Foreldrablaðið - 01.01.1971, Side 9

7
Ég vil gjarnan verða við þeim tilmælum Foreldra-
blaðsins að segja frá þeim atburði, sem var eins
konar forspil að stofnun kennarasamtakanna fyrir
hálfri öld, og ég var ögn viðriðinn, en flestir horfn-
ir, sem þar koma við sögu. —
Við Björn Hermann Jónsson, þá skólastjóri í
Vestmannaeyjum, síðar á ísafirði, höfðum sótt
fund Samvinnumanna á Þingvöllum síðustu daga
júnímánaðar 1919, og gengum að mestu þaðan
yndislega júnínótt og ræddum margt, m. a. nauð-
syn þess, að kennarar landsins tækju höndum
saman. Snemma að morgni 30. júní hittum við
Morten Hansen, skólastjóra Miðbæjarskólans, og
ræddum þessi mál við hann. Hann bauð okkur
hús undir fund þá um kvöldið, ef við treystum okk-
ur til að ná saman kennurum með svo stuttum
fyrirvara. En ég varð að taka skipsferð kl. 11 e. h.
heim til Flateyrar, og mátti ekki af missa, því að
þá voru strjálar strandferðir.
En það má vera til marks um hröð viðbrögð
ungra manna þá, að okkur tókst að ná saman
fundi 40 kennara með fárra stunda fyrirvara, og
voru margir þeirra utan af landi, en staddir hér.
Fundinum stýrði Morten Hansen. En fundarefnið
var tvíþætt. Annars vegar að láta Alþingi, sem
þá var að koma saman, vita um okkur og óskir
okkar. Hins vegar að ræða nauðsyn þess, að
mynda almenn samtök. Fékk hvort tveggja góðan
byr. Og Alþingi sýndi skilning sinn með því að
bæta kjör okkar til muna.
En svo líður þetta ár og hið næsta þannig, að
ekkert gerist með samtökin. Þá rita ég greinarstúf,
sem birtist í Skólablaðinu í desember 1920, og
nefni Samtök. Þar minni ég á það, að Alþingi
hafi sýnt okkur sóma, og nú yrðum við að sýna
það, að við kynnum að meta slíkt, m. a. með því
að taka saman höndum og standa saman, vera í
sókn og forsvari í skólamálum landsins, eftir
beztu getu, svo sem frændur okkar á Norður-
löndum.
Styng ég upp á því að Skólablaðið hafi for-
ustuna í þessu máli, og enda greininga þannig:
,, — Treysti ég svo Skólablaðinu til þess að koma
málefni þessu áleiðis til framkvæmda og bregð-
ast vel við, og kennurum til að fylkja sér fast
saman.“
Helgi Hjörvar, sem þá var ritstjóri Skólablaðs-
ins, ritar eftirmála og segir þar, að mál þetta sé
þegar komið á góða leið. Enda fór svo, að næsta
ár voru samtökin stofnuð.
En það má geta þess, að ekki voru allir sam-
mála um, hvernig þessi landssamtök skyldu
byggð, hvort þau ættu að vera samband félaga
eða einstaklinga, — eða hvort tveggja.
Við lögðum á það áherzlu í litla kennarafélag-
inu okkar í Vestur-ísafjarðarsýslu, að kennarafé-
lög ættu að starfa um allt land, og þau ættu að
senda sína fulltrúa á landsþing. Þessi skilningur
varð ofan á, og þess vegna heita samtökin Sam-
band íslenzkra barnakennara.
Ekki gat ég sótt stofnfundinn vegna lasleika.
En stéttarbróðir minn, Friðrik Hjartar á Suðureyri,
mætti af okkar hálfu, og tók virkan þátt í þessari
merku stofnun fyrir hálfri öld.
Snorri Sigfússon.