Morgunblaðið - 01.06.2012, Qupperneq 46

46 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. JÚNÍ 2012
Helgi Snær Sigurðsson
helgisnaer@mbl.is
Orka, tregi og ástríða eru orð sem koma upp í
hugann þegar hlýtt er á undurfagran söng og
tilfinningaþrungna túlkun hinnar spænsku
Buiku. Buika heldur tónleika ásamt fjöl-
þjóðlegri hljómsveit í Eldborgarsal Hörpu á
sunnudaginn, 3. júní, kl. 20 og eru þeir hluti
af Listahátíð í Reykjavík.
Buika, fullu nafni María Concepción Balboa
Buika, hefur vakið mikla athygli í heimi
heimstónlistar á undanförnum árum og hefur
hún m.a. verið tilnefnd til fernra Latin
Grammy-verðlauna. Árið 2008 var hún til-
nefnd fyrir bestu plötu ársins og þá best
framleiddu, plötuna Niña de Fuego og tveim-
ur árum síðar fyrir plötu sem hún tileinkaði
mexíkósku söngkonunni Chavelu Vargas, El
Ultimo Trago, fyrir bestu plötu ársins og
bestu upptöku ársins, á laginu „Se Me Hizo
Facil“. Buika blandar jafnan saman hinum
ýmsu tónlistarstílum; blús, djassi, sálartónlist
og flamenkói en tónlistarlegar rætur hennar
liggja í þeim síðastnefnda. Hún hefur unnið
með heimsþekktum tónlistarmönnum, m.a.
Nelly Furtado og Seal og kúbanska píanóleik-
aranum Chucho Valdés en með Valdés vann
hún plötuna El Ultimo Trago. Þá söng hún
tvö lög í nýjustu kvikmynd Pedros Almodóv-
ars, La Piel Que Habito, svo fátt eitt sé nefnt.
Buika á ættir að rekja til Miðbaugs-Gíneu,
fæddist á eyjunni Mallorca og ólst upp í sí-
gaunahverfi í borginni Palma þar sem fátækt
var mikil, eins og segir í æviágripi á vefsíðu
hennar. Foreldrar hennar voru pólitískir
flóttamenn og var fjölskyldan sú eina þel-
dökka í hverfinu. Minnist Buika þess að íbúar
hverfisins hafi viljað koma við hárið á henni,
þótt það býsna forvitnilegt þar sem hún
skartaði afrógreiðslu líkt og átrúnaðargoð
hennar á þeim tíma, Whitney Houston og
Michael Jackson. Í gegnum íbúa hverfisins,
sígaunana, kynntist hún hinni einstöku list-
grein og tjáningarformi flamenkóinu og varð
heilluð. Var þá ekki aftur snúið, tónlistin varð
að ævistarfi. Nú býr Buika í Flórída í Banda-
ríkjunum.
Hóf ferilinn á táningsaldri
Blaðamaður ræddi við Buiku um miðjan
síðasta mánuð og bar fyrst á góma æskuárin
á Mallorca og kynni hennar af flamenkói. „Á
áttunda áratugnum var flamenkóið vinsælast,
tónlistin úr hverfinu, sígaunatónlist,“ segir
Buika. Hún hafi byrjað að syngja frammi fyr-
ir áheyrendum 17 eða 18 ára gömul og þótt
það yndislegt. Að syngja fyrir fólk hafi æ síð-
an verið hennar líf og yndi.
Spurð hvort hún telji flamenkótónlist ein-
staka eða ólíka annarri að einhverju leyti
svarar Buika því til að öll tónlist snúist um
samskipti og tjáningu og því skipti engu
hvernig hún hljómi eða hvaða stíl hún til-
heyri. „Ef þú veist hverju þú vilt koma á
framfæri skiptir engu hvort þú gerir það með
rokki, blús, flamenkói eða djassi,“ segir hún.
Hún segist ekki hafa neina þörf fyrir að til-
heyra einhverjum ákveðnum tónlistarstíl. „Ef
ég einskorðaði mig eingöngu við flamenkó
gæti ég ekki sótt í aðra stíla og ég tel að mað-
ur verði að hafa frelsi til þess að gera til-
raunir.“
– Þú ert mikil vinkona og aðdáandi Chavelu
Vargas og gerðir plötu tileinkaða henni.
„Já, það var stórkostlegt. Þegar ég hitti
hana í fyrsta sinn henti hún mér út,“ segir
Buika og hlær innilega. „Það var á hóteli.
Fyrrverandi umboðsmaður minn kynnti mig
fyrir henni og ég var svo spennt og tauga-
veikluð, átti að syngja með henni á næstu tón-
leikum hennar. Hún sagði: „Ó, þú ert svo fal-
leg. Geturðu sungið fyrir mig?“ Ég var
dauðhrædd við að syngja, það hafði aldrei
nokkurn tíma komið fyrir mig! Yfirleitt líður
mér mjög vel þegar ég syng og mér er sama
hvar ég syng. En í þetta skipti var ég svo
taugaveikluð, ég veit ekki af hverju og söng
skjálfandi röddu. Þetta var hræðilegt! Hún
bað mig að hætta og rak mig út, sagði að ég
væri ekki tilbúin í að syngja með henni. Ég
skyldi fara heim en það væri allt í lagi. Ég há-
grét í marga klukkutíma. Þetta var svo kjána-
legt!“ segir Buika. Seinna hafi Vargas séð
hana á tónleikum í Mexíkó og orðið yfir sig
hrifin. „Hún kom í búningsherbergið mitt og
sagði að ég yrði þaðan í frá þeldökka dóttirin
hennar,“ segir Buika og hlær að minningunni.
– Nú blandar þú saman ýmsum stílum í
lögunum þínum, hvað ræður því hvaða leið þú
ferð í útsetningum á þeim? Ræðst það í hljóð-
veri?
„Nei, nei, nei. Ég syng bara þegar ég á að
syngja. Ég undirbý mig ekkert, æfi ekkert.
Ég lít svo á að tónlistin ráði ferðinni, nótan
veit hvert hún á að fara,“ segir Buika. „Ég vil
ekki leggja neitt á minnið, ég lifi í núinu. Ég
treysti í raun ekki framtíðinni, ég hugsa ekki
um hana.“
Áheyrendur stýra tónleikunum
– Hvað ætlar þú að syngja á Íslandi?
„Ég veit það ekki,“ segir Buika með mikilli
áherslu, líkt og spurningin sé hálfkjánaleg.
En blaðamaður gefst ekki upp.
– Verður það blanda laga af þeim plötum
sem þú hefur gefið út?
„Já, líklega, þetta verður blanda og mikið
um spuna. Ég tel að ættbálkurinn búi yfir
miklum upplýsingum, ættbálkurinn er fólkið
sem kemur á tónleikana, fólkið stýrir í raun
tónleikunum og ég fylgi því. Trúðu mér, þetta
er satt!“ segir Buika. Ættbálkurinn ráði ferð-
inni og leggi hún traust sitt á hann muni hún
rata rétta leið.
Blaðamaður þarf svo ekki að bera upp hina
sígildu spurningu hvort söngkonan hlakki til
að koma til Íslands. Hún segist hlakka til
þess að fyrra bragði. „Ég veit að Ísland er
heitt, ég veit ekki af hverju,“ segir hún og
hlær sínum ráma hlátri.
– Það er þó ekki heitt í veðri hérna svona
alla jafna!
„Mér er alveg sama um veðrið, ég veit bara
að það er heitt! Landið er heitt, ég veit það!“
segir Buika og skellihlær. Og með þeim orð-
um kveður hún blaðamann á landinu heita.
Ættbálkurinn ræður för
 Spænska söngkonan Buika heldur tónleika í Hörpu  „Ef þú veist hverju þú vilt koma á framfæri
skiptir engu hvort þú gerir það með rokki, blús, flamenkói eða djassi,“ segir hún  Lifir í núinu
Ljósmynd/Muriel Rochat
Innlifun Buika á djasshátíðinni í Montreaux í Kanada í júlí árið 2008. Tónleikarnir voru haldnir
í Miles Davis Hall. Buika hlakkar til Íslandsferðarinnar og er sannfærð um að landið sé heitt.
Vefsíðu Buiku má finna á vefslóðinni buika-
music.com. Á síðunni er hægt að hlusta á
fjölda laga með söngkonunni.
Síðasta abstraktsjónin nefnist sýn-
ing á verkum Eiríks Smith frá ár-
unum 1964-1968 sem opnuð verður
í Hafnarborg á morgun kl. 15. Sýn-
ingin er þriðja í röð sýninga sem
Hafnarborg heldur og kynna ólík
tímabil á löngum ferli Eiríks. Flest
verkanna á sýningunni eru úr safn-
eign Hafnarborgar en safnið varð-
veitir fjölda verka sem Eiríkur
færði því að gjöf árið 1990. Sýning-
arstjóri er Ólöf K. Sigurðardóttir
forstöðumaður Hafnarborgar.
Vogrek Verk Eiríks frá árinu 1965.
Eiríkur Smith
í Hafnarborg
einstakt
eitthvað alveg
Skipholt 50A • sími: 581 4020
www.gallerilist.is
úrval einstakra málverka og listmuna
eftir íslenska listamenn
1987-2012