Morgunblaðið - 30.11.2010, Blaðsíða 14
14 FRÉTTIRViðskipti | Atvinnulíf
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 30. NÓVEMBER 2010
Örn Arnarson
ornarnar@mbl.is
Á sama tíma og gengið var frá út-
færslu neyðarlánsins handa írskum
stjórnvöldum tókst samkomulag á
vettvangi Evrópusambandsins um
nýjar aðferðir til þess að takast á við
mögulegt greiðslufall og skulda-
kreppu einstaka aðildarríkis evru-
svæðisins. Þetta samkomulag bygg-
ist á tillögum þýskra stjórnvalda, sem
settar voru fram á leiðtogafundi ESB
á dögunum, en þær fela meðal annars
í sér að ákvæði verða sett í skilmála
skuldabréfaútboða evruríkja sem
eiga að auðvelda endurskipulagningu
á skuldum í kjölfar greiðslufalls.
Ennfremur fela þær það í sér að fjár-
festar munu þurfa að bera í ríkari
mæli áhættu af greiðslufalli.
Samkvæmt samkomulaginu munu
aðildarríki evrusvæðisins geta sótt
um neyðarlán frá Evrópusamband-
inu bjóðist þeim óásættanleg kjör á
fjármálamörkuðum, rétt eins og
gríska og írska ríkið hafa nú þegar
gert. Slíkum lánum fylgja hörð skil-
yrði um niðurskurð til þess að koma
böndum á skuldavanda. En hinsveg-
ar myndi slíkt lán ekki fela í sér fyr-
irheit um tímabundna greiðslustöðv-
un eða endurskipulagningu á skuld-
um.
Eins og bent er á í Financial Times
er þetta útfært svona til þess að koma
í veg fyrir að fjárfestar selji ríkis-
skuldabréf viðkomandi ríkis á bruna-
útsölu með tilheyrandi neikvæðum
víxlverkunum. Hinsvegar felur fyrir-
komulagið í sér að AGS, ESB og
framkvæmdastjórn ESB geti ákvarð-
að að skuldastaða viðkomandi ríkis sé
orðin með öllu ósjálfbær og með því
fyrirskipað að stjórnvöld og eigendur
ríkisskuldabréfanna gangi til við-
ræðna um niðurfellingu og endur-
skipulagningu skuldanna. Slíkar við-
ræður væru forsenda frekari neyðar-
aðstoðar af hálfu ESB.
Hefur áhrif á fjármögnunarkjör
Þetta nýja verklag á að taka gildi
árið 2013 og þar af leiðandi ættu hin
nýju ákvæði að eiga við um meiri-
hluta útistandandi ríkisskulda evru-
svæðisins eftir sex til átta ár.
Ljóst er að þetta samkomulag mun
hafa í för með sér víðtæk áhrif á fjár-
mögnunarkjör aðildarríkja til fram-
búðar þar sem það greinir í ríkara
mæli milli áhættuálagsins að baki rík-
isskuldabréfa evrusvæðisins. Þannig
bendir Simon Johnson, fyrrverandi
aðalhagfræðingur AGS og prófessor
við MIT, á að það muni leiða til þess
að einstaka evruríki muni geta staðið
undir mun minni skuldabyrði en fram
til þessa. Enn fremur telur Johnson
að þetta fyrirkomulag muni ekki
draga úr spákaupmennsku á mark-
aðnum með evrópsk ríkisskuldabréf.
Nýr kúrs settur
Reuters
Á niðurleið Embættismenn Evrópusambandsins reyna nú að bregðast við
spennu á ríkisskuldabréfamörkuðum evrusvæðisins vegna skuldavandans.
Samkomulag um breytingar á
skuldabréfaútgáfu á evrusvæðinu
● Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins hef-
ur gert samning um kaup á 25% hlut í
hátæknifyrirtækinu Videntifier Tec-
hnologies. Fyrirtækið hefur þróað bún-
að, sem getur á alsjálfvirkan hátt borið
kennsl á myndefni á tölvum og þannig
aðstoðað við að uppræta barnaklám og
annað ólöglegt myndefni.
Fram kemur í tilkynningu, að kerfið
auki afköst lögreglunnar til muna við
greiningu myndefnis.
Sex manns starfa nú hjá Videntifier
Technologies en stefnt er að fjölgun
þeirra á komandi mánuðum.
Kaupir í Videntifier
STUTTAR FRÉTTIR ...
● Skuldabréfavísitala GAMMA hækkaði
um 0,52 prósent í viðskiptum gærdags-
ins og endaði í 198,74 stigum. Verð-
tryggði hluti vísitölunnar hækkaði um
0,58 prósent og sá óverðtryggði um
0,37 prósent. Velta á skuldabréfamark-
aði nam 9,4 milljörðum króna í gær.
Úrvalsvísitalan lækkaði um 1,33 pró-
sent í gær, þrátt fyrir 11,76 prósenta
hækkun bréfa Icelandair.
Skuldabréf hækka
● Fram-
kvæmdastjórn
Evrópusam-
bandsins segir,
að skuldir
einkageirans
séu ein helsta fyrirstaða efnahags-
bata á Íslandi, samkvæmt haustspá
framkvæmdastjórnarinnar, sem gefin
var út í dag. Sé þörf á end-
urskipulagningu skulda til að fyrir-
tæki geti vaxið, fjárfest og skapað ný
störf.
Segir framkvæmdastjórnin sam-
dráttarskeiðið munu hafa náð botni
eftir mitt þetta ár, síðar en ráð var
fyrir gert, en óljóst sé hvort efna-
hagsbati sé hafinn.
ESB segir óljóst hvort
bati sé hafinn hér
● Samkvæmt nýrri könnun rannsókn-
arfyrirtækisins The Chartered Institute
of Personnel and Development (CIPD)
þá jókst starfsánægjuvísitala þeirra
sem starfa hjá hinu opinbera í Bret-
landi verulega á þriðja ársfjórðungi
þessa árs. Starfsánægja þeirra er nú
meiri en þeirra sem starfa í einkageir-
anum.
Starfsánægjan fer vaxandi á sama
tíma og ráðist er í mikinn niðurskurð
hjá hinu opinbera.
Samkvæmt umfjöllun dagblaðsins
The Daily Telegraph má rekja þessa
þróun til þess að þeir sem vinna hjá
ríkinu séu fyrst og fremst fegnir því að
vera í starfi.
Hinsvegar bendir úttekt CIPD til
þess að streita meðal starfsmanna
hins opinbera hafi einnig aukist veru-
lega. The Telegraph leiðir getum að
því að aukna streitu megi rekja til
starfsóöryggis vegna niðurskurðarins.
Starfsmenn breska
ríkisins ánægðir
Alþjóða-
gjaldeyr-
issjóðurinn
hefur við-
urkennt að
hann hefði
getað staðið
sig betur í að
sjá fyrir hrun
írsku fjár-
mála- og
fasteignamarkaðanna. Hrun þess-
ara geira í írska hagkerfinu leiddi á
endanum til þess að Írland óskaði
fyrir helgi eftir fjárhagsaðstoð frá
Evrópusambandinu. Á sunnudag
var svo gengið frá 85 milljarða evra
láni frá AGS og ESB til írska rík-
isins.
Ajai Chopra, aðstoðarfram-
kvæmdastjóri Evrópudeildar AGS,
sagði í samtali við breska blaðið
Financial Times að það væri engin
spurning að sjóðurinn hefði, líkt og
aðrir, getað gert betur. „Við verð-
um að fara varlega svo við endum
ekki á að spá fyrir um níu af næstu
tveimur fjármálakreppum, eða að
við stuðlum að hruni sem við erum
að reyna að koma í veg fyrir.“
Í þessu ljósi kann að hljóma kald-
hæðnislega að Chopra segir að
sjóðurinn hafi lært mikið af fjár-
málakreppunni í Asíu á tíunda ára-
tug síðustu aldar, meðal annars séu
eftirlits- og viðvörunarkerfi sjóðs-
ins betri en áður. Hann segir hins
vegar að verið sé að vinna að end-
urbótum á þessum kerfum og skoða
hvernig sjóðurinn hefði getað hald-
ið betur á málum í aðdraganda
írsku kreppunnar. bjarni@mbl.is
AGS viðurkennir
mistök varðandi Írland
Írskur búðargluggi.
sem og gengishagnaði vegna er-
lendra lána.
Í nýjustu útgáfu Fjármálastöðug-
leika Seðlabanka Íslands kom fram
að bankakerfið þyrfti á miklum
vaxtamun að halda næstu misserin
til að mæta hugsanlegum útlánatöp-
um. Lesa má úr uppgjörinu að Arion
banki hefur stórlega aukið vaxtamun
sinn milli ára. Líta má á það sem vís-
bendingu um væntingar stjórnenda
bankans um aukin vanskil og verri
endurheimtur á lánum, þó ekki sé
hægt að fullyrða um það.
Í tilkynningu sem bankinn sendi
frá sér í gær var haft eftir Höskuldi
Ólafssyni, bankastjóra, að bankarnir
hefðu náð nokkrum árangri í úr-
lausnarmálum heimila, og að „æski-
Þórður Gunnarsson
thg@mbl.is
Hagnaður Arion banka á tímabilinu
júní til september nam 976 milljón-
um króna, samkvæmt uppgjöri sem
birt var í gær. Bankinn birti ekki
nein árshlutauppgjör á síðasta ári,
heldur birti einungis afkomu fyrir
árið 2009 í heild. Hreinar vaxta-
tekjur bankans á árinu 2009 voru
rúmlega 12 milljarðar króna, en
hreinar vaxtatekjur á þriðja fjórð-
ungi 2010 námu um helmingi þeirrar
upphæðar, eða um sex milljörðum
króna. Á árinu 2009 var hagnaður
allra bankanna að miklu leyti byggð-
ur upp á tekjufærslum vegna aukn-
ingar í bókfærðu verðmæti útlána
legt væri að þar kæmu fleiri stórir
lánveitendur að með afgerandi
hætti“. Inntur eftir skýringum á
þessum ummælum, sagði Höskuldur
við Morgunblaðið að þarna væri vís-
að til lánveitenda á borð við Íbúða-
lánasjóð og lífeyrissjóði.
Hagnaðist um milljarð
Hagnaður Arion banka 976 milljónir króna á þriðja ársfjórðungi Bankastjóri
Arion vill aukna aðkomu lífeyrissjóða og Íbúðalánasjóðs í úrlausn skuldamála
Vaxtamunur eykst Vaxtatekjur
vega nú þyngra í afkomu Arion.
Arion banki
» Bókfærði 976 milljóna
króna hagnað á þriðja árs-
fjórðungi.
» Hreinar vaxtatekjur á fjórð-
ungnum námu um sex millj-
örðum króna, sem er á árs-
grundvelli fjórföldun frá
síðasta ári.
» Seðlabankinn hefur bent á
að bankarnir þurfi að halda
vaxtamun miklum til að mæta
hugsanlegum útlánatöpum á
næstu misserum.
!"# $% " &'( )* '$*
++,-.
+/0-,/
++1-,,
20-,0,
+/-33.
+4-,4/
++,-35
+-133/
+33-,2
+,2-/3
++4-+/
+/+-02
++1-//
20-,4,
+/-/15
+4-4+3
++4-04
+-1/+/
+3/-0,
+,1-1
204-1+3.
++4-54
+/+-54
++5-2+
20-42,
+/-//.
+4-444
++4-1/
+-1/,/
+3/-,/
+,1-31