Morgunblaðið - 06.11.2010, Side 19

FRÉTTIR 19Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 6. NÓVEMBER 2010
FRÉTTASKÝRING
Anna Lilja Þórisdóttir
annalilja@mbl.is
Félagsmálayfirvöld hafa gagnrýnt
matargjafir hjálparsamtaka á borð
við Mæðrastyrksnefnd og Fjöl-
skylduhjálp Íslands. Sagt er að slíkar
aðferðir séu ekki uppbyggjandi og að
þær hvetji ekki til sjálfshjálpar.
Jón Gunnar Bernburg, prófessor í
félagsfræði við Háskóla Íslands, seg-
ir engin rök vera fyrir því að aðstoð
frá hjálparsamtökum hvetji síður til
sjálfshjálpar en aðstoð hins opinbera.
„Ég myndi halda að fjárstuðningur
frá sveitarfélögum gerði fólk háðara
aðstoð, heldur en matarpoki,“ segir
Jón Gunnar. „Af hverju ætti þessi að-
stoð að vera verri en önnur aðstoð?
Við vitum vel að hópur fólks er háð-
ur velferðarkerfinu af ýmsum ástæð-
um. Það er ekkert nýtt. Fátækt, rétt
eins og allar erfiðar félagslegar að-
stæður, er niðurbrjótandi til lengri
tíma og dregur máttinn úr fólki.“
Veikt velferðarkerfi
Jón Gunnar segir að fátækt í nú-
tímasamfélagi snúist að miklu leyti
um að upplifa skort í samanburði við
aðra. „Við skilgreinum okkur sem
velferðarsamfélag og ég held að flest-
ir skilgreini það sem félagsleg rétt-
indi að eiga fyrir mat. En við erum
bara ekki með sterkara velferðar-
kerfi en þetta.“
Víða erlendis er talað um að það
gangi í erfðir að vera á framfæri hins
opinbera. Jón Gunnar segir slíkt
vissulega þekkjast hér á landi. „Það
er afar erfitt að brjóta upp slíkt
mynstur. Besta leiðin til þess er að
minnka ójöfnuðinn í samfélaginu.“
Ekki endilega matargjafir
„Það er vissulega þörf fyrir ein-
hvers konar aðstoð, en ekki endilega
matargjafir,“ segir Ingibjörg
Broddadóttir, deildarstjóri í félags-
og tryggingamálaráðuneytinu. „Það
er heilmikill munur á því að fá mat í
poka sem einhver hefur valið fyrir þig
eða að fá fjármagn frá opinberum að-
ilum, þar sem þú getur ráðið málum
þínum sjálfur.“
En á hvaða hátt getur fé frá hinu
opinbera fremur hvatt til sjálfshjálp-
ar en matargjafir? „Þetta snýst um
að ráða sínu eigin lífi. En við viljum
meira samstarf við hjálparsamtökin,
eða þriðja geirann eins þau eru
stundum kölluð.“ Ingibjörg segist
ekki geta svarað því hvers vegna ekki
hafi verið farið út í slíkt samstarf
fyrr, fyrir því séu án efa ýmsar
ástæður.
Hjálp til sjálfshjálpar
Hjálp til sjálfshjálpar var yfirskrift
samráðsfundar opinberra aðila og
hjálparsamtaka 28. október síðastlið-
inn. Þar sagði Guðbjartur Hannesson
félagsmálaráðherra að vont væri til
þess að vita að fólk stæði í biðröðum
fyrir utan hjálparstofnanir. „Við get-
um ekki og megum ekki sætta okkur
við þetta.“ Guðbjartur segir að
stjórnvöld verði að axla ábyrgð og
finna leiðir til að útrýma slíkum bið-
röðum. „Það er margt sem þarf til,
sveitarfélögin þurfa að bera meiri
ábyrgð og Reykjavík er að taka
skrefið í áttina að því með því að auka
fjárhagsaðstoð.“ Guðbjartur segir að
skilgreina þurfi hlutverk hjálpar-
stofnana gagnvart hinu opinbera.
„Við verðum að búa til samráðsvett-
vang, þar sem farið er reglulega yfir
stöðuna. Við verðum líka að vera
gagnrýnin á kerfið og leita eftir
gloppum á því. En ég legg áherslu á
að fólk væri ekki að standa í biðröð
eftir mat án þess að þurfa á því að
halda.“
Matur í poka eða fjárstyrkur ?
 Ráðherra segir sveitarfélögin verða að taka meiri ábyrgð  Skiptar skoðanir um hvort matargjafir
dragi úr vilja til sjálfshjálpar  Prófessor í félagsfræði segir ekki skipta máli hvaðan aðstoð kemur
Morgunblaðið/Golli
Matargjafir Matarúthlutun Mæðrastyrksnefndar og Fjölskylduhjálpar Íslands hefur sætt nokkurri gagnrýni að
undanförnu. Sagt er að slíkar gjafir dragi úr vilja til sjálfshjálpar. Um það eru skiptar skoðanir.
Fundað um velferð
» Félags- og tryggingamála-
ráðuneytið boðar til fundar
næstkomandi mánudag, þar
sem velferðarmál verða rædd.
» Á fundinn eru boðaðir
fulltrúar hjálparsamtaka, sveit-
arfélaganna og ASÍ, auk félags-
málayfirvalda.
» Ræða á mögulegt samstarf
hjálparsamtaka og félagsmála-
yfirvalda.
HEIMASÍMI GSM INTERNET
HJÁ OKKUR RÆÐUR ÞÚ
HVAÐ ÞÚ BORGAR
MINNA BRUÐL. MEIRA TAL.
KOMDU Á TAL.IS, HAFÐU SAMBAND Í 1817 EÐA KÍKTU Í KAFFI Í NÆSTU VERSLUN
OG SEGÐU OKKUR HVERNIG ÞJÓNUSTU ÞÚ VILT OG HVAÐ ÞÚ VILT BORGA. ÞÚ RÆÐUR.