Prentarinn - 01.04.1994, Blaðsíða 11

„Það er hægt að gera sama
hlutinn á mismunandi hátt“
Sölvi Ólafsson
Eitt af þeim fjölmörgu námskeiðum sem
haldin voru nú í haust á vegum
Prenttæknistofnunar fjallaði um brot og
brotvélar. Til stóð að halda eitt námskeið, en
þegar til kom var þátttakan svo mikil að
ákveðið var að halda þrjú. Eitt var sérsniðið
fyrir bókbindara, annað fyrir
filmuskeytingamenn og það þriðja fyrir
umsjónarmenn prentverks. Hvert námskeið
stóð í 20 tíma og var skipt niður á þrjá daga.
Leiðbeinandi á námskeiðunum var Þorsteinn
Pálmarsson bókbindari. Á námskeiðinu fyrir
umsjónarmenn prentverks fór hann yfir mörg
af þeim vandamálum sem bókbindarar fá inn á
gólf til sín. Hann lýsti vel aðstöðu bókbindara
m.a. með því að segja að öll vandamál sem þeir
fá inn til sín verði að leysa á einn eða annan
hátt. Bókbindarinn stendur frammi fyrir þeirri
staðreynd að það er búið að prenta á pappírinn
og ekki hægt að senda hann til baka til
prentarans eins og prentarinn getur sent
gallaða prentplötu til skeytingamanns. Þar er
einfaldlega hægt að taka nýja plötu.
Bókbindarinn verður að leysa vandamálið, en
því miður oft með töluverðum tilkostnaði, t.d.
með handavinnu í stað vélavinnu.
Meðal þeirra atriða sem farið var í á
námskeiðinu var hvernig ólíkar
pappírstegundir hafa áhrif á brot, stig í pappír,
límnotkun í bókbandi, ýmsar tegundir brots og
fellinga, stönsun og skurður í brotvélum.
Einnig var komið inn á þætti eins og fræsingu,
samantekt, upptöku, gormun auk annarra
verka sem unnin eru í bókbandi. Eirrnig kynnti
Þorsteinn nýja aðferð við að binda inn bækur,
verklegar æfingar, þeir fengu arkir og voru
beðnir um að koma með tillögu að ákveðnum
brotum og sátu menn með sveittan skalla við
að prófa hinar ýmsu lausnir.
Það jók enn frekar gildi námskeiðsins að
heill dagur fór í verklegar æfingar á
bókbandsvélum og fóru þær fram í
Prentsmiðjunni Odda. Þar fengu menn að stilla
og kynnast af eigin raun þeim lögmálum sem
gilda um brot í brotvélum.
Það sem þátttakendur fengu aukreitis á
námskeiðinu voru áhugasamir samnemendur
og gerðu þeir námskeiðið ekki síst lærdómsríkt
hver fyrir annan með spurningum sínum og
athugasemdum. Þátttakendur lögðu á borð
ýmis vandamál sem þeir höfðu þurft að kljást
við í gegnum tíðina og skiptust á skoðunum
um þau. Þarna fæddust líka margar
hugmyndir sem menn vildu spenntir færa út í
lífið og oft heyrðist sagt: „Nú, er þetta hægt?!"
Með námskeiðinu fylgdi mjög góð 100 síðna
kennslubók, eins og öðrum námskeiðum
Prenttæknistofnunar. Þar er farið í mörg þau
atriði sem kennd eru á námskeiðinu og auk
þess er þar að finna ýmsar hagnýtar
upplýsingar sem nýtast við prentgripagerð. Til
dæmis hvað hafa ber í huga við
framleiðsluáætlanir, ýmsar hagnýtar
ábendingar, lausnir á vandamálum sem upp
koma í bókbandi o.fl. o.fl.
Eftir svona námskeið heyrist sjaldnar: „Þetta
er gert svona vegna þess að svona erum við
vanir að gera þetta." Menn verða tilbúnir að
prófa nýjar leiðir með það að leiðarljósi að bæta
vinnsluna á verkinu í gegnum prentsmiðjuna
og auðvelda þeim sem á eftir koma í
vinnsluröðinni. Það er til góða fyrir þá sem
vinna verkið, fyrirtækið og síðast en ekki síst
þann sem síðast kemur og borgar brúsann,
viðskiptavininn.
/ kennslu-
stofu.
aðferð sem mjög er að ryðja sér til rúms í
heiminum og kallast á ensku „lay flat".
Kostimir við aðferðina em m.a. að einungis er
notast við kalt lím í stað heits, sem þýðir að
límið binst betur trefjunum í pappímum.
Bækumar koma flatar úr bindivélinni, þær
opnast betur og brotna ekki í kjölinn.
Þátttakendur vom látnir leysa ýmsar
PRENTARINN 4/94 11