Sjómaðurinn - 01.06.1940, Síða 36

30
SJÓMAÐURINN
ár, sem liðin eru síöan. Sveinbjörn Eigilsson rit-
stjóri og prófdómari við Stýrimannaskólann var
þá verkstjóri og leysti liann skipstjóra út með
gjöfum. Var það grátt og mikið gæruskinn og
hundur, loðinn mjög um hausinn, augnasmár og
skottlaus. Var hann af litlendum uppruna og aðal-
lega Iiafður til að granda rottum og öðrum smá-
kvikindum. Mun Tlior Jensen hafa liaft liann fyrst
í pakkhúsum Miljónafélagsins til að granda rott-
um. Var hundurinn kallaður „Pearsy“, og stóð
okkur liásetum hálfgerður stuggur af þessu kvik-
indi, því það var uppivöðslusamt og grimt.
Viðeyjarbúar voru nú kvaddir á aðfangadags-
kvöld og um borð kom Erlendur Hjartarson skip-
stjóri; átti lianii að vera eftirlitsmaður með farm-
inum og skipstjóra til aðstoðar. Var Erlendur dug-
legur sjómaður og gjörhugull. Kyntist eg honum
síðar og minnist hans með virðingu. Hann var
hróðir Jóhannesar Hjartarsonar skipstj. og fyrv.
verkstjóra hjá Eimskipafélagi íslands. Þegar við
fórum frá Viðey var þræsings bylur á norðan, en
ekki mjög hvast, en 3 til 4 stiga frost. Var nú hald-
ið veslur fyrir Jökul og norður. En Jiegar á Breiðu-
huktina kom gjörði aftaka norðanrok. Þó var hald-
ið áfram. En þegar undir Látrabjarg kom vildi Er-
lendur hakla sér við undir hjarginu, en Kvistö skip-
stjóri vildi halda áfram og varð svo að vera. Þegar
komið var i röstina fengum við hvex-n brotsjóinn
á fætur öðrum vfir okkur og brotnaði stjórnpall-
urinn mikið og i’ekkverk á stórum kafla; einnig
fór björgunai’bátui’inn sem var á bakboi’ða. Þetta
var svo mikið sjótjón að ákveðið var að snúa und-
an og freista að kornast til Reykjavíkur til við-
gerðar.
Þetta var á annan jóladag. Allur jólamaturinn
var stórskemdur af sjó, og ávaxtakassarnir í mol-
um, en hiishaldið fljótandi um alt káetugólf. Tind-
um við upp það sem við náðum í og gjörðum því
góð skil.
Svo var það um nóttina þann 3. i jólum eftir
miðnætti, að eg vaknaði við högg mikið og kast-
aðist fram úr kojunni, þvi að skipið hallaðist mikið
á hliðina; hafði það þá steytt á I„angaskeri, en
losnaði aftur og lenti á Fuglaskeii noi’ðan við
Akranes og í vik er Kambsvík nefnist. Skipið var
með mikilli feið, skygni var mjög slæmt og élja-
gangur, en það hirti öðru hvoru. Bylur var á þeg-
ar skipið rann upp á skerið en eftir hálfan tima
stytti upp, og sáxxm við, að við vorum nálægt landi,
en sjór alt í ki’ing og hraut á þrjá vegu. Skipstjóri
skipaði að láta hjörgunarbátinn fi’á stjórnboi’ði
út, og „skjökt“-bátinn einnig (létthátur). Taldi
liann skylt að í’eyna að komast út úr hriminu. 1
hát skipstjóra fóm 15 menn. Þar á meðal Erlend-
ur, hrytinn og rottuhundurinn „Peai’sy“. Skipstjóri
fór síðastur fná skipinu. Eg lenti i hát með stýri-
manni og vorum við 6 í skektunni, þar á meðal
Austuri’íkismaður, sem var kyndai’i á skipinu;
greip hann ótti mikill og taldi úli um okkur, en
stýrimaður gaf honum gott kjaftshögg með blaut-
um sjóvelling og skipaði honum að róa og hætta
öllu voli. Var mi lialdið eftir tilvísun Erlendar að
landi og var bátur skipstjóra á undan, enda langt-
um stærri og sterkari. Brátt var komið nálægt
landi. Alt í einu kastaði Pearsy sér fyrir horð og
synti upp í sandinn, en hjörgunarháturinn lenti í
sama mund. Við biðum útá lil að sjá hvernig hin-
um reiddi af. Þegar skipstjóri var kominn á land,
kallaði hann um „kallhomið“ með mikilli raust:
„Komið í land piltar, engin hætta“. Þó var tölu-
verður hrimsúgur við land, en aflandsvindur og
vildi það okkur til lifs. Bylur var mikill og kuldi
og var mörgum kalt, einkum á fótum, enda illa
klæddir, voru sumir illa og ekki við slíku volki
húnir, sérstakelga þó ekki kyndararnir. Var nú
ráðgast um, hvert lxalda skyldi. Alt í einu sáum við
ljós i glugga og gengum við allir á það. Börðum
við að dyrum og út kom húsbóndinn, Oddur Guð-
mundsson, miðaldra maður og góðlegui’, en bær-
inn heitir Pi’eslhús og er með minstu bæjum á
Akranesi. Sögðurn við honum hvernig ástatt var
og vorum samstundis komnir inn i hlýja baðstofu.
Hafði dóttir þeirra lijóna haft tannpínu um nótt-
ina og þess vegna var ljós látið loga yfir henni, sem
varð til þess að vísa leiðina til bæjar og þar með
stytta kvalir þeixra er kaldastir voru. Gleymi eg
aldrei þeirri góðu umhyggju á þvi heimili jxessa 1
daga sem eg dvaldi þar, með 5 útlendingum, þeim
til aðstoðar sem túlkur. Hinir félagarnir héldu
niður á Skaga til Jóhanns Björnssonar hrepp-
stjóra og ráðslafaði hann þeim á bæina í nágrenn-
inu.
Simað var til Reykjavikur eftir hjörgunarskip-
inu „Geir“, senx hafði aðsetur þar. En þegar upp
eftir kom vildi skipstjórinn á Geir ekki láta hreyfa
neitt af farmi skipsins og ætlaði sér að draga ski]>-
ið af skerinu, en það var þungt fyrir og reyndist
ómögulegt. Force var 1100 tonn, hrútto, 3 rnastr-
að, og fór um 12 sjómílur á vöku. Það var grátt á
lit og mjög fullkomið skip á þeim thna, enda hafði
áður verið notað i ávaxtaflutninga frá Suðui’-
Ameriku til Englands.