Sjómaðurinn - 01.06.1940, Síða 18

12
S JÓMAÐURINN
mörg stór orlogsskip við Goodwin Sand. Víðar
nrðu mikil slys af völdnm ]>essa eindæma ofveð-
urs. Ofviðrið náði hámarki sínu nóttina milli 26.
og 27. nóvember og þegar dagaði þann 27. og íbú-
ar Plymouthborgar litu út á hafið var vitinn horf-
inn með öllu saman en kletturinn gnæfði þar einn
í allri sinni tign. Hafið sem Winstanley ætlaði að
sigra hafði sigrað hann og tekið hann sjálfan i
hinn breiða og kalda faðm sinn.
Svo alger hafði eyðileggingin orðið, að loksins
]iegar hægt var að líta yfir verksummerkin kom i
ljós að bókstaflega alt var horfið nema stálþynn-
urnar í hotni grópanna, og þó voru þær undnar
saman eins og pappírsræmur.
Þjóðsaga í Plymouth hermir að fyrirmyndin að
vitanum, sem stóð í heimili Winstanleys liafi fall-
ið niður og farið í þúsund mola þegar vitinn hrundi
sjálfur. Annars gengu margar furðusögur um þenn-
an mann og verk hans. Það gekk jafnvel svo langt,
að um tíma var þess krafist að gerðar væru kröfur
í dánarbú hans til að bæta að einhverju tjónið. Úr
þessu varð þó ekki.
Raunin var sú, að margir örlagarikir gallar voru
á allri áætlun Winstanleys og það gekk kraftaverki
næst að vitabyggingin skyldi þó geta staðist svona
lengi, eða í næstum þvi 5 ár. En þegar á það er litið,
að áður hafði slíkt verlc í raun og veru verið talið
alveg óframkvæmanlegt verður að telja að afrek
Winstanleys hafi verið mikið og lýst fádæma hug-
kvæmni, áræði og viljaþreki. Löngu eftir lát hans
var minningu hans haldið á lofti og sérstaklega
fyrir það að hafa getað, þrátt fyrir alt búið til svo
sterkt og nvtsamt tæki af hugkvæmni sem þá var
óþekt, enda þektust þá ekki ýms þau visindi, sem
nauðsvnleg eru talin til slíkra framkvæmda. Enn
í dag er litið á Winstanley sem hrautryðjanda og á
athugunum hans og tillögum hefir síðan mikið
verið bygt. Á þeim hefir verið bygt síðan um ýmis-
Iegt er gert hefir hinna hættufullu strönd Englands
færari fvrir sjófarendur.
Fyrsti flugmaðurinn, sem reyndi að fljúga i
einum áfanga frá borginni St. Louis til New York,
lenti í þoku og viltist, svo hann varð að láta flug-
vélina setjast. Rétt á eftir létli þokunni, og sá hann
þá menn koma hlaupandi, úr þorpi, er þar var
rétt hjá. „Hvar er eg?“ spurði flugmaðunnn, sem
langaði til þess að vita hve nærri hann væri kom-
inn New York borg. „Hvar þér eruð?“ svaraði
einn af komumönnum, „þér eruð alveg i miðjum
kýrhaganum hans Jóns Smitli.“
Magnús Scheving:
Námskeið
fyrir sjómenn.
TT ÉR í Reykjavik eru haldin árlega námskeið í
hinu og öðru og er ekki nema gott eitt um
það að segja. En eitt er þó, sem tilfinnanlega vant-
ar og það er námskeið fyrir sjómenn. Ætti þar að
kenna sjómönnum allskonar sjóverk, sem að gagni
mega koma við strit þeirra. Má t. d. nefna: netahæt-
ingar, allskonar „splæsingar“ á tógi og vír, segla-
saum, hirðingu á veiðarfærum og fleira og fleira.
Eg veit að margir sjómenn kunna þessi verk.
En svo eru margir, sem lítið kunna til þeirra, og
enn aðrir sem ekkert kunna. Og eitt má segja:
Enginn er of vel að sér í sínu starfi. Og „meira
vinnur vit en strit“.
Flestar siglingaþjóðir hafa skólaskip, þar sem
ungir menn læra sjómensku að svo miklu leyti
sem hún verður kend. Það má segja, þó að hér væri
námskeið í þessum fræðum, þá gæti það aldrei
jafnast á við fullkomið skólaskip. En þá er því til
að svara: fyrsl er vísirinn og betra er lítið en alls
ekki neitt.
Svona námskeið mUndi vera best að halda frá
1. október til áramóta ár hvert. Og er spá mín sú,
að mikið muni menn geta lært á því timabili.
Náttrúlega þyrfti að fá styrk frá riki eða bæ lil
að halda slíkt námsskeið. Og verð eg að segja það,
að miklu fé er ver varið, heldur en þó að nokkur
þúsund væri lögð i svona námskeið. Það mundi
ekki svo lilið sparast við að sjómenn, sem aðrir
menn væru betur færir í starfi sinu.
Einhver kann að halda, að menn gætu lært þessi
verk á sjónum. Það kann að vera, að eitthvað sé
hæft i þvi, en þó eru margir örðugleikar á ]ivi. Oft
mun það koma fyrir, þegar óvanur maður vill læra
af öðrum, að þolinmæðin hjá þeim sem verkið
kann vill bresta og er það oft mjög eðlilegt, þar
sem timi er oft afar naumur. Yont veður o. fl. Er
þá oft sagt við óvaninginn: „Hvað ertu að þvælast
fyrir?“ Náttúrlega er afar misjafnt, hvað menn
eru fljótir að Iæra þessi verk. Einn þektur skip-
stjóri sagði einu sinni við mann, sein honum þótti
sljór við vinnu. „Veistu hvað er það minsta sem