lil hlið-
ar,komeinhverskonar ófreskja upp úr gólfinu með
logandi glyrnum og svörtum krumlum, sem tevgð-
ust að honum, en gesturinn tók þá það ráð að hopa
aftur á bak að liægindastól, er stóð skamt frá og er
hann settist i hann, komu langir og mjóir járnarm-
ar og vöfðust utan um hann. Ef gesturinn gat losað
sig og þotið út og hrökldast þar að hekk, sem stóð
í garðinum, jiá átti hekkurinn alt i einu að verða
eins og lifandi, lyftasl upp og kasta gestinum yfir
húsgarðinn og ofan í tjörn eina fyrir utan liann.
Þá hafði Winstanley komið upp vélaúthúnaði í
Hyde Park og liúið þannig til gosbrunna. Var að-
gangurinn seldur á einn shilling.
Með slíkum og þvilíkum uppáfyndingum eyddi
Winstanley tíma sínum og peningum og vinir hans
sneru við honum hakinu og kölluðu liann „mann-
inn með lausu skrúfuna“. Alt í einu fékk hann liug-
myndina um vitabygginguna og þar með voru
gáfur hans konmar i annan og nytsamlegri farveg.
Winstanley lagði lil að byggja þennan vita á
Eddystone úr tré. Hugmynd hans var samþykt, þó
að teikningin af vitanum líktist frenmr einhverju
kínversku furðuverki en vita. Það kom líka i ljós
að þegar hugmynd hans var kunngerð, þá létu ó-
vinir Iians sér alls ekki nægja að telja liann ruglað-
an i ríminu lieldur einnig lævisan svikara, sem ætti
að draga fyrir lög og dóm.
En framkvæmdirnar voru samt sem áður hafnar
vorið 1696 og alt sumarið var unnið að þvi að
höggva 12 djúpar holur í klettinn og klæða þær
innan með stálþynnum. Vitanlega var að eins hægt
að vinna að þessu yfir sumarmánuðina og jafnvel
lui var það miklum erfiðleikum hundið að lenda á
skerinu og hemja sig á því. Kletturinn reis upp lir
hringiðunni, skálialt til norðausturs. Næsta sumar
var Unnið að þvi að byggja súlu á klettinum miðj-
um, var hún 14 fet i ummál. Utan um þessa súlu
ótti svo að hyggja sjálfan vitann úr timhri og að
Uokkru úr steinlími og slcyldi festa þcssa byggingu
' hinar 12 grópir. Vitinn átti sjálfur að verða um
20 fel á hæð, en efsti hlutinn, sem var viðhót við
hessa hæð, átti að vera úr timbri. Strax eftir að
húið var með allar undirstöður gekk nijög vel að
hyggja ]iað sem eftir var, þvi að eftir það var svo
"ð segja örugt að ekki þyrfti að vinna að meira
eða minna leyti i sjó. Um Jónsmessnleytið hið
h'iðja sumar var vitinn orðinn um 80 fet á hæð.
Winstanley tók nú þá ákvörðun að dvelja í bygg-
ingunni ásamt starfsmönnum sínum svo að ekki
þvrfli að vera að flytja starfsfólkið á hverjum degi
og meiri liraði gæti verið i lokaframkvæmdunum.
En ]ielta voru hræðileg mistök. Winstanley flutt-
ist í hvgginguna ásamt fólki sínu og ýmiskonar
vistum og verkfærum, en rétt eftir að hann var
búinn að koma sér fyrir, skall á ofsaveður sem
stóð í 11 daga. Byggingin stóð allan tímann í hrim-
kófi og ómögulegt reyndist að liafa nokkurt sam-
hand við land. Allar vistir eyðilögðust og mikið
af verkfærunum, mennirnir voru gegndrepa og
veikir af vosbúð. Þegar komið var að þeim sátu
þeir hnípnir og nöguðu síðustu sjóblautu hrauð-
skorpuna. En byggingin stóðst eldskírnina og það
var Winstanley fvrir öllu og starfinu var haldið
áfram af fullum krafti.
14. nóvember árið 1698 var í fyrsta skifti kveikt-
ur vitinn efst uppi á tQppinum. Þvi miður kom ])að
fljótt i Ijós að toppur vitans var ekki nógu hár, því
að jafnótt og kveikt var iá vitanum, sem var heljar-
stór lýsislampi, slokknaði elduirnn, því að brim-
löðrið gekk yfir hann.
Þetta varð til þess að á næsta ári var vitinn
hækkaður um 40 fet. Öll þessi bygging var hin ein-
kennilegasta að útliti. Þarna voru margar súlur og
milli þeirra opin göng, þannig var hægl að róa
bát með fullum árum úti inn milli súlnanna, sem
lýsislampinn hvíldi á. Á teikningunni, sem Win-
stanley lagði fyrst fram sást hann sjálfur hangandi
út um eldhúsgluggann vera að veiða sér í soðið.
Svo ánægður var hann með starf sitt og svo hár-
viss um að bvggingin mvndi standast hin viltustu
náttúruföfl, að hann óskaði þess að fá að dvelja í
vitanum, þegar reglulegt fárviðri gevsaði og sjór-
inn færðisl i sinn ægilegasta ham. Hann fékk líka
ósk sina uppfylta.
í nóvemhermánuði árið 1703 komu skilahoð frá
starfsfólkinu í vitanum um, að ýmiskonar viðgerð
þyrfti að fara fram á vitanum. Winstanley fór
þegar til Plymouth. 25. nóvember var hann kom-
inn út i vitann og þann dag skall á eitt hið ægileg-
asla ofsaveður sem komið liefir við strendur Eng-
lands. Talið er að að minsta kosti 8 þúsundir sjó-
manna liafi farist í Ermarsundi og á Norðursjón-
uni í þessu veðri. Daniel Defoe, höfundur sögunnar
Rohinson Crusoe telur að um 150 skip liafi farist
í veðrinu, en talið er að þessi tala sé alt of lág, og
að eins við The Downs fórust 40 verslunarskip,
annaðhvort sukku eða ráku á land og á Thems, við
Waping og Tilbury fórust 300 stór og lítil skip, þar
á meðal 4 stórir Indíafarar, auk þess brotnuðu