Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2008, Side 106

Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2008, Side 106
refsing fyrir framlag hennar til fallsins. Líkt og skrifað stendur þar: „En við konuna sagði hann: „Mikla mun ég gjöra þjáningu þína, er þú verður barnshafandi. Með þraut skalt þú börn fæða og þó hafa löngun til manns þíns, en hann skal drottna yfir þér“ (1M 3:16 ). Þessi forni texti segir okkur mikið um kynjamuninn og hvernig litið er á þjáningu sem syndagjöld. Það sem eftir stendur og er sístætt er þessi tenging á milli ófullkomleika mennskunnar og þjáningarinnar. Það er að segja vegna þess að við erum manneskjur er okkur eiginlegt að þjást. Það ásamt öðru er gjaldið sem við greiðum fyrir það að vera til og er m.a. reitt fram í fæðingu og í dauða. I þessari sömu sköpunarfrásögn er sagt frá því þegar konan er mynduð af rifjum mannsins. Gamall prestur sem þjónaði um árabil afskekktum sóknum túlkaði þennan texta á afar persónulegan hátt. Þar á ég við heimsborgarann Kára Valsson, sem var tékkneskur að ætt og uppruna þótt lífsstarf hans væri prestskapur hér við ysta haf. Kári sagðist hafa fengið nýjan skilning á þessum forna og að því er flestir myndu telja úrelta og kvenfjandsamlega texta. „Merkingin laukst upp fyrir mér, þegar ég missti konuna mína sagði hann. Þá leið mér eins og það væri tekið innan úr mér og ég minntist hins fornkveðna þar sem segir af rifinu úr mannsins />r <í siðu . Það er eftirtektarvert að þegar Kristur hinn þjáði krossberi uppörvar hnuggna vini sína og býr þá undir atburði föstudagsins langa þá fer hann í smiðju til konunnar og vitnar til lífsreynslu hennar í fæðingunni. Hann segir: „Þér munuð gráta og kveina, en heimurinn mun fagna. Þér munuð verða hryggir en hryggð yðar mun snúast í fögnuð. Þegar konan fæðir, er hún í nauð, því stund hennar er komin. Þegar hún hefur alið barnið, minn- ist hún ekki framar þrauta sinna af fögnuði yfir því að maður er í heiminn borinn. Eins eruð þér nú hryggir, en ég mun sjá yður aftur, og hjarta yðar mun fagna og enginn tekur fögnuð yðar frá yður“ ( Jh 16:20-22 ). Hér er leitað að merkingu fyrir þjáninguna og hún fundin í lausn upprisunnar og fæðingin er myndin sem Kristur notar til þess. Þetta er einskonar andsvar eða andhverfa og fylling á hinni fornu sköpunarsögu þar sem þjáningin er talin refsing. Ef til vill er það af ómeðvitaðri sektarkennd sem heyra má karlmenn líkja kvölunum af nýrnasteinum við þrautir fæðingarinnar. Lengra náum við ekki. Gamall héraðslæknir vestur á fjörðum sagði frá því, þegar 104
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168

x

Ritröð Guðfræðistofnunar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritröð Guðfræðistofnunar
https://timarit.is/publication/1152

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.