Morgunblaðið - 21.06.2010, Síða 1
ostur.is
H
V
ÍT
A
H
Ú
S
IÐ
/S
ÍA
–
0
8
–
2
3
8
6
STOFNAÐI FÉLAG
SEM RÚMAR
ÖLL LISTFORM
REYNT AÐ
LAGA KORTIN
FALLEG ÞROSKA-
SAGA HLAÐIN
TILFINNINGUM
UTANVEGAAKSTUR 14 FIMM STJÖRNU LEIKFÖNG 27LISTIR OG MENNING Í GARÐI 10
Fréttaskýring eftir
Hjört J. Guðmundsson
Mörg mál
vegna gengis-
tryggðra húsnæð-
islána bíða nú
þess að verða tek-
in fyrir í dóms-
kerfinu. „Við vor-
um að undrast
hversu fá mál
væru í dómskerf-
inu sem snúast
um gengistryggð
lán og fengum þau svör að það væri
fyrirtökustopp í slíkum málum þar
sem menn vildu ekki eyða tíma
dómskerfisins í þau fyrr en komnir
væru fram fordæmisgefandi dóm-
ar,“ segir Friðrik Ó. Friðriksson,
stjórnarformaður Hagsmuna-
samtaka heimilanna. Ljóst er í hans
huga að dómur Hæstaréttar hefur
fordæmisgildi fyrir húsnæðislán.
Enn greinir menn á um hvaða
vexti gengistryggð lán eigi að bera
fyrst þau eru ólögmæt. Friðrik seg-
ir að upphaflegir vextir eigi að
gilda, en viðskiptaráðherra reiknar
með að þau verði látin bera vexti
sem Seðlabankinn ákveður. »6
Mál vegna gengis-
tryggðra húsnæðis-
lána bíða fyrirtöku
Friðrik Ó.
Friðriksson
Ríki og borgir í
Bandaríkjunum
hafa brugðið á
ýmis sparnaðar-
ráð til að bregð-
ast við slæmri
fjárhagsstöðu, en
hallarekstur
ríkjanna fimmtíu
mun í ár nema
um 200 milljörðum dala sem eru um
þrjátíu prósent af fjárlögum þeirra.
Í Seattle er sorp nú aðeins sótt aðra
hverja viku, í New Jersey verður
skóladögum fækkað og í Kaliforníu
fá opinberir starfsmenn ekki
greidd laun. Þá er í Illinois og San
Diego rætt um að skerða eftir-
launaréttindi opinberra starfs-
manna. »12
Spara með því að
fækka skóladögum
Skotveiðimenn eru ósáttir við til-
lögur sem fela í sér takmarkanir á
skotveiðum í hluta Vatnajökuls-
þjóðgarðs. Þeir halda fram að með
tillögunum sé brotinn á þeim hefð-
arréttur og ekki þurfi að skerða at-
hafnarétt þeirra svo fleiri geti notið
svæðisins. »2
Skotveiðimenn
deila á veiðibann
Rúnar Pálmason
runarp@mbl.is
Á grundvelli mynda úr tíu stafræn-
um hraðamyndavélum sem staðsett-
ar eru á völdum stöðum á lands-
byggðinni voru gefnar út sektir
fyrir um 500 milljónir króna í fyrra
og af þeim innheimtust um 400
milljónir, samkvæmt upplýsingum
frá ríkislögreglustjóra.
Hraðakstursbrot sem myndvél-
arnar skrásetja eru um 40% af öll-
um umferðarlagabrotum í landinu.
Það vekur athygli að erlendir
ökumenn bílaleigubíla skildu eftir
sig ógreiddar hraðasektir fyrir um
50 milljónir króna í fyrra. Guð-
mundur Ólafsson, yfirlögregluþjónn
í Stykkishólmi, en þangað berast
upplýsingar úr stafrænu hraða-
myndavélunum, segir óskandi að
hægt væri að innheimta þessar
sektir. Það væri á hinn bóginn ekki
talið gerlegt. Það svaraði ekki
kostnaði, s.s. við að þýða sektarboð-
in og senda utan, auk þess sem ýmis
vandkvæði væru á að fylgja sektar-
boðunum eftir, þrjóskuðust erlendu
ökumennirnir við að greiða sektirn-
ar.
„Þetta eru milljónir á milljónir of-
an sem ríkissjóður verður af á ári
hverju,“ segir Guðmundur. Í mörg-
um tilfellum þurfa þeir þó að greiða
umsýslugjald sem bílaleigur inn-
heimta fyrir að veita lögreglu upp-
lýsingar um hverjir tóku viðkom-
andi bíla á leigu.
Nást stundum í Leifsstöð
Stafrænu hraðamyndavélarnar
eru allar tengdar við símalínu. Einu
sinni á sólarhring hlaða starfsmenn
sýslumannsins á Snæfellsnesi
myndum úr myndavélunum niður á
tölvur embættisins og vinna úr
þeim. Sýslumaðurinn á Hvolsvelli
sér hins vegar um að skrifa út sekt-
argerðir og senda þær ökumönnum.
Eðli málsins samkvæmt er ekki eins
auðvelt að hafa uppi á erlendu öku-
mönnunum eins og þeim innlendu.
Þótt erlendu ökumennirnir sleppi
því flestir, er reynt að hafa uppi á
þeim sem aka langt yfir hámarks-
hraða, að sögn Guðmundar. Lög-
reglan í Leifsstöð hafi t.a.m. náð í
skottið á nokkrum og látið þá borga
sektirnar.
Langflestir fá sekt fyrir að aka á
bilinu 96-110 kílómetra hraða á
klukkustund.
Hálfur milljarður í sektir
Erlendir ökumenn bílaleigubíla komast hjá því að greiða samtals 50 milljónir
Svarar ekki kostnaði að senda sektarboð til útlanda og erfitt að fylgja þeim eftir
Morgunblaðið/Jakob Fannar
Klaufalegt Flestir ferðamannanna
eru teknir á 96-110 km/klst. MMeðalhraði hefur minnkað »4
„Þetta er ósköp lítið að sjá sem betur fer, kannski. Þetta byrjaði um eitt-
leytið eftir hádegið en þá bárust vísbendingar um að eitthvað væri að
gerast. Á milli tvö og þrjú var orðið staðfest að þetta væri hlaup. Það
var líka kominn litur í ána,“ segir Þorsteinn M. Kristinsson, lög-
reglumaður á Kirkjubæjarklaustri, um Skaftárhlaupið sem hófst í fyrri-
nótt.
Þegar myndin var tekin, skammt frá bænum Skaftárdal um kvöldmat-
arleytið, var töluvert hlaupvatn í ánni. Þorsteinn segir hlaupið í október
2008 hafa verið mun tilkomumeira en nú. Bændur í sveitinni séu vanir
hlaupum og láti sér því ekki bregða.
Hjá Veðurstofunni fengust þær upplýsingar að útlit sé fyrir að flóðið
sé úr vestari Skaftárkatlinum í Vatnajökli og verði því í minna lagi.
Morgunblaðið/Jónas Erlendsson
Lítið hlaup og raskar ekki ró bændanna
M Á N U D A G U R 2 1. J Ú N Í 2 0 1 0
Stofnað 1913 142. tölublað 98. árgangur