Morgunblaðið - 12.01.2009, Blaðsíða 28

28 Minningar
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 12. JANÚAR 2009
✝ Fjóla Helgadóttirfæddist á Brúna-
völlum á Skeiðum 4.
janúar 1920. Hún lést
á Heilbrigðisstofnun
Bolungarvíkur 4. jan-
úar síðastliðinn. Hún
var dóttir hjónanna
Helga Jónssonar og
Vilborgar Jónsdóttur.
Fjóla átti tvö alsystk-
ini og þrjú hálfsystk-
ini, alsystkinin voru
Kristinn og Helga og
hálfsystkinin voru
Þuríður, Sigrún og
Hálfdán.
Fjóla giftist 27. júlí
1959 Jóni Þ. Haralds-
syni. Þau eignuðust
einn son, Helga, f. 10.
desember 1961. Helgi
kvæntist 9. ágúst
1986 Ásdísi Valdi-
marsdóttur og eiga
þau þrjá syni þá
Kristin, Hafstein og
Jón Bergþór.
Útför Fjólu fer
fram frá Langholts-
kirkju í dag og hefst
athöfnin klukkan 13.
Þá er hún farin hún mamma. Hún
var frelsinu fegin þegar hún lést á af-
mælisdaginn sinn, 89 ára að aldri.
Fjóla Helgadóttir fæddist hinn 4.
janúar 1920 á Brúnavöllum á Skeið-
um en fluttist að Halakoti í Hraun-
gerðishreppi þriggja ára gömul og
ólst þar upp þar til hún fór til systr-
anna á Húsatóftum til að nema
saumaskap rétt tvítug að aldri. Hún
fór fljótlega til Reykjavíkur til að
vinna að iðn sinni og hóf vinnu hjá
Saumastofu Magnúsar Víglundsson-
ar þar sem hún vann þar til hún gekk
að eiga föður minn Jón Þorberg
Haraldsson árið 1959. Þeirra eina
barn fæddist seint á árinu 1961, þá
var móðir mín rétt að verða 42 ára
gömul. Minningar mínar sem barn
um foreldra mína voru þær að pabbi
var í kjallaranum að renna aska og
skera þá út ellegar hann var að mála
eitthvert málverkið sem alltaf voru
náttúruverk eða álfamyndir.
Mamma sat við sauma uppi í íbúð-
inni litlu á Unnarstíg 2 í Reykjavík
og skóp kjóla og dragtir á fólk sem
leitaði til hennar þar sem orðstír
hennar fór á undan henni sem mann-
eskju sem gerði vel það sem hún
gerði og var fljót að því. Hún var sér-
staklega lagin við brúðarkjóla og
saumaði þá marga í gegnum tíðina.
Mamma var heimavinnandi húsmóð-
ir og kjólasaumari þar til ég var um
10 ára gamall, en þá hóf hún að vinna
við ræstingar á Landakotsspítala.
Hún vann við þetta í fjölda ára en
skipti svo um starfsvettvang og hóf
störf á saumastofu Landakotsspít-
ala. Ásamt þeirri vinnu vann hún líka
við búningasaum hjá Íslensku óper-
unni, þar sem hún starfaði þar til
starfsorkan hvarf.
Hún fluttist til Bolungarvíkur til
okkar, þar sem ég starfaði um árabil
en varð eftir í Víkinni þegar við, fjöl-
skyldan hennar, fluttumst til
Reykjanesbæjar árið 2005. Hvarf
okkar frá henni á suðvesturhornið
varð henni fyrst þungt í skauti en
fljótlega jafnaði hún sig fyrir til-
stuðlan þess frábæra starfsfólks sem
annaðist hana á Heilbrigðisstofnun
Bolungarvíkur. Í Bolungarvík býr
frábært fólk og allir vissu hver Fjóla
var. Hún gerði ekkert skemmtilegra
en að hlusta á fallegan söng og oft
tók hún sporið sem kætti hana mjög
og dansaði bæði við vistmenn og
hjúkrunarfólk. Það var mikil heppni
að hún skyldi komast inn á Skýlið
eins og það er kallað í víkinni. Frá-
bært starfsfólk og einstök natni
þeirra sem önnuðust hana er til eft-
irbreytni annarra hjúkrunarstofn-
ana. Mig langar til að þakka þeim
sem komu að aðhlynningu hennar,
það er óeigingjarnt starf sem hjúkr-
unarfólkið á Skýlinu vinnur með ein-
stakri hlýju og velvilja.
Mamma er farin og eftir situr
minningin um dugnaðarfork sem lét
ekkert stoppa sig þegar hún ætlaði
sér eitthvað. Minningin lifir og það
er gott að vita til þess að hún er kom-
in í fangið á föður mínum þar sem
hún þráði að vera frá því hann dó
fyrir 10 árum. Ég vona að Guð geymi
þau hjónin um ókominn tíma og með
þeim orðum kveð ég hana fyrir fullt
og allt.
Helgi Jónsson.
Þá hefur forkurinn hún Fjóla,
frænka mín, kvatt. Fyrsta minningin
um frænku mína er að hún kom allt-
af heim í Halakot á aðfangadag. Ár-
um saman voru Fjóla og jólin óað-
skiljanleg í mínum huga og þannig
var það þar til að þau Jón rugluðu
saman reytum sínum og fóru að búa
sjálf. Eftir það fækkaði komum
hennar í Halakot á aðfangadag. En
heimsóknum Fjólu fylgdi alltaf
ferskur blær og ekki hvað síst í
svartasta skammdeginu. Nei, það
var aldrei nein lognmolla í kringum
hana Fjólu frænku.
Um tvítugt lærði Fjóla að vera
saumakona en það átti eftir að verða
hennar ævistarf. Fæstir stóðust
henni snúning á þeim vettvangi og
með vandvirkni, útsjónarsemi og
ótrúlegum afköstum skapaði hún sér
fljótt nafn sem afburða saumakona.
Sem dæmi um afköst hennar réð hún
sig á saumastofu sem sérhæfði sig í
framleiðslu á vinnuvettlingum. Við
framleiðsluna var viðhaft afkasta-
hvetjandi kerfi sem saumakonur
fengu greitt eftir. Eftir ótrúlega
stuttan tíma tókst Fjólu að sprengja
kerfið, þ.e. hún saumaði miklu meira
en þetta margreynda kerfi gerði ráð
fyrir! Síðustu árin vann Fjóla á
saumastofu Landakotsspítala og
jafnframt því saumaði hún búninga
fyrir Íslensku óperuna, þá komin á
áttræðisaldur.
Það var Fjólu mikið áfall þegar
hún missti Jón sinn í febrúar 1999 en
þau höfðu þá verið gift í 40 ár. Þótt
þau hjónin væru afar ólíkir einstak-
lingar voru þau einkar samheldin.
Hann svo hægur og hlédrægur en
hún opin og hreinskiptin, stundum
svo að sumum þótti nóg um! Það gat
nefnilega gustað af henni frænku
minn ef svo bar við.
Fjóla og Jón skópu í sameiningu
heimili sem var fagurlega skreytt
munum sem þau höfðu skapað með
sínum listrænu hæfileikum, hvort á
sinn hátt. Gestrisni þeirra var ein-
stök og til dæmis var undirritaður
ósjaldan næturgestur á Unnarstígn-
um þar sem þau bjuggu um árabil.
Sjaldnast var haft fyrir því að gera
boð á undan sér en móttökurnar
voru alltaf þær sömu: „Fáðu þér að
borða, Helgi minn, á meðan ég bý
um þig,“ var viðkvæðið þegar þau
voru vakin upp, oft um miðja nótt.
Fyrir þeim var hugtakið unglinga-
vandamál ekki til en hjálpsemin og
velvildin virtist óþrjótandi.
Nú þegar þessi sómahjón hafa
bæði kvatt vil ég fullyrða að heim-
urinn hefði orðið fátækari án þeirra.
Við Lydía sendum Helga, Ásdísi
og strákunum okkar innilegustu
samúðarkveðjur.
Helgi Kristinsson.
Eitt af því sem ekki virðist tím-
anum háð er vináttan. Þau kynni
sem á annað borð ná að skjóta rótum
hafa ráð með að endurnýjast, eins
þótt vega- og tímalengdir skilji að.
Fjólu Helgadóttur kynntist ég
fyrir hálfri öld þegar ég var sum-
arstrákur í Halakoti í Flóa, en þaðan
var hún ættuð. Síðar urðum við ná-
grannar í Vesturbænum og ungling-
ur var ég tíður gestur á heimili
þeirra hjóna, Jóns og Fjólu, og
fylgdist með ævintýrinu þegar þau
gengu í hjónaband komin á fimm-
tugsaldur og einkasonurinn Helgi
fæddist.
Þær stundir standa með einhverj-
um hætti kjurar í minningunni, við-
ræðurnar við þau hjón á heimavelli,
en þess utan kom ég gjarnan við á
verkstæðinu sem Jón rak í Grjóta-
þorpi þar sem hann sandblés gler.
Jón Haraldsson er ógleymanlegur
öllum sem honum kynntust, skoð-
anafastur hagleiksmaður og listmál-
ari að auki.
Fjóla var ekki síður myndarleg og
hafði iðulega viðurværi af sauma-
skap, meðal annars um árabil við Ís-
lensku óperuna. Annars voru þau um
margt ólík hjón, Jón íhugull og al-
varlegur og gaf sér góðan tíma áður
en hann orðaði hugsun sína. Fjóla
fljóthuga og glaðbeitt og stundum
hárbeitt. Oft voru samtölin á tveimur
plönum, Fjóla kannski komin yfir í
aðra sálma en Jón enn staddur í um-
ræðuefni frá því fyrr um kvöldið. En
alltaf var unglingnum tekið opnum
örmum og dýrmætt að eiga þau að
vinum á þessum árum þegar flest
var í þoku og deiglu.
Auðvitað rek ég hér aðeins einn
þráð, því tryggð og vinátta Fjólu og
Jóns við móður mína sem og aðra
meðlimi fjölskyldunnar var ekki
síðri.
Samfundir við þau góðu hjón
strjáluðust með árunum vegna fjar-
vista í útlöndum og svo það uppátæki
þeirra að flytja út í ysta jaðar borg-
arlandsins, við Vatnsenda. Og enn
jukust fjarlægðir þegar Fjóla – að
Jóni gengnum – flutti alla leið til Bol-
ungarvíkur þar sem einkasonurinn
átti fjölskyldu og starfaði um hríð.
Við Hrafnhildur náðum aðeins
einu sinni að heimsækja Fjólu á þær
slóðir og hittum fyrir okkar trygg-
lyndu vinkonu, glaðsinna og afdrátt-
arlausa í svörum, en íbúðina prýddu
smíðamunir Jóns og veggina mál-
verkin hans.
Og eins og fyrr segir – vináttan
varir óháð stað og stund.
Pétur Gunnarsson.
Fjóla Helgadóttir
fyrir. Við spiluðum mikið og hún
leyfði mér að mála og reyndi að
kenna mér eitthvað af því sem hún
kunni á því sviði. Mér er líka ofar-
lega í huga skátakakóið hennar og
brauðið sem sennilega allir sem
hana þekktu muna eftir. Þegar hún
bjó á Dalbrautinni var bakarí beint
fyrir neðan íbúðina hennar og bak-
arinn sá alltaf um það að henda nýju
brauði upp á svalirnar hjá henni.
Það var svo margt sem við gerðum
og svo margt sem hún kenndi mér
sem mun aldrei gleymast. Hún var
svo trú og trygg öllu sínu fólki og
sýndi öllum mikinn áhuga. Hún vildi
vita allt um alla og spurði alltaf
frétta af sínum nánustu. Amma kom
oft til okkar í Sandgerði og voru það
góðar stundir og nærvera hennar
var alltaf svo góð. Mamma eldaði
gjarnan læri sem var í miklu uppá-
haldi hjá okkur ömmu. Hún var
mjög dugleg að dekra við mig, t.a.m.
skar hún alltaf fyrir mig kjötið í litla
bita svo þeir færu nú örugglega vel
ofan í mig.
Amma var mér mjög kær og mikil
vinkona mín. Eftir að ég flutti norð-
ur á Akureyri gat ég sjaldnar hitt
hana en við töluðum oft saman í
síma. Ég eignaðist Aron Breka eftir
að ég flutti norður og ég er þakk-
látur fyrir þau skipti sem ég gat far-
ið með hann suður til hennar því hún
naut þess svo vel að hitta afkomend-
ur sína. Þrátt fyrir mikinn söknuð og
tómarúm í hjarta er hægt að vera
þakklátur fyrir allar þær stundir
sem við áttum saman og alla þá
væntumþykju og hlýju sem amma
Jóhanna sýndi. Hún gaf svo mikið af
sér og vildi öllum allt það besta. Ég
verð ævinlega þakklátur fyrir að
hafa átt hana að sem frábæra ömmu
og yndislegan vin. Ég get stoltur
tekið hana mér til fyrirmyndar og
nýtt mér allt það góða og allan þann
kærleik sem hún sýndi mér af svo
mikilli einlægni. Ég mun eftir bestu
getu reyna að líkjast henni og gefa af
mér eins og hún kenndi mér.
Það er svo gott að minnast þín,
í hjarta mínu margt ég geymi.
Elsku Jóhanna amma mín,
ég kærleik þínum aldrei gleymi.
Vináttu þína og hlýju ég finn,
og hjarta mitt slær þá heitar.
Mér mikið þú gefur í hvert eitt sinn,
er hugur minn til þín leitar.
Jón Aðalsteinn.
Elsku Jóhanna
Lítill drengur lófa strýkur
létt um vota móðurkinn,
– augun spyrja eins og myrkvuð
ótta og grun í fyrsta sinn:
Hvar er amma, hvar er amma,
hún sem gaf mér brosið sitt
yndislega og alltaf skildi
ófullkomna hjalið mitt?
Lítill sveinn á leyndardómum
lífs og dauða kann ei skil:
hann vill bara eins og áður
ömmu sinnar komast til,
hann vill fá að hjúfra sig að
hennar brjósti sætt og rótt.
Amma er dáin – amma finnur
augasteininn sinn í nótt.
Lítill drengur leggst á koddann
– lokar sinni þreyttu brá
uns í draumi er hann staddur
ömmu sinni góðu hjá.
Amma brosir – amma kyssir
undurblítt á kollinn hans.
breiðist ást af öðrum heimi
yfir beð hins litla manns.
(Jóhannes úr Kötlum.)
Hinsta kveðja. Langömmustrák-
urinn
Ingi Þór og Jóhanna Lind.
Nú hefur langamma okkar kvatt
eftir nærri aldar veru hér.
Hún kvaddi hljóðlega og er nú far-
in á þann stað sem hún hafði þráð
lengi.
Við vitum að nú líður þér vel.
Allt fram á síðasta dag fylgdist
hún með lífi og starfi afkomenda
sinna. Afkomendur sem voru margir
og búsettir víða.
Tengsl okkar við langömmu voru
alltaf sterk og Þegar við systurnar
vorum ungar státuðum við af því að
eiga langömmu sem keyrði bíl, ekk-
ert lítið montnar þar.
Okkur fannst þú alltaf fínasta frú-
in í bænum en um leið varstu alltaf
svo góð og elskuleg, sem endur-
speglaðist þegar við fengum að gista
hjá þér. Já, þú útbjóst fleti fyrir okk-
ur á gólfinu hjá þér með mjúku lúru-
teppunum þínum, og síðan dekraðir
þú við okkur til hægri og vinstri og
allt í hring. Þetta voru heimsóknir
sem ávallt munu verða í huga okkar.
Þegar hún var upp á sitt besta ferð-
aðist hún mikið erlendis, og í einni
ferðinni keypti hún til að mynda
rauða kjóla á okkur systurnar, sem
við geymum enn í dag og alla tíð.
Skoðaðu hug þinn vel, þegar þú ert glaður,
og þú munt sjá, að aðeins
það, sem valdið hefur hryggð þinni, gerir
þig glaðan.
Þegar þú ert sorgmæddur, skoðaðu þá aft-
ur huga þinn, og þú
munt sjá, að þú grætur vegna þess, sem
var gleði þín.
Sum ykkar segja:
„Í heimi hér er meira ef gleði en sorg, og
aðrir segja:
„Nei, sorgirnar eru fleiri.“
En ég segi þér, sorgin og gleðin ferðast
saman að húsi þínu, og
þegar önnur situr við borð þitt, sefur hin í
rúmi þínu.
Þú vegur salt milli gleði og sorgar.
Jafnvægi nærð þú aðeins á þínum dauðu
stundum.
Þegar sál þín vegur gull sitt og silfur á
metaskálum,
hlýtur gleðin og sorgin að koma og fara.
(Úr Spámanninum.)
Elsku langamma. Það er með mik-
illi virðingu og sorg í hjarta sem við
kveðjum þig. Við munum ávallt geta
glaðst yfir því að hafa átt þig sem
langömmu okkar.
Hvíl nú í friði okkar, elsku
langamma, frú Jóhanna Ingv-
arsdóttir Norðfjörð.
Þínar langömmustelpur,
Ingibjörg Sólveig og Heiðrún
Guðmundsdætur og fjölskyldur.
Við munum alltaf minnast Jó-
hönnu langömmu okkar með gleði.
Langamma varð í raun aldrei gömul.
Þó að líkamlegri heilsu hennar hafi
hrakað hin síðari ár var hún alltaf
ung í anda. Hún var alltaf mjög
áhugasöm um unga fólkið og fylgdist
vel með og þá sérstaklega ástarmál-
unum. Hún spurði okkur alltaf hvort
við hefðum það gott og henni var um-
hugað um að okkur liði vel og gengi
vel í lífinu. Hún var óspör á hrós og
hneykslaðist ekki, heldur var alltaf
mjög opin fyrir nýjungum og því sem
var í gangi í tísku og tíðaranda. Það
var í raun ótrúlegt hversu vel hún
var með á nótunum og þrátt fyrir há-
an aldur og mikinn fjölda afkomenda
náði hún að fylgjast með öllu og öll-
um. Hún var einstök félagsvera og
naut sín best í hópi fólks.
Langamma var glæsileg kona, hún
var alltaf fín og vel til höfð, enda mik-
ill fagurkeri og listakona. Hún sagði
nokkrum sinnum á síðustu árum að
sig langaði sko ekki að verða 100 ára.
Henni varð að ósk sinni og við vonum
að hún hafi það gott „þarna hinum
megin“ eins og hún kallaði það.
Hvíl í friði, elsku langamma.
Sigurlaug Björg, Sverrir Örn,
Sólveig og Steinunn Sara.
Í dag kveðjum við föðursystur
okkar, Jóhönnu Ingvarsdóttur Norð-
fjörð, sem lést á næstsíðasta degi ný-
liðins árs, 97 ára að aldri. Faðir okk-
ar, Þorsteinn Ingvarsson og Jóhanna
voru afar samrýnd systkin og heim-
sóknir voru tíðar milli fjölskyldn-
anna. Jóhanna var mikill höfðingi
heim að sækja og frá uppvaxtarár-
unum eigum við margar góðar minn-
ingar um skemmtilegar heimsóknir á
heimili hennar með foreldrum okkar.
Það breyttist ekki við lát föður okkar
árið 1974, nema þá helst það að allur
samgangur varð mun meiri en áður
og Hanna frænka hélt miklum og
góðum tengslum við fjölskyldur okk-
ar bræðra alla tíð enda litum við á
hana sem höfuð ættarinnar.
Í minningunni lifir glaðlynd og
lífsglöð frænka okkar. Henni var lag-
ið að bera höfuðið hátt, njóta lífsins
gæða og tileinka sér lífsviðhorf sem
skapar innihaldsríkt líf. Hún var
mjög skilningsrík, hafði ákveðnar
skoðanir og vissi alltaf nákvæmlega
hvað hún vildi og hún reyndi að láta
drauma sína rætast eftir því sem efni
og aðstæður leyfðu. Hanna var stór-
glæsileg kona og hafði næmt auga
fyrir fegurð. Hún stundaði kjóla-
saum um margra ára skeið og var
meistari í þeirri grein. Á síðari árum
tók hún að mála myndir sem lýstu
listfengi og næmu auga fyrir falleg-
um mótífum enda myndir hennar all-
ar mjög glæsilegar og prýða nú
heimili flestra ættingja hennar. Hún
tileinkaði sér ýmsar nýjungar, fór í
ökutíma á sjötugsaldri, keypti sér bíl
og fór allra sinna ferða til ættingja
og vina. Allt var þetta lýsandi fyrir
viðhorf hennar til lífsins og þess að
vera virkur þátttakandi.
Jóhanna var gædd þeim eiginleika
að skynja hve hugur manna er marg-
slunginn og hversu misjafnt er eðli
einstaklinganna, aðstæður og ýmiss
konar kjör. Hún gladdist yfir vel-
gengni hinna fjölmörgu ættingja og
vina og fylgdist vel með unga fólk-
inu. Hún var jafnframt viðkvæm og
tók mjög nærri sér þau áföll sem
urðu í fjölskyldunni. Jóhanna kunni
vel samræðulistina, listina að kunna
að tala og hlýða á, hvort sem um var
að ræða alvarleg efni eða gamanmál.
Kímnigáfan var í góðu lagi og hún
sagði okkur margar fróðlegar og
skemmtilegar sögur frá fyrri árum.
Það var henni eðlislægt að lífga upp
á tilveruna. Þegar þessi einstaklega
góða frænka okkar er gengin standa
eftir margar minningar um ánægju-
legar samverustundir.
Við sendum börnum Jóhönnu og
öðrum nánum ættingjum hennar
innilegar samúðarkveðjur frá fjöl-
skyldum okkar. Blessuð sé minning
Jóhönnu Norðfjörð.
Ingvar, Viðar, Kristinn Björg-
vin og Þorsteinn Þorsteinssynir.
Jóhanna Ingvarsdóttir
Norðfjörð