Fréttablaðið - 30.05.2013, Qupperneq 22

30. maí 2013 FIMMTUDAGURSKOÐUN
HALLDÓR
FRÁ DEGI
TIL DAGS
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is og Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir, ritstjórnarfulltrúi, sigridur@frettabladid.is
MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is DÆGURMÁL: Kjartan Guðmundsson kjartan@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is ÚTLITSHÖNNUN: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRAR: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is, Mikael Torfason mikael@frettabladid.is Fréttablaðið kemur út í 90.000
eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á
landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
ISSN 1670-3871
Mikael
Torfason
mikael@frettabladid.is
Það eru margir sem fá hamingju-
óskir þessa dagana enda tími skóla-
slita og útskrifta. Við getum verið stolt
af þeim sem klára áfanga og halda til
starfa í samfélaginu eða til áframhald-
andi náms. Við gleðjumst yfir þessu en
það hefur líka komið fram að margir
heltast úr lestinni í framhaldsskóla.
„Þurfum þjóðarátak gegn brottfalli,“
sagði Skúli Helgason alþingismaður
í grein í Fréttatímanum 26. október
2012 og bætti við: „Það er engan veginn
ásættanlegt að upp undir þriðjungur
nemenda í framhaldsskóla hrökklist frá
námi án þess að fá viðunandi þjónustu.“
Lóa Pind Aldísardóttir fjallar af sinni
alkunnu snilld um þetta málefni á Stöð
2 þessa dagana í þáttunum Tossarnir.
129 ungmenni fengið stuðning
Hjálparstarf kirkjunnar vill leggja lóð
á vogarskálarnar til að fækka þeim sem
hætta námi. Staðreyndin er sú að erfið
fjárhagsstaða fjölskyldna getur bitnað á
framhaldsskólanámi ungmenna. Náms-
gögn, skólagjöld, kaup á tölvu, sem í
sumu námi er nauðsynleg, og annar
kostnaður vegna námsins getur orðið
hindrun í að ljúka námi. Þegar fjárhags-
staðan er erfið eru öll útgjöld há.
Hjálpar starfið hefur stofnað Framtíðar-
sjóð sem styður ungmenni 16-20 ára til
stúdentsprófs, sveinsprófs eða annars
sem leiðir til starfsréttinda eða opnar
leið til háskólanáms.
Þannig léttum við undir, ekki bara á
einni önn heldur eins lengi og þarf til að
ljúka námi. 129 ungmenni úr 18 sveitar-
félögum fengu stuðning á síðasta skóla-
ári. Margir hafa lokið námi með starfs-
réttindi og hafa hafið störf, aðrir hafa
hafið háskólanám.
Útskriftargjöf sem gefur
Hvernig getum við um leið og við
gleðjumst með þeim sem útskrifast
úr námi gert öðrum kleift að ljúka
námi? Jú, með því að gefa í útskriftar-
gjöf gjafabréfið Framtíðarsjóður sem
hægt er að kaupa á skrifstofu Hjálpar-
starfsins eða á vefsíðunni gjöfsemgefur.
is. Þá fær útskriftarneminn persónu-
legar hamingjuóskir um leið og hann
getur lesið á gjafabréfinu upplýsingar
um Framtíðarsjóðinn, hvernig hann
gerir gæfumuninn fyrir aðra sem ann-
ars hefðu á hættu að geta ekki lokið
námi.
Það skiptir nefnilega máli að fleiri fái
að heyra: „Til hamingju með áfangann!“
Til hamingju Ísland eða hvað?
HJÁLPARSTARF
Bjarni Gíslason
upplýsingafulltrúi
Hjálparstarfs
kirkjunnar
Á
Íslandi bólusetjum við ekki við hlaupabólu, en
í fréttum okkar á Stöð 2 í gær og Fréttablaðinu
í dag kemur fram að árlega lenda nítján ein-
staklingar á spítala vegna alvarlegra einkenna
af völdum hlaupabólu. Mikill fjöldi barna fær
hlaupabólu árlega, með tilheyrandi kláða og óþægindum.
Það tekur flesta krakka um tíu daga að jafna sig og mamma
og pabbi þurfa að sjálfsögðu að taka sér frí frá vinnu til að
sinna börnunum.
Hlaupabóla getur verið alvarlegur sjúkdómur hjá börnum.
Sjúkdómurinn getur nefnilega farið illa í börn líkt og full-
orðna. Langflest þessara nítján sem þurfa að leggjast inn
árlega eru börn. Oftast eru það bakteríusýkingar í sárum
sem valda vandræðum.
Í fyrra völdu um 220 for-
eldrar að bólusetja börnin
sín við hlaupabólu, en það er
mikil aukning frá árunum
á undan. Þá báðu einungis
um 50 foreldrar um þessa
aukabólusetningu. Þetta er
mikil aukning í prósentum talið, en bólusetningin kostar
aukalega sextán þúsund krónur. Bóluefnið heitir varilrix,
hver skammtur kostar átta þúsund og það þarf að bólusetja
hvern einstakling tvisvar.
Það eru sterk rök fyrir því að við sem samfélag ættum að
leggja út fyrir bólusetningu handa öllum börnum á Íslandi.
Hagfræðideild Háskóla Íslands komst að því fyrir fjórum
árum að hlaupabóla kostaði samfélagið um 290 milljónir á
ári. Þar vóg þyngst vinnutap foreldra barna með hlaupabólu.
Kostnaður við bólusetningu á öllum okkar börnum kostaði
þá, samkvæmt Hagfræðideildinni, ekki nema 156 milljónir.
Önnur rök eru þau að við á Íslandi viljum ákveðið jafn-
ræði þegar kemur að heilbrigðisþjónustu. Við stærum okkur
af því að enginn sé tekinn fram fyrir röðina, sama hversu
ríkur viðkomandi er. Lyf viljum við til dæmis að séu niður-
greidd svo allir hafi sama aðgang að þeim óháð efnahag. Við
erum að þessu leyti viðkvæm fyrir stéttskiptu samfélagi.
En um leið og við viljum ekki reka hér tvöfalt heilbrigðis-
kerfi krefjumst við þess að fá sem bestar upplýsingar um
framþróun sem snertir heilsu okkar og líf. Þannig er sjálf-
sagt mál að foreldrar séu upplýstir um að þessi bóluefni séu
til og gott að læknar auðveldi aðgengi að þeim.
Engu að síður skulum við staldra við þegar svona tíðindi
berast. Að sífellt fleiri foreldrar velji að bólusetja börn sín
við sjúkdómi á borð við hlaupabólu. Það gefur tilefni fyrir
nýjan heilbrigðisráðherra, Kristján Þór Júlíusson, að skoða
málið og athuga hvort ekki ætti að bjóða þetta bóluefni
öllum börnum. Nú þegar bólusetjum við börn við ýmsum
sjúkdómum í ungbarnaeftirliti og ekkert er sjálfsagðara en
að bæta hlaupabólu við. Á Íslandi er þjóðarsátt um þessi mál
og auðvelt að kippa þessu í liðinn.
Ný
kilja
„Þetta er vel skrifuð saga
og persónulýsingarnar gera
frásögnina sérlega lifandi.“
Hví er þjóðin ekki spurð strax?
Gunnar Bragi Sveinsson, nýr utan-
ríkisráðherra, tilkynnti í gær að ekki
yrði lögð meiri vinna í aðildar-
umsókn að Evrópusambandinu fyrr
en hann hefði hitt fulltrúa þess. Það
verður reyndar strax í júní, þannig
að kannski er þetta bara skynsamleg
ákvörðun. Eftir stendur hins vegar
að ríkisstjórnin ætlar ekki að halda
viðræðum áfram fyrr en þjóðin
hefur fengið að kjósa um hvort
það verður gert. Það er hins vegar
allt á huldu um hvenær það verður.
Það er skrýtið. Er ekki einfaldast að
þjóðin fái strax að segja hug sinn?
Fari svo að hún vilji halda áfram við-
ræðum er ekki gott að of langt hlé
komi á þær. Varla er ríkisstjórnin
hrædd við útkomuna?
ESB-aðild breytir engu
Á þessum stað var því haldið fram í
gær að staða Króatanna sem vísað
var úr landi myndi gjörbreytast 1.
júlí, þegar Króatía gengur í Evrópu-
sambandið. Það er hins vegar ekki rétt.
Staða þeirra gagnvart því að koma
hingað til lands breytist ekki við ESB-
aðild Króatíu. Til þess þarf Króatía
að ganga í Schengen,
nú eða þá að verða
hluti af EES, sem
landið verður
trauðla sem
hluti af Evrópu-
sambandinu.
Lappadráttur í jafnréttismálum
Eitt af því sem fráfarandi ríkisstjórn
gumaði nokkuð af var árangur í jafn-
réttismálum. Vissulega hafa sigrar
unnist í þeim málaflokki en annað
stendur verr. Enginn brigslar Jóhönnu
Sigurðardóttur um áhugaleysi á mála-
flokknum en þó fékk hún á sig dóm
fyrir brot á jafnréttislögum. Nú hefur
ESA, eftirlitsstofnun EFTA, ákveð-
ið að höfða mál gegn Íslandi
þar sem hér hefur ekki verið
innleidd tilskipun frá ESB um
jafna stöðu kynjanna. Þetta
er brot á EES-samningnum og
undrunarefni af hverju er ekki
löngu búið að innleiða
tilskipunina.
kolbeinn@frettabladid.is
Bólusetning við hlaupabólu borgar sig:
Tvöfalt
heilbrigðiskerfi