Morgunblaðið - 01.06.2012, Page 29

UMRÆÐAN 29
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. JÚNÍ 2012
Tri ehf.
Suðurlandsbraut 32
104 Reykjavík www.tri.is
Verslunin er opin:
Alla virka daga kl. 09:00-18:00
Laugardaga kl. 10:00-16:00
Featherlight jakki
Verð: 12.490 kr.
Stretch Pullower peysa
Verð: 8.990 kr.
Shaped Lightweight peysa
Verð: 8.990 kr.
Síðerma þunnur bolur
Verð: 7.990 kr.
Toppar
Verð: 8.990 kr.
Boxer
Verð: 5.490 kr.
3/4 Hlaupabuxur
Verð: 7.990 kr.
Featherlight jakki
Verð: 14.990 kr.
Hlaupajakki
Verð: 13.990 kr.
Síðerma hlaupabolur
Verð: 7.990 kr.
Stretch Pullower peysa
Verð: 9.490 kr.
Stuttermabolur
Verð: 6.990 kr.
Hjólabuxur
Verð: 9.990 kr.
Craft Hlaupa- og hjólafatnaður
Fyrir margt löngu
eyddi ég sumarleyfi
með fleira fólki á ferða-
lagi um meginland
Evrópu. Ferðin var
undirbúin eins og venj-
an býður. Erfiðast var
að tryggja farareyri.
Ekki vegna þess að ís-
lenskt skotsilfur vant-
aði heldur vegna þess
að gjaldeyrishöft og
gjaldeyrisskömmtun
gerðu nánast ómögulegt að ráðast í
ferðina. Eina ráðið á þeim tíma var
að kaupa gjaldeyri á svörtum mark-
aði. Þar seldu þeir sem voru svo
heppnir að komast yfir gjaldeyri
vegna samskipta við ferðamenn, við-
skipta eða með öðrum hætti sem ég
kæri mig ekki um að vita.
Krónan enn og aftur í höftum
Þetta var árið 1980. Enn hefur
reynst nauðsynlegt að grípa til sömu
ráðstafana. Enn er krónan okkar of
viðkvæm til þess að geta lotið eðli-
legum viðskiptalögmálum. Sem fyrr
vill enginn taka við henni utan land-
steinanna. Allar götur
frá því að Ísland varð
sjálfstætt og fullvalda
árið 1944 hefur efna-
hagssaga okkar ein-
kennst af miklum
sveiflum, uppgangs-
tíma og kreppu á víxl,
verðbólgu, verð-
sveiflum og loks geng-
issveiflum.
Heimilin þola ekki
meira
Í mínum huga er
augljóst að verkefni
okkar er að búa heimilum og fyr-
irtækjum efnahagslegan stöð-
ugleika. Það verður að skapa um-
hverfi sem er heilbrigður
grundvöllur fyrir þróttmikið at-
vinnulíf og gerir heimilishald ekki að
hættuspili. Mikill fjármagnskostn-
aður, verðtrygging og stökkbreyt-
ingar skulda eru að sliga marga,
ekki síst ungt fólk. Lífskjör þess eru
í þessum efnum allt önnur og verri
en þekkist í nágrannalöndum okkar.
Samanburður við evruland
Á liðnum árum hefur ýmislegt
drifið á daga okkar Íslendinga í
efnahagslegu tilliti. Hið sama er
uppi á teningnum víða annars staðar
í heiminum. Það á við um evruríkin
(evruland) innan Evrópusambands-
ins. Það er fróðlegt að skoða aðeins
hver þróun verðlags hefur verið hjá
okkur með krónuna frá árinu 2008
og hjá þeim með evruna til og með
febrúar á þessu ári. Stuðst er við
upplýsingar sem Hagstofa Íslands
hefur tekið saman.
Herkostnaður
íslenskra heimila
Samræmdar mælingar eru gerðar
í evrulandi og á Íslandi. Niðurstöður
eru sláandi.
Hækkun á vöru og þjónustu í
evrulandi er 5,8% en hvorki meira
né minna en 34,9% á Íslandi. Mat-
arkarfan er á svipuðu róli, hækkar
hér um 32% en 5,2% að meðaltali í
evrulandi. Kostnaður vegna hús-
næðis, rafmagns, hita o.s.frv. hækk-
aði um 10,1% í evrulandi en hvorki
meira né minna en um 44,7% á Ís-
landi. Þessi munur er hrikalegur.
Ekki verður deilt um að krónan á
hér ríkan þátt. Hagræði af því að
hafa krónu á öðrum sviðum þarf að
vera ansi mikið ef það á að réttlæta
þennan herkostnað heimilanna.
Lífskjör almennings líða fyrir krón-
una, á því leikur ekki minnsti vafi.
Dýrt spaug að kaupa íbúð
Allir þurfa samastað. Flestir
reyna að eignast eigið húsnæði en
aðrir kjósa að leigja. Kostnaður við
fjármögnun skiptir í báðum tilvikum
miklu máli. Það er afar forvitnilegt
að skoða hvað það kostar að taka lán
til íbúðakaupa á Íslandi og í evru-
landi. Skoðum lán að upphæð 15
milljónir sem tekið var í upphafi árs
2000. Í dag er búið að greiða 149
sinnum af láninu. Þá hefur sá sem
tók lán á Íslandi greitt samtals 16
milljónir en sá í evrulandi 15 millj-
ónir. Það virðist nú ekki svo mikill
munur. Hér er ekki allt sem sýnist.
Eftirstöðvar íslenska lánsins eru 27
milljónir en af því sem var tekið í
evrulandi 10 milljónir. Hér sést hinn
mikli munur sem verður á því að
taka lán í evru í evrulandi og því að
taka verðtryggt krónulán á Íslandi.
Eftir 12 ára greiðslur skuldar Ís-
lendingurinn í þessu dæmi 16 millj-
ónum meira en sá sem býr í evru-
landi. Það getur enginn sætt sig við
svona ástand – það er ólíðandi.
Reiknaðu þitt dæmi til enda
Þetta eitt og sér segir mér að
tímabært sé að kveðja krónuna og
taka upp aðra mynt. Besta og
öruggasta leiðin til þess er að ganga
í Evrópusambandið og taka upp
evru.
Það er skynsamlegasti kosturinn í
stöðunni.
Já, Ísland hefur sett upp reiknivél
á vefsetri sínu, lan.jaisland.is, sem
sýnir þennan mun svart á hvítu. Þar
geta allir sem hafa tekið húsnæð-
islán frá og með árinu 1999 borið
þau saman við sambærileg lán eins
og þau eru að meðaltali í þeim ríkj-
um sem hafa tekið upp evru. Flest-
um mun sennilega bregða í brún að
sjá á eigin skinni hvað krónan kost-
ar þá mikið þegar þaki er komið yfir
höfuðið.
Hefur þú efni á krónunni?
Eftir Jón Steindór
Valdimarsson
Jón Steindór
Valdimarsson
» Já, Ísland hefur
sett upp reiknivél
á vefsetri sínu,
lan.jaisland.is, sem
sýnir þennan mun
svart á hvítu.
Höfundur er formaður Já Ísland.
Við Álftnesingar
fengum um árið stjóra
sem fóru of geyst í
beygjurnar og keyrðu
af glannaskap, oftrú á
sjálfa sig og ábyrgð-
arleysi út í skurð og
veltu reiðinni með
tjóni fyrir alla sem
innanborðs voru, sem
sátu eftir lemstraðir
og í áfalli. Sem betur
fer kom til skjalanna önnur áhöfn
sem kom okkur aftur upp á veg.
Hefur stýrt af yfirvegun og ábyrgð
og er nú búin að koma okkur aftur
á beinu brautina.
Þess sjáum við nú stað með að:
1. Búið er að gera samninga sem
tryggja að skuldir og skuldbind-
ingar sveitarfélagsins hafa lækkað
úr 7,2 milljörðum 2009 í 3,2 millj-
arða 2012, eða um 4 milljarða.
2. Rekstur sveitarfélagsins er
kominn í eðlilegt horf. Tekjur
sveitarfélagsins 2011 dugðu fyrir
rekstrargjöldum í fyrsta skipti í
mörg ár.
3. Trúnaður og traust einkennir
samskipti bæjaryfirvalda og íbúa.
Íbúar hafa sýnt ástandinu og álög-
unum sem á þá hafa
verið lagðar mikinn
skilning og hafa með
þátttöku sinni og þol-
inmæði átt stóran
þátt í að skapa þann
mikla árangur sem
náðst hefur.
4. Bæjarstjórn
starfar nú sem einn
ábyrgur hópur. Lang-
loku bæjarstjórn-
arfundir sem lands-
frægir voru orðnir af
endemum heyra nú
sögunni til.
5. Samstillt átak bæjarstjórnar,
starfsmanna, fjárhaldsstjórnar,
íbúa og annarra er að málunum
hafa komið hefur skapað með
trausti og vönduðum vinnubrögð-
um allt aðra stöðu sveitarfélagsins
í öllu er varðar rekstur og viðgang
nútímasveitarfélags.
6. Hrundið var áformum um að
beita lögþvingunum til að svipta
sveitarfélagið sjálfstæði. Í staðinn
fá nú íbúar á haustdögum að
ákveða sjálfir í frjálsum kosn-
ingum hvort þeir telja framtíð
sinni ekki best borgið með samein-
ingu við Garðabæ.
Í júnímánuði mun bæjarstjórn
halda opinn íbúafund þar sem
þessi mál og önnur þau er sveitar-
félagið varðar verða kynnt nánar
og íbúum gefst kostur á að eiga
samtal við bæjarstjórnina um það
sem á þeim brennur.
Um leið og ég þakka íbúum
Álftaness enn og aftur það traust
og þá þolinmæði sem þeir hafa
sýnt okkur í bæjarstjórn í störfum
okkar, vil ég skora á alla að kynna
sér vel þá kosti sameiningar sem
kynntir verða á næstu vikum og
mánuðum og taka þátt í samein-
ingarkosningunum í haust. Með
því sýnum við ábyrgð og er ég
þess fullviss að stjórn samfélagsins
á Álftanesi verður örugg og við
verðum á beinni braut inn í langa
framtíð.
Álftanes á beinni braut
Eftir Snorra
Finnlaugsson »Rekstur sveitar-
félagsins er kominn í
eðlilegt horf. Tekjur
sveitarfélagsins 2011
dugðu fyrir rekstrar-
gjöldum í fyrsta skipti í
mörg ár.
Snorri Finnlaugsson
Höfundur er forseti bæjarstjórnar,
Álftanesi.
Bænin er hluti af
frumþörf mannsins.
Dýrmætur arfur,
menning, boð um að
þiggja það að lifa í
tengingu við höfund og
fullkomnara lífsins.
Bænin er æfing í trú
og trausti, von og kær-
leika. Við nemum stað-
ar, kyrrð kemst á hugann, hjartað
opnast, við gerumst einlæg og heið-
arleg um stund.
Bænin er kvíðastillandi, streitu-
losandi, hún skerpir einbeitingu og
veitir huganum ró. Kafað er inn í
innsta kjarna, hugsanir lagðar á
borð. Áhyggjur og þrár, væntingar,
framtíð og líf, lagt á altari Jesú
Krists, honum til úrlausnar.
Við stingum á kýlum, áhyggj-
urnar taka að líða á braut og frið-
urinn flæðir inn. Frelsarinn okkar,
Jesús Kristur, hvatti okkur til að
vera stöðugt á bæn og halda þannig
vöku okkar.
Bænin mýkir hjartað og auðveld-
ar ævigönguna. Hún stillir okkur af
svo markmið okkar verða skýrari.
Við tökum að sjá Guð, sam-
ferðamenn okkar, umhverfið allt og
okkur sjálf í nýju ljósi.
Bænin styrkir fjölskyldubönd,
samkennd vex, umburðarlyndið
eykst og umhyggjan dýpkar. Bænin
er góð forvörn og besta áfallahjálp-
in. Hún er sem græðandi smyrsl,
hún líknar og læknar, laðar og leiðir,
uppörvar og hvetur. Hún er þannig
ekki spurning um orðalag heldur
hjartalag.
Bænin er andardráttur lífsins, allt
það súrefni sem þarf til þess að kom-
ast af. Í bæninni drögum við að okk-
ur fyrirgefninguna og þann frið sem
enginn getur gefið annar en Jesús
Kristur. Frið sem er æðri öllum
skilningi og enginn og ekkert megn-
ar frá okkur að taka. Frið sem
sprottinn er af ást Guðs.
Með bæninni upplifum við fegurð
lífsins.
Ráð við kvíða og vanlíðan
Þegar myrkrið sækir á, sestu þá
niður, kveiktu á kerti, dragðu djúpt
andann, signdu þig, í nafni Guðs föð-
ur, sonar og heilags anda. Dragðu
aftur djúpt andann, andvarpaðu,
hneigðu hug í bæn og njóttu þess að
meðtaka heilagan anda
Guðs. Leyfðu honum að
leika um þig og fylla þig
af friði.
Varpaðu áhyggjum
þínum á Jesú, því að
hann ber umhyggju
fyrir þér. Láttu líða úr
þér og hvíldu í hans
friði. Þá gáttir himins-
ins þér opnast, og engl-
arnir taka að stíga nið-
ur til þess að umvefja
þig, leiða þig og gæta þín.
Og þú munt læra að ná djúpri
slökun og öðlast himneskan frið.
Hvers vegna
að biðja?
Eftir Sigurbjörn
Þorkelsson
Sigurbjörn Þorkelsson
» Bænin styrkir fjöl-
skyldubönd, sam-
kennd vex, umburð-
arlyndið eykst og
umhyggjan dýpkar.
Bænin er góð forvörn og
besta áfallahjálpin.
Höfundur er rithöfundur.