Morgunblaðið - 21.06.2010, Blaðsíða 14

14
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 21. JÚNÍ 2010
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Fátt ef nokk-uð í verald-arsögunni
hefur aukið upp-
lýsingastreymi
jafn gríðarlega og
veraldarvefurinn,
eða vefurinn eins og fyr-
irbærið er kallað í daglegu
tali. Prentun bóka var að vísu
mikil bylting, en hraðinn á út-
breiðslu vefsins og magns
þeirra upplýsinga sem þar er
að finna er óviðjafnanlegt.
Þetta hefur meðal annars orð-
ið til þess að á síðustu tveimur
áratugum eða svo hefur orðið
gerbreyting á því hvernig
mörg störf eru unnin. Þeir
sem vinna við að greina frá
tíðindum líðandi stundar
þekkja þetta vel, því á þessu
tímabili hefur netið farið úr
því að skipta engu máli við
upplýsingaöflun í það að vera
ein helsta upplýsingaveitan.
Þeir sem fjalla um liðna
tíma eru einnig farnir að nota
vefinn í meira mæli, sér-
staklega þeir sem fjalla um
nýliðna sögu. Eftir því sem
fram í sækir verður sagan æ
meira rituð upp úr heimildum
sem er að finna á vefnum, svo
sem fréttamiðlum, vefsíðum
stofnana og einstaklinga.
Sagnfræðingar framtíð-
arinnar munu hafa miklu
fleiri heimildir innan seil-
ingar en þeir sem hingað til
hafa fengist við söguritun.
Þetta er afar jákvæð þróun og
sagan ætti að geta orðið fyllri
og nákvæmari sem þessu
nemur.
Einn vandi fylgir þó þessari
nýju upplýsingatækni. Um
leið og möguleikar allra til að
koma upplýsingum á framfæri
hafa aukist, er hætta á að
áreiðanleiki upplýsinganna
hafi minnkað. Það er auðvelt
að setja upplýsingar inn á vef-
inn, en um leið er
auðvelt að breyta
þeim upplýsingum
sem þar eru. Slík-
ar breytingar geta
verið skaðlausar,
enda ekki alltaf
um efnisbreytingar að ræða.
Þegar verst lætur er hins veg-
ar hætta á að upplýsingum sé
breytt til að reyna að hafa
áhrif á söguritun framtíð-
arinnar. Eitt lítið dæmi um
þetta er breyting á síðustu
þjóðhátíðarræðu forsætisráð-
herra á vef ráðuneytisins. Þó
að mistök forsætisráðherra
hafi ekki verið mjög alvarleg
er það engu að síður svo að í
ræðunni sem lesin var á Aust-
urvelli var rangt farið með
eina staðreynd. Á vef ráðu-
neytisins er ræðan hins vegar
rétt að þessu leyti og ekkert
minnst á að hún hafi verið lag-
færð.
Þeir sem í framtíðinni
munu rita sögu stjórnarráðs-
ins munu vafalítið horfa mjög
til þeirra upplýsinga sem á
vef þess er að finna. Þessi
meðferð á ræðu forsætisráð-
herra er hins vegar áminning
um að engu er að treysta í
þessu efni og menn hljóta að
spyrja sig hverju öðru er
hugsanlega breytt á vefjum
hins opinbera fyrst kosið er
að fela slíkt smáatriði.
Þeir sem rita söguna, hvort
sem er nútímasögu eða sögu
löngu liðinna atburða, hljóta
að gera um það kröfu að upp-
lýsingar frá hinu opinbera séu
eins réttar og kostur er. Slík-
ar upplýsingar eru oft meðal
helstu heimilda og hafa hing-
að til verið taldar meðal
þeirra áreiðanlegustu. Þó að
vefurinn hafi í för með sér
miklar breytingar er engin
ástæða til að hann valdi
breytingum að þessu leyti.
Opinberir aðilar
verða að gæta þess
að reyna ekki að
endurrita söguna}
Varðveisla sögunnar
og veraldarvefurinn
Þeir sem ákaf-astir tala fyrir
því að Íslendingar
láti leiða sig inn í
Evrópusambandið
virðast örvænting-
arfullir. Þeir segja að full-
veldið eflist við afsal þess að
hluta. Það gladdi Orwell að
heyra. Þeir segja að Evrópu-
sambandið muni laga fisk-
veiðistjórnunarkerfi sitt að
hinu íslenska. Þeir segja að
Evrópusambandið meini það
ekki að það sé skilyrði að Ís-
landi lúffi í Icesave-málinu.
Þótt þarna sé alls staðar langt
til seilst eru sambandssinnar
ekki vissir um að
þetta dugi. Og þá
er trompásnum
spilað út: Kostirnir
eru bara tveir:
Annaðhvort ganga
Íslendingar í Evrópusam-
bandið eða þeir ganga í Kín-
verska alþýðulýðveldið!
Óþekkt er að menn komist
hærra en að henda út tromp-
ásnum. En ef allt um þrýtur er
hægt að bæta við til þrauta-
vara: Annaðhvort ganga Ís-
lendingar í Evrópusambandið
eða við aðildarsinnar göngum
af göflunum. Það virðast raun-
særri kostir.
Örvæntingarbragur
einkennir málflutn-
ing sambandssinna}
Langt til seilst
Þ
að olli nokkrum vonbrigðum að
Besti flokkurinn skyldi ekki nota
tækifærið og breyta vinnubrögð-
unum í borgarstjórn, þannig að
farið væri alla leið í þverpólitísku
samstarfi flokkanna.
Besti flokkurinn hafði í sjálfu sér ekkert
fram að færa í kosningunum nema flekkleysi
og um leið reynsluleysi þeirra frambjóðenda
sem teflt var fram. Þess vegna skortir þau
núna tilfinnanlega stefnuskrá, sem kjósendur
hafa krotað við í lýðræðislegum kosningum.
Einu loforðin sem þau gáfu voru loforð sem
þau lofuðu að svíkja.
Annars hefðu þau ekki verið kosin.
Ég hafði talið mér trú um að þarna væri loksins komin
þverpólitísk hreyfing í Reykjavík, sem getur vel átt til-
verurétt í sveitarstjórnarmálum, þar sem flest mál hafa
lítið með vinstri og hægri að gera.
Ef fulltrúar Besta flokksins hefðu sest niður með öll-
um flokkum og valið það besta úr stefnuskrám þeirra eft-
ir kosningarnar, þá hefði framboðið skilað því ætlunar-
verki sínu – þar hefði dómgreind og heilbrigð skynsemi
frambjóðendanna fengið að njóta sín – óháð flokkadrátt-
um.
Í stað þess notuðu þau hyggjuvitið til þess að velja það
„besta“ úr stefnuskrá Samfylkingarinnar, þriðja stærsta
flokksins í Reykjavík. Auðvitað er því þannig farið þegar
annar flokkurinn mætir með útfærða stefnuskrá að
samningaborðinu, þar sem tekist er á um hvað eigi að
standa í „samstarfsyfirlýsingunni“, en hinn flokkurinn
með autt blað, að þá verður stefnuskráin út-
gangspunktur í viðræðunum.
Það er eftirtektarvert að í „samstarfsyfirlýs-
ingunni“ er að finna margt sem Besti flokkurinn
var í uppreisn gegn, ef undan er skilið hugtakið
„sjálfbært gagnsæi“. Þarna eru faglegu orðin,
sem stjórnmálamenn nota til að slá um sig á tylli-
dögum, meira að segja orðið sjálft; það á að gera
„faglega rekstraráætlun“ hjá Orkuveitu Reykja-
víkur. Það sýnir nú metnað að ekki stendur til að
hún verði ófagleg.
Og þarna er líka langi loforðalistinn, sem
heiðarlegra hefði verið af Besta flokknum að
tefla fram fyrir kosningar. Það er ógrynni af
verkefnum sem ráðast verður í og sláandi að
skoða listann yfir nefndirnar sem á að stofna og heildar-
stefnurnar sem á að móta, allt fyrir peninga úr vösum
borgarbúa.
En það fer minna fyrir hugmyndum um hvernig eigi að
fjármagna öll herlegheitin eða takast á við fjárhagsvanda
Reykjavíkurborgar. Ekki nema að gefið er fyrirheit um
að vinna áætlun um fjármál borgarinnar til næstu fimm
til tíu ára. Eflaust verður hún „fagleg“ og „heildræn“.
Kannski það „ferskasta“ við samstarfsyfirlýsinguna sé
að Jón Gnarr verður stjórnarformaður Fjölskyldu- og
húsdýragarðsins, enda gefur það fyrirheit um að borgar-
búar geti átt von á ísbirni. Ef hann fær sér skrifstofu þar,
þá skýrir það fyrirheitið um að „embætti borgarstjóra
verði fært nær borgarbúum“.
Þetta eru hveitibrauðsdagarnir. Vonandi er þetta ekki
það sem koma skal frá nýja fjórflokknum í Reykjavík.
Pistill
„Fagleg“ samstarfsyfirlýsing
Pétur Blöndal
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjórar:
Davíð Oddsson Haraldur Johannessen
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Útgefandi:
Óskar Magnússon
FRÉTTASKÝRING
Hjörtur J. Guðmundsson
hjorturjg@mbl.is
M
orgunblaðið fjallaði
nýverið um erlenda
ferðamenn sem ollu
umtalsverðum land-
spjöllum fyrir
skömmu þegar þeir óku vegarslóða
sem liggur frá hringveginum upp að
Síðujökli. Ferðamennirnir studdust
við kort frá Máli og menningu frá því
í fyrra, en að sögn landeigandans þol-
ir slóðinn alls ekki almenna umferð
og ætti því ekki að vera inni á slíkum
kortum. Erfiðlega hafi hins vegar
gengið að fá slóðann út af kortum
Máls og menningar.
Ekki til mannskapur
Örn Sigurðsson, ritstjóri kortaút-
gáfu hjá Máli og menningu, segir að
almenna reglan hjá þeim sé sú að
berist óskir um að slóðar séu teknir
út af landakortum sé kannað hvort
þeir séu í kortagrunni Landmælinga
Íslands. Ef svo er sé ekki orðið við
því. Hann sá sér þó ekki fært um að
tjá sig sérstaklega um umræddan
slóða þar sem hann var ekki með
nauðsynleg gögn við höndina.
Aðspurður hvort ekki væri kannað
hvort um réttmætar ábendingar
væri að ræða, t.d. þegar um við-
kvæmt landsvæði væri að ræða,
sagði hann að stundum væri það svo
að landeigendur vildu taka slóða út af
kortum þar sem þeir vildu ekki um-
ferð um þá vegna einhverra persónu-
legra hagsmuna. Ekki væri hægt að
verða við slíku. Þess utan væri ein-
faldlega ekki til staðar mannskapur
til þess að skoða alla slíka slóða.
Upplýsingar með GPS
Að sögn Hans Hansen, sem sér um
kortagerð fyrir Mál og menningu,
keypti fyrirtækið upphaflega aðgang
að kortagrunni Landmælinga og hef-
ur síðan verið að bæta við hann upp-
lýsingum, m.a. um slóða. Í sumum til-
fellum væri um að ræða slóða sem
jeppamenn hefðu gefið upp í gegnum
GPS-tæki. Í öðrum tilfellum væri um
að ræða slóða sem hann sjálfur hefði
farið. Áherslan væri allavega á það
að setja ekki inn upplýsingar sem
ekki teldust áreiðanlegar. Hann vissi
þó ekki hvernig umræddur slóði
hefði ratað inn á kort Máls og menn-
ingar.
Þess ber að geta að umræddur
slóði er ekki í kortagrunni Landmæl-
inga Íslands.
Vantar samræmingu
„Við erum að byrja í samstarfi við
kortaútgefendur. Hluti af því felst í
því að reyna að leiðrétta þau kort þar
sem er að finna villur. Því miður eru
þau ekki alltaf hundrað prósent,“
segir Ásgeir Björnsson, sérfræð-
ingur hjá Umhverfisstofnun. Ásgeir
segir að markmiðið með þessu sam-
starfi sé m.a. að reyna að koma í veg
fyrir að aðstæður komi upp þar sem
fólk lendi í ógöngum vegna óná-
kvæmra korta. Í því sambandi sé
nauðsynlegt að landakortagerð
byggi á einhverjum einum korta-
grunni. Landakort séu söluvara og
það séu fleiri en einn aðili sem séu að
selja þau.
„Í rauninni erum við að fást við
áratuga uppsafnaðan vanda. Þetta
eru gagnagrunnar sem eru ekki al-
veg skotheldir. Og það er leiðinlegt
ef það er kannski endurtekið að það
komi inn einhver slóði sem átti að
vera farinn út,“ segir Ásgeir. Hann
bætir við að Umhverfisstofnun hafi
m.a. lagt áherslu á það að koma upp-
lýsingum um það hvað beri að varast
í þessum efnum til erlendra ferða-
manna á nokkrum tungumálum, m.a.
í gegnum fyrirtæki í ferðaþjónustu,
svo sem bílaleigur.
Reynt að lagfæra
landakortin
Ljósmynd / Björgunarsveitin Kyndill
Fastir Erlendir ferðamenn sem óku slóða sem liggur frá hringveginum upp
að Síðujökli enduðu í utanvegaakstri á dögunum.
Umdeildur slóði
» Erlendir ferðamenn óku
slóða upp að Síðujökli á
dögunum. Þeir enduðu í
utanvegaakstri og festu sig
að lokum.
» Slóðinn var merktur á
landakort frá Máli og
menningu frá því í fyrra.
» Landeigandinn segir
slóðann ekki eiga heima á
kortum þar sem hann þoli
ekki almenna umferð
vegna viðkvæms umhverf-
is.
» Ekki fengust upplýs-
ingar um það hvernig slóð-
inn endaði inni á kortum
Máls og menningar.
» Mál og menning hefur
m.a. fengið upplýsingar um
slóða frá jeppamönnum í
gegnum GPS-mælingar.
» Umhverfisstofnun
hyggst fara í samstarf við
útgefendur landakorta með
það m.a. fyrir augum að
leiðrétta slíkar villur í kort-
um.