Morgunblaðið - 21.02.2009, Blaðsíða 16

16 FréttirINNLENT
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 21. FEBRÚAR 2009
FRÉTTASKÝRING
Eftir Björn Jóhann Björnsson
bjb@mbl.is
ÞÓ að minna verði um framkvæmdir
á vegum opinberra aðila á þessu ári
en því síðasta er útlit fyrir að sitt-
hvað verði á prjónunum víða um land
í miðri kreppunni, eins og meðfylgj-
andi kort ber með sér, sem er þó
langt frá því að vera tæmandi yfirlit
um allar framkvæmdir.
Þar er stiklað á stóru og að mestu
byggt á því sem fram kom á útboðs-
þingi Samtaka iðnaðarins í síðustu
viku. Þar kynntu stærstu verk-
kaupar ríkis og sveitarfélaga áætl-
anir sínar um útboð og fram-
kvæmdir á árinu. Þegar allt er
saman tekið má ætla að þessir aðilar
muni framkvæma fyrir um 65 millj-
arða króna. Þar af eru reyndar 14,5
milljarðar króna vegna fram-
kvæmda sem eru í gangi á vegum
Vegagerðarinnar.
Aðrir aðilar sem kynntu áætlanir
sínar voru Reykjavíkurborg, Orku-
veita Reykjavíkur, Landsvirkjun,
Landsnet, Framkvæmdasýsla rík-
isins, Siglingastofnun og Kópavogs-
bær. Taka ber þeim tölum sem
kynntar voru með fyrirvara, þar sem
um áætlanir er að ræða og ekki í öll-
um tilvikum búið að tryggja lánsfé til
framkvæmda. Sum verk hafa einnig
verið inni í áætlunum fyrri ára og því
um tvítekningu að ræða. Tölurnar
gefa þó ákveðna vísbendingu.
Þegar bætt er við tónlistarhúsinu,
áformum um samgöngumiðstöð við
Reykjavíkurflugvöll, framkvæmdum
Faxaflóahafna, Flugstoða og nokk-
urra stórra sveitarfélaga þá er sam-
anlögð fjárhæð í framkvæmdir og
útboð komin í rúma 84 milljarða
króna á þessu ári.
Í svörum frá þessum aðilum kem-
ur skýrt fram að um áætlanir sé að
ræða. Framkvæmdahraðinn muni
ráðast af því hvernig gengur að afla
lánsfjár og tekna.
Síðan stækkar heildarmyndin enn
frekar þegar framkvæmdum ann-
arra sveitarfélaga í landinu er bætt
við og áformum einkaaðila. Inni í
fyrrnefndum tölum er t.d. ekki álver
Norðuráls í Helguvík.
„Menn eru fljótir að gleyma“
Árni Jóhannsson hjá Samtökum
iðnaðarins, sem um árabil hefur ver-
ið með puttann á púlsi verktakanna í
landinu, segir það vel skiljanlegt að
verktökum finnist mörgum hverjum
áætlanir þessa árs vera rýrar í roð-
inu, sé tekið mið af síðasta ári. Þá
voru í upphafi ársins gríðarstór
áform. Á útboðsþinginu í fyrra var
talið að framkvæmt yrði fyrir um
130 milljarða króna það ár, m.a. var
þá gert ráð fyrir álveri á Bakka.
Ekki rættist það allt saman en engu
að síður var framkvæmdagleði og
metnaður ríkjandi, eins og hjá Orku-
veitunni og Vegagerðinni.
Árni bendir á að þrátt fyrir minni
fjárhæðir nú þá stefni t.d. í að 2009
verði annað mesta framkvæmdaár
Vegagerðarinnar frá upphafi.
„Menn geta verið fastir í núinu og
fljótir að gleyma,“ segir Árni en töl-
urnar sem gefnar voru upp á útboðs-
þinginu á dögunum eru mjög sam-
bærilegar því sem tíðkaðist árin
2002-2007.
„Á þessum árum var staðan þann-
ig að það var viðtekin venja að vegna
verkefnaskorts sögðu verktakar upp
mannskap í nóvember og réðu hann
ekki aftur fyrr en í mars. Und-
anfarin ár hefur þetta ekki verið
gert.“
Áður fengu menn tækin lánuð
Áður en mestu þenslutímarnir
gengu í garð, og aðgangur að lánsfé
var takmarkaður, þá var algengt að
verktakar fengju tæki og tól leigð
hjá starfsbræðrum sínum ef þeir
áttu þau ekki í einstaka verkþætti.
Þegar allar dyr stóðu opnar í bönk-
um og fjármögnunarfyrirtækjum þá
tóku verktakar lán fyrir nýjum tækj-
um.
Alls störfuðu um 16 þúsund manns
hjá verktaka- og byggingafyr-
irtækjum á síðasta ári, í venjulegu
árferði störfuðu lengst af 10-12 þús-
und í greininni.
„Miðað við þær fréttir sem á okk-
ur hafa dunið síðan í október þá er
verkefnaframboðið alls ekki eins
rýrt og maður hefði getað ætlað. Til
að staðan batni verulega þarf heldur
ekki mikið að breytast. Ef ráðist
verður í Búðarhálsvirkjun og eitt-
hvað verður af þessum stóriðju-
áformum þá snarbreytist heild-
armyndin. Bara með Búðarháls-
virkjun bætast við 15 milljarðar
króna til framkvæmda,“ segir Árni.



 

  

  
  
 


 
 
 !"

 
#  


$

  
#  %&


    
'())*
  


+ 


  

 
,



$"%
 ! 
,


 ,  # 
 %  
,


 - $%'

,


 .
  ' /%'0
 %& $"%


% %& 1 
&

2% %&  
 %& 3  %& 4

    
 !
"#$%
 "

 
  
&
     5




#

 
 0
%+
,  
$  

/  
, %  6


 

%'()*+)
,-& !-.%/.
0
1 
#  
&)/  2
3
 4%


  5
2 
 #  $ 6 #
7 

!
$ #
!  #-
   7

/ % 
8 .
/- - 8 .
!/&  8 .
 /
5  , 

.

&


/



 -   /$
 -
 9-
:;-
,7
 %  
&

 

8  / /- -  
 
2.
7

/  7/ 
5
2 #
 < #
)/&/ 
=/&& "
 "#   / 7

/  : > /- - 
 / 0/-
 2    "#/ / #5
7& / 
!/ 
! / 
?  / 
 
"#$   
! 
   %
 14%
!
 4%  :/ "#  4%  ! / 
14%@$A 

"#)  -
14%6! . /  %/  ! 
$ #
7

/  !/- 2#.
. . $ #
7

/  !
$ #
!
.5
9:  
1#  > BCC3
,89'
6  :

())*
00+   


  7&
5-  # 3% 
 . 

&
D.

&
! -
 #

E 0

BCCB$BCC3
 ' 

%&  ' 
   ())*
%
 


<

=



<
>' =
?$"%  $"%  

!
%

   >

!







20 
 
.!!' :

  >& 0
9
 '< + 
+=
 
&

&<+=
,
 %   
."  
   
 @  


 
A  
% 

.9.!
, - GHACC
ICCC
GBJCC
GGCCC
K3CC
HG@C
@@CC
BACC
BGCC
IAG@C
IACC
HCCC
BKCC
BACC
GBHJ
KKC
JCC
H3C
@K@
KHI@C
BK
HC
AH
HK
JK JI
G@C
B)( B)C B)D B)E B)F B)G B)H LC3
,


,   
  


7

/  M  
7  
.
"#$/ 

/- -  7

/  ) I) () C) D) E)
! 
! 
  $ #
"

  $ 



7

/  = 2/ )    5
  


/- - 

7.# # 7# -
 #

!&.
=/-  . & # 
'
  7



 -
 ;
#
 2 - 



Milljarðaverk í kreppunni
 Ætla má að ríki, sveitarfélög og stofnanir framkvæmi á þessu ári fyrir um 84 milljarða króna
 Svipaðar fjárhæðir og á árunum 2002-2007  Ennþá óvissa um lánsfjármögnun og verktíma
Í HNOTSKURN
»Þegar mest lét störfuðuum 16 þúsund manns hjá
verktökum og byggingarfyr-
irtækjum í fyrra.
»Nú er sá fjöldi kominnniður í um 10 þúsund
manns, sem Samtök iðnaðar-
ins telja „náttúrulega stærð“.
»Nú liggur fyrir að haldiðverður áfram með tón-
listarhúsið og ráðstefnu-
miðstöðina við Austurhöfn.
»Fleiri slík stórverkefnigætu breytt heild-
armyndinni með skjótum
hætti, eins og ný samgöngu-
miðstöð eða álver.
Morgunblaðið/Júlíus
Framkvæmdir Þrátt fyrir kreppuna eru töluverðar framkvæmdir fram-
undan á árinu. Senn fara hamarshöggin að dynja á ný við tónlistarhúsið.