Fréttablaðið - 12.11.2015, Qupperneq 12

trúfélög „Þetta er eitt af eilífðarmál­
unum í kirkjunni að því er virðist,“
sagði Agnes M. Sigurðardóttir biskup
undir lok umræðu á kirkjuþingi í októ­
ber um tillögu um breytta skiptingu
um arð af hlunnindum prestsseturs­
jarða.
Tillaga biskups var afrakstur vinnu
þriggja manna starfshóps. Hún
snerist meðal annars um að arður af
hlunnindum sem ekki krefjast sér­
staks vinnuframlags sitjandi prests á
prestssetursjörð skyldu skiptast milli
viðkomandi sóknar og kirkjumála­
sjóðs. Ákveðið var að fela kirkjuráði
að skipa þriggja manna starfshóp til
að skoða málið í tengslum við stefnu­
mörkun þjóðkirkjunnar um eignir og
eignastýringu.
Í umræðum á kirkjuþingi rifjaði
séra Sjöfn Jóhannesdóttir í Djúpavogs­
prestakalli upp að tíu ár væru síðan
komist hafi verið að niðurstöðu á
kirkjuþingi um skipan hlunninda­
mála. Samkvæmt fyrirliggjandi gögn­
um næmu allar veiðitekjur af prests­
setursjörðum nú um  15 milljónum
króna og af þeim rynni nú þegar tæpur
helmingur í kirkjumálasjóð.
„En nú er komin fram ný tillaga
sem miðar að því að taka með einu
pennastriki sérstaka tegund hlunn­
inda sem sumir að halda að sé sjálf­
rennandi undan prestssetrunum,“
sagði séra Sjöfn. „Þau sem kynna sér
málið komast að raun um að þessir
fjármunir eiga að renna til viðhalds
og rekstrar á jörðinni.“
Líklega einhverjir fitnað
Séra Geir Waage í Reykholti sagði
að  þegar hann tók við í Reykholti
fyrir 25 árum hafi kirkjan verið búin
að tapa staðnum, meðal annars veiði­
rétti í Grímsá.
„Það tók mig sextán ár að ná þessu
heim aftur og þetta hefur orðið okkur
ómetanleg hjálp við að reisa nýju
kirkjuna því vitaskuld hef ég aldrei hirt
eyri af þessum veiðitekjum Reykholts­
kirkju,“ sagði séra Geir.
„Það má vel vera og líklega er það
rétt að einhvers staðar hafi einhverjir
prestar heldur fitnað af ásetu sinni
heldur en hitt en ég hygg að það sé
fágætt og glaður er ég fyrir þeirra
hönd sem hafa getað nýtt sér prests­
setur fjölskyldu sinni og sjálfum sér
til nokkurs framdráttar því ég hygg
að flestir, eða fleiri, hafi nú þá sögu að
segja að þetta sé kvöð, það er kvöð að
bera ábyrgð á þessu öllu saman,“ sagði
séra Geir.
Stefán Magnússon sagði ekki gott
að átta sig á umfangi vinnu hvers og
eins prests. „Skila ábúendur jarða
í eigu kirkjunnar ársreikningi fyrir
jarðirnar sjálfar? Þar sem fram koma
þær tekjur og þau gjöld sem jörðinni
tengjast? Er skilað inn árlega ástands­
skýrslu jarðanna og skýrslu um fyrir­
hugaða viðhalds­ og framkvæmda­
þörf?“ spurði Stefán.
Séra Gísli Gunnarsson í Glaum­
bæjarprestakalli  sagði að  það gæti
mismunað sóknum í sama prestakalli
ef hlunnindi prestssetursjarða rynnu
til einstakra sókna. „Að hafa tvo aðila;
prestinn og sóknarnefndina til þess að
fara með ábyrgð og gæta hagsmuna
jarðar, það er til þess að skapa ófrið á
flestum stöðum, held ég,“ sagði Gísli.
Ólafur Valgeirsson sagði það við­
horf sem væri víðast hvar í þjóðfélag­
inu, að tekjur af hlunnindum rynnu að
einhverju leyti í vasa prestsins, litast
af vanþekkingu. „Væri ekki bara alveg
ágætt að það væri tekinn saman ein­
hver upplýsingabanki um það og því
miðlað til sóknarfólks hvernig þetta er
í raun og veru fyrst þetta er allt öðru­
vísi heldur en sóknarfólkið heldur?“
spurði Ólafur.
Dr. Hjalti Hugason sagði að á tuttug­
ustu öldinni hafi orðið sú stóra breyt­
ing að prestarnir urðu launamenn. „Og
þá er náttúrlega vandséð að einhver
hluti prestanna skuli annars vegar
vera launamenn á sama grundvelli og
embættissystkini hans annars staðar
en auk þess hafa þessa stofnun, prests­
setrið, sem eftir atvikum getur gefið af
sér fyrirhafnarmiklar tekjur eða fyrir­
hafnarlitlar tekjur,“ sagði Hjalti.
Óeðlilegur ávinningur
Svana Helen Björnsdóttir, úr starfs­
hópi biskupsins, rakti úr greinargerð
hópsins að  veiðihlunnindi væru
algengasta tegund hlunninda á prests­
setrum. Þar séu fjárhæðir frá nokkrum
tugum þúsunda og til milljóna króna.
Óeðlilegt væri að tilteknir opinberir
embættismenn nytu slíks ávinnings
án nægjanlegs samhengis við starf sitt.
„Ábúendur prestssetursjarða hafa
talið að önnur tilviljanakennd hlunn­
indi en veiðihlunnindi tilheyri einnig
leiguliðaafnotum. Þar er um að ræða
greiðslur, svo sem vegna landleigu,
lóðaleigu eða bótagreiðslur í tengslum
við virkjanaframkvæmdir. Greiðslur
af þessu tagi geta numið háum fjár­
hæðum,“ las Svana úr greinargerðinni.
„Ráðgjafahópur biskups telur að þessi
tegund hlunnindagreiðslna sé barn
síns tíma og eigi ekki við lengur.“
Steindór Haraldsson sagði það
hljóta að vera eðlilega kröfu að skilja
í sundur rekstur jarðarinnar annars
vegar og rekstur prestsins á sínu pers­
ónulega heimili hins vegar. „Ef að það
er ekki alveg á hreinu hvernig pen­
ingar renna, af því að það er verið að
tala um sjálfrennandi dæmi, þá verður
alltaf rifist um það,“ sagði Stefán.
Drífa Hjartardóttir benti á að æði
mikil ólaunuð vinna gæti verið tengd
veiðiréttindum fyrir ábúendur. Drífa
vildi að greint væri á milli hlunninda
af veiði og dúntekju og þess að verið
væri að leggja háspennulínu í gegn um
jörðina.
Fjórtán þúsund per nef
„Er ekki hægt að fá yfirlit yfir hvað um
þessa peninga verður ef þeir fara ekki
allir ofan í vasann hjá klerkinum?“
spurði Ólafur Valgeirsson. „Svo menn
þurfi ekki að æsa sig út af því sem ekk­
ert sé – að því er mér skilst.“
Séra Geir í Reykholti tók aftur til
máls. „Ef við ætlum með allt upp á
gátt þá skulum við skoða allar gátt­
irnar líka,“ sagði Geir. Hann bar saman
tekjur af aukaverkum hjá prestum
í strjálbýli og í þéttbýli og tók Skál­
holtsprestakall sem dæmi. „Skyldi það
vera svo að fjórtán þúsund krónurnar
sem hann fær fyrir að ferma barn í
þeirri sókn sem lengst liggur frá Skál­
holti dekki bensínkostnaðinn við að
spyrja barnið yfir það tímabil sem
spurningar standa?“
Geir sagði síðan að í þéttbýli væru
fermingarbörnin kannski hundrað
eða fleiri í sömu sókn. Presturinn
þyrfti ekkert að eltast við þau og fengi
fjórtán þúsund krónur fyrir hvert
þeirra.
„Og ef á að fara að rannsaka auka­
tekjur almennt af búskap þá væri
kannski rétt að kirkjustjórnin liti ofan
í pyngjurnar hjá prestunum hér í þétt­
býlinu sem eru að taka, eins og ég segi,
bara fyrir fermingarbörnin, fjórtán
þúsund per nef og búa víða við það að
sóknirnar leggja þeim til fræðara sem
sóknirnar greiða. Og skyldu þá prest­
arnir skipta þessum tollum sínum af
fermingunum með sóknunum?“ sagði
séra Geir.
Séra Gísli Jónasson, prófastur í
Reykjavíkurprófastsdæmi, sagðist
ekki vita um einn einasta söfnuð sem
launaði fræðara fyrir að  uppfræða
fermingarbörn fyrir prestana. „Þann­
ig að séu menn talandi hér um að það
komi fram fullyrðingar um hluti í sam­
bandi við hlunnindatekjur af jörðum
þá eru kannski einhverjar mýtur í
gangi líka í þessu samhengi.“
Ef við ætlum með
allt upp á gátt þá
skulum við skoða allar
gáttirnar líka.
Séra Geir Waage,
sóknarprestur í Reykholti
Íslendingar elska Skoda enda eru vandfundnari bílar sem henta íslenskum fjölskyldum betur. Þeir eru einstaklega rúmgóðir,
sparneytnir, endingargóðir og frábærir í endursölu. Komdu við hjá okkur í Heklu og prófaðu skemmtilega Skoda.
Nýr ŠKODA Octavia verð frá 3.390.000 kr.
HEKLA · Laugavegi 170-174 · Reykjavík · Sími 590 5000 · hekla.is
Höldur Akureyri · Bílasala Selfoss · Bílás Akranesi · HEKLA Reykjanesbæ · Heklusalurinn Ísafirði www.skoda.is
SKEMMTILEGUR
Á ALLA VEGU
Hlunnindi verði rædd í nýrri nefnd
Kirkjuþing afgreiddi ekki tillögu um skiptingu arðs af prestssetursjörðum. Reykholtsprestur vill láta skoða aukatekjur presta í þéttbýli.
visir.is Lengri útgáfa af greininni
er á Vísi
Garðar Örn
Úlfarsson
gar@frettabladid.is
Tillaga um breytta skipt-
ingu hlunnindatekna var
gagnrýnd á Kirkjuþingi
fyrir lítinn undirbúning.
FréTTabLaðið/GVa
1 2 . n ó v e m b e r 2 0 1 5 f I m m t U D A g U r12 f r é t t I r ∙ f r é t t A b l A ð I ð
1
2
-1
1
-2
0
1
5

1
5
:5
4
F
B
0
8
0
s
_
P
0
7
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
0
s
_
P
0
6
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
0
s
_
P
0
0
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
8
0
s
_
P
0
1
2
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
6
E
F
-0
7
A
4
1
6
E
F
-0
6
6
8
1
6
E
F
-0
5
2
C
1
6
E
F
-0
3
F
0
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
9
A

F
B
0
8
0
s
_
1
1
_
1
1
_
2
0
1
C
M
Y
K