Nýtt kvennablað - 01.02.1954, Blaðsíða 6

Nýtt kvennablað - 01.02.1954, Blaðsíða 6
Þótt Hjálmar yrði bænheyrður þetta sinn, átti þetta „hjábarn veraldar," eins og hann nefnir sjálfan sig", eftir að lenda í enn meiri raunum. Á næstu árum veiktist Hjálmar af hugsýki, og mátt dró úr vinstri handlegg, og starfskraftar hans lömuðust. Enn einu sinni flosnar hann upp og flyzt búferlum að Minni- Ökrum í Akrahreppi, en þar fékk hann hluta jarðar- innar til ábúðar. Árið 1845 missir hann konu sína og varð upp frá því einstæðingur, það sem eftir var æv- innar. Af sjö börhum þeirra Hjálmars og Guðnýjar komust fimm upp, en Olafur, sonur þeirra, var holds- veikur. Um konu sína orti Hjálmar fögur eftirmæli: Drúpir ek höfði, daprar rúnir eyddra ævidaga hefir ek að mæla í hinzta sinn á köldu konu brjósti. Ung varstu forðum á mitt gefin vald að drottins vilja. Kærleikur sannur þá knýtti bönd fast með frænda ráði. Eftir andlát konu sinnar eirði Hjálmar aldrei lengi á sama stað. Ferðaðist hann um nágrennið og næstu sveitir, en var tekið misjafnlega. Sums staðar áskotn- aðist honum eitthvað fyrir útskurð og ljóðagerð, en oft mætti hann kala og skilningsleysi. Hjá nirfli ein- um reit hann þessa vísu á bæjarþilið: Fátt er að þakka, finnst mér, þar, sem fyrir er óþokkinn, <með búrakka mér býðst það svar: Burt með þig andstyggðin. Hlýt ég svo flakka hér og hvar og hengja á klakka örbirgðar galtóman malsekk.minn. I síðari helming þessarar vísu, þegar Hjálmar segist hengja galtóman malsekk sinn á klakka örbirgðar, tal- ar hann í líkingum, en í líkingunum koma listagripin í skáldskap Bólu-Hjálmars greinilega fram. Alls stað- ar fylgir hánn líkingunni eflir og heldur sér við efnið, eins og sést á þessum níðvísum: . > Góðverka varð sjónin sjúk, svartan bar á skugga, ágirndar því flygsufjúk fennti á sálar glugga. Á öðrum stað stendur: Dó þar einn úr drengja flokk, dagsverk hafði unnið, lengi á sálar svikinn rokk syndatogann spunnið. Hespaði dauðinn höndum tveim, á hrælum lögmáls strengdi, bjó til snöru úr þræði þeim, þar í manninn hengdi. Sérkennileg er notkun Hjálmars á orðinu drengur, einu hugþekkasta orði, sem við eigum, en skynjum þarna í gjörólíku ljósi. Minnir þetta að sumu leyti á orðaval Jónasar, þegar konan, sem banar varnarlausri rjúþunni, verður gœðakonan góða. Eitt sinn varð Hjálmari að orði, er bóndi nokkur úr Blönduhlíðinni tók ekki kveðju hans: Er hér sálin inni svelt, andinn þessu veldur tíðar, hættir eru að geta gelt gamlir seppar Blönduhlíðar. Bezt er þó líking Hjálmars, er hann vefur lýsingu á sálarástandi sínu inn í mynd af skipi á siglingu: Sálarskip mitt fer hallt á hlið og hrekur til skaðsemdanna, af því það gengur illa við andviðri freistinganna. Sérhverjum undan sjó eg slæ, svo að hann ekki fylli, en á hléborðið illa ræ, áttina tæpast grilli. Ónýtan knörinn upp á snýst, aldan þá kinnung skellir, örvæntingar því ólgan víst inn sér um miðskip hellir. Sýnist mér fyrir handan haf, hátignarskær og fagur, brotnuðum sorgar öldum af upp renna vonar dagur. Hjálmari er einnig gefið að þjappa hugsun sinni svo vel að efninu, að hvergi má hagga einu orði: Heimspekingur hér kom einn í húsgangs klæðum. Með gleraugu hann gekk á skiðum, gæfuleysið féll að síðum. Þessar þrjár ljóðlírtur lýsa Sölva Helgasyni betur en tveggja binda bók Skáldum er jafnan tamt að skynja dauða hluti sem lifandi verur og 'þá ekki hvað sízt ættjörðina, sem Eggert Ólafsson líkir fyrstur manna við konu. 1 einu ættjarðarkvæða sinna kemst Hjálmar þannig að orði: Þér á brjósti barn jþitt liggur, blóðfjaðrinnar sogið fær. Eg vil svarinn son þinn dyggur sannur vera í dag og gær. Á öðrum stað leggur hann ættjörðinni þessi orð í munn: NÝTT KVENNABLAÐ

x

Nýtt kvennablað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Nýtt kvennablað
https://timarit.is/publication/767

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.