Morgunblaðið - 24.11.2016, Blaðsíða 22

22 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. NÓVEMBER 2016
Tvær tiltölulega lítt
áberandi fregnir föng-
uðu hug minn á dög-
unum. Fyrri fregnin
vakti hjá mér hugrenn-
ingar um það hversu
sum mál liggja svo gott
sem í þagnargildi. Hún
var um það að fjöldi
slasaðra vegna ölv-
unaraksturs hefði ekki
í mörg ár verið eins
mikill og nú. Það er skelfilegt tilhugs-
unar, nóg er nú af öðrum slysum með
oft óbætanlegum afleiðingum. Minnir
svo aftur á það hve oft er sagt um
slasað fólk að hún eða hann sé úr lífs-
hættu sem er ágætt. En hvað svo? er
spurt, því þrátt fyrir það eru svo ótal-
margir sem úr lífshættu eru sem
aldrei bíða þess bætur og til þeirra
þarf að horfa. Minnir svo aftur á það
að nýlega höfum við lesið um þá
löngu biðlista sem eru á þeirri dýr-
mætu endurhæfingarstofnun
Reykjalundi og hvergi sér fyrir end-
ann á og ekki fegrast myndin þegar
litið er til Grensásdeildar, sem er
einnig svo ofurdýrmæt stofnun og
þar sem húsnæðið liggur undir stór-
skemmdum Þegar ég tala um ofur-
dýrmætar stofnanir þá er ég ekki
bara að tala um dýrmætið fyrir þá
sem á þjónustu þessara stofnana
þurfa svo sárlega að halda heldur og
alveg eins fyrir samfélagið allt, þar
sem hinn þjóðhagslegi ávinningur er
svo ótvíræður sem augljóst er, þegar
um er að ræða að koma fólki út í lífið
á nýjan leik. Það er ofvaxið mínum
skilningi og hefur lengi verið hversu
að þessum málum staðið. Það hins
vegar breytir ekki því að sú ástæða
slysa sem ég er að gera að umtals-
efni, slys af völdum ölvunaraksturs er
himinhrópandi dæmi um það, hversu
áfengið sem lofað er í sífellu hefur í
svo ótalmörgum tilfellum skelfilegar
afleiðingar sem alltof
margir láta sér í léttu
rúmi liggja og halda
áfram að vegsama dýrð
þess og dásemd.
Og þá kem ég að hinni
fregninni sem er ekki
síðri til umhugsunar í
óhugnaði sínum, en þar
á ég við hversu ótrúlega
oft tvinnast saman kyn-
ferðisafbrot og ölvunar-
ástand, ekki bara ger-
andans heldur og
þolandans sem ekki fær reist við rönd
sakir ofdrykkju þegar óþverramenni
eiga í hlut sem dirfast að notfæra sér
þetta ölvunarástand. Og enn spyr ég
hvort þetta gamla viðkvæði sem ég
þekkti áður: Hann var bara svo fullur
greyið, eigi ennþá við?
Ekki skal frekar rætt um þau óaft-
urkallanlegu áhrif sem slíkir gern-
ingar hafa, oft á bráðungt fólk og
kemur aldur svo sem ekki þar inn í,
aðeins ábending vegna tveggja
fregna sem kallast á við þann lof-
gjörðarsöng sem svo alltof víða er
sunginn um áfengið sem gleðigjafa án
nokkurra eftirkasta nokkurn tímann.
Er ekki rétt að „frelsis“postularnir
staldri við með okkur hinum áður en
þeir heimta eitthvað sem enn mundi
auka á ófögnuðinn.
Ekki veldur sá er varar eru nefni-
lega orð að sönnu.
Höfð skal gát þegar
gengið er fram
Eftir Helga
Seljan
Helgi Seljan
»Er ekki rétt að
„frelsis“postularnir
staldri við með okkur
hinum áður en þeir
heimta eitthvað sem
enn mundi auka
á ófögnuðinn.
Höfundur er formaður
fjölmiðlanefndar IOGT.
ÞÚ FINNUR ALLT Á FINNA.IS
Í opnum lúxusbíl af
Lincoln-gerð er for-
setahjónunum John og
Jaqueline Kennedy, og
ríkisstjóra Texas, John
Connally og eiginkonu
hans ekið eftir Elm
Street við Dealey Plaza
í Dallas 22. nóvember
1963. Þau veifa til þús-
unda áhorfenda á göt-
unum þegar ökumaður
bílsins dregur úr hrað-
anum. Á sama tíma undirbýr einn
tilræðismaður verk sitt. Talið er að
fyrsta skotinu hafi verið hleypt af
klukkan 12.30 að staðartíma. Skelf-
ing grípur um sig meðal fólksins
þegar öryggisverðir reyna að koma
auga á hvaðan skotið er á forsetan á
þessum tímapunkti. Næstu sekúnd-
urnar heyrðust enn tvö skot þegar
vitnin á torginu deildu hart um hvort
þau hefðu verið þrjú eða fleiri. Á fá-
einum sekúndum breyttist hátíð-
arstemningin í Dallas í hræðslu og
undrun þegar skotið hitti Kennedy
hægra megin í höfuðið. Hálftíma síð-
ar tilkynntu læknar á Parkland
Memorial sjúkrahúsinu að 35. for-
seti Bandaríkjanna væri látinn.
Klukkutíma eftir morðið á forset-
anum handtók lögreglan Lee Harv-
ey Oswald þegar leitin að tilræð-
ismanninum stóð yfir. Fjöldi vitna
taldi skotin hafa komið frá birgða-
geymslunni um leið og bifreið forset-
ans beygði til vinstri inn á Elm
Street þegar bílalestin ók um Dallas
í Texas. Aðrir sem þóttust vita betur
töldu að skotið hefði verið á forset-
ann frá grasi gróinni hæð á torginu
norðanverðu. Á sjöttu hæð birgða-
geymslunnar fundust þrjú skothylki
og riffill. Strax taldi lögreglan að það
væri morðvopnið sem fingraför
Oswalds hefðu fundist á. Úr þessum
sama riffli var líka talið að skotið
hefði verið þeim kúlum sem höfnuðu
í bifreið Kennedys.
Fleira var talið athyglisvert við
þennan ítalska riffil Oswalds. Þessi
6,5 mm Carsano-riffill var í seinni
heimsstyrjöldinni kallaður mann-
úðlegi riffillinn þegar fullyrt var að
ekki væri hægt að hitta skotmark
með honum af neinni nákvæmni.
Töfrakúlan og vafasamir skyttu-
hæfileikar Oswalds
segja ekkert um hvort
hann hafi verið sekur
eða þátttakandi í sam-
særi. Samkvæmt rann-
sókn FBI var talið að
Oswald hefði notað
ítalska Carsano-
riffilinn sem fannst
auk þriggja skothylkja
á sjöttu hæð birgða-
geymslunnar. Fljót-
lega varð morðið á
Kennedy kveikjan að
fjölmörgum samsær-
iskenningum sem hafa
lifað góðu lífi út 20. öldina. Þess sjást
engin merki að þær verði kveðnar
niður næstu sex áratugina. Í beinni
sjónvarpsútsendingu tók atburða-
rásin nýja og óvænta stefnu sem
enginn sá fyrir tveim dögum eftir
morðið á forsetanum. Á milli tveggja
lögreglumanna féll Oswald fyrir
morðingjahendi næturklúbbseig-
andans Jack Rubys sem komst
óhindraður inn í dómshúsið. Þá
vöknuðu spurningar um hvort
Oswald hefði vitað hvaðan hug-
myndin um að myrða forsetann kom.
Einn áhorfenda við Elm Street,
Abraham Zapruder, var áhugamað-
ur um kvikmyndir og náði myndum
af því sem fyrir augu bar. Þær vógu
þungt við rannsókn málsins. Þessar
myndir sýna nákvæmlega morðið á
Kennedy. Með þeim gat Warren-
nefndin reiknað út að aðeins hefðu
liðið 5,6 sekúndur milli fyrsta og síð-
asta skots. Þessir tímaútreikningar
þóttu mikilvægir því aðeins var talið
að hægt væri að skjóta þremur skot-
um úr handhlöðnum riffli sem lög-
reglan fann á sjöttu hæð birgða-
geymslunnar. Tvö skot hæfðu
forsetann og þrjú ríkisstjóra Texas.
Enginn veit hvernig það skeði.
Rannsóknin sýndi að eitt skot hafði
misst marks. Kúlan, sem hitti forset-
ann í höfuðið, drap hann. Hin kúlan,
sem kölluð er töfrakúlan, olli öðrum
skaða. Samkvæmt opinberum nið-
urstöðum smaug hún í gegnum húð,
vöðva og bein forsetans og fannst
seinna á sjúkrabörum. Á því fannst
engin skýring hvernig ein kúla gat
haldist hrein og ósnert eftir slíkt
ferðalag.
Gagnrýnendur telja útilokað að
ein kúla skýri skotsárin sjö sem
fundust á Kennedy og Connally.
Enginn veit hvort ein stærsta morð-
gáta síðari ára leysist þegar síðasta
leyniskjalið um hana verður op-
inberað árið 2017.
Enn á bandaríska alríkislögreglan
mörgum spurningum ósvarað.
Hver myrti Kennedy?
Eftir Guðmund
Karl Jónsson » Gagnrýnendur
telja útilokað að
ein kúla skýri skotsárin
sjö sem fundust á
Kennedy og Connally.
Guðmundur Karl
Jónsson
Höfundur er farandverkamaður.
Mýflug flugfélag sér
um nánast allt sjúkra-
flug á Íslandi ásamt
Landhelgisgæslunni
og hefur gert í 11 ár.
Flugstjóri Mýflugs
hefur nú ítrekað sent
frá sér neyðarkall um
að opna verði neyð-
arbrautina 06/24 í
Reykjavík. Þorkell Ás-
geir Jóhannsson, flug-
maður, lýsir því í
Morgunblaðinu 21. nóvember sl. að
hann hafi farið með veikan sjúkling
til Reykjavíkur að morgni 15. nóv-
ember sl. Þegar lagt var af stað í
þá ferð lá ekki fyrir hvort lendandi
var í Reykjavík, segir hann, því
vindstyrkur var síbreytilegur. Það
munaði því mjög litlu að snúa
þyrfti við. Blessunarlega var lent
en í þeim hámarksvindi sem vélar
flugfélagsins leyfa. Hann lýsir yfir
miklum áhyggjum af sjúkraflugi fé-
lagsins í vetur. Mikilvægi neyð-
arbrautarinnar felst ekki í tíðni
notkunarinnar heldur hvað er í húfi
hverju sinni. „Um mannslíf er oft-
ast að ræða þegar upp koma atvik
þegar hennar er þörf,“ segir flug-
maðurinn.
Hingað, en ekki lengra. Það set-
ur að mér depurð, óöryggi og rétt-
láta reiði er ég les þessa frásögn
um ítrekað ákall þessa reynda
sjúkraflugmanns. Svipuð áköll og
viðvaranir hafa margoft heyrst áð-
ur. 70.000 undirskriftir landsmanna
að engu hafðar. Einnig áskoranir
flestra sveitarstjórna á landsbyggð-
inni og samtaka þeirra. Stjórnvöld
tvístígandi hafa lofað að grípa inn í
en algerlega brugðist skyldu sinni.
Hvað þarf eiginlega að gerast?
Nú er vetur konungur kominn í
hlaðið. Fyrstu haustlægðirnar hafa
sýnt sig og stífar suðvestanáttir
sem oft fylgja þeim ógna öryggi í
sjúkrafluginu. Ég hefi spurt sjálfan
mig hvort það verði ég, nákominn
ættingi eða vinur sem næst þurfi á
neyðarbrautinni að halda? Hvað
þá?
Ég er orðinn dauð-
leiður á að hlusta á
rök borgarstjórnar
Reykjavíkur um sjálf-
sagðan rétt þeirra til
að loka neyðarbraut-
inni. Réttur þeirra, sé
hann fyrir hendi, er
illa fenginn og rangur.
Siðlaus eins og staðan
er í dag og stangast á
við almannahagsmuni
og öryggi landsmanna.
Höfuðborg allra lands-
manna hikar ekki við
að svíkja hlutverk sitt. Ég trúi að
sr. Friðrik Friðriksson, heið-
ursfélagi Vals, kristilegur og and-
legur leiðtogi flestra Valsmanna,
fæddur á Hálsi í Svarfaðardal norð-
ur 25. maí 1886, d. 1961, hefði snar-
lega snúið sér við og stöðvað þetta
lóðargróðabrask Reykjavík-
urborgar og Valsmanna ehf. við
þessar aðstæður, ef hann væri á
meðal okkar í dag. Blessuð sé
minning hans.
Borgarstjórn kvartar yfir því að
landsbyggðin reki hræðsluáróður í
sínum málflutningi sem henni
finnst neðan beltis og alls ekki við-
eigandi . Um það „neðanbelt-
isspark“ vil ég segja þetta: Skamm-
ist ykkar: Eitt er að búa fársjúkur
skammt frá Reykjavíkurflugvelli og
við hlið eina hátæknisjúkrahúss
landsmanna í Reykjavík. Annað er
að vera fársjúkur í 600-700 km fjar-
lægð í einangruðu plássi úti á landi
og eina leiðin er flutningur í
sjúkrabíl, sem brýst í mikilli ófærð
yfir heiðar og fjallvegi í veg fyrir
sjúkraflug, sem e.t.v. getur ekki
lent í Reykjavík af því að bjarg-
vætturinn, neyðarbrautin, er lokuð.
Svona nákvæmlega er staðan í dag.
Er þetta hræðsluáróður? – Nei
þetta er dauðans alvara.
Þetta er
dauðans alvara
Eftir Þorvald
Jóhannsson
Þorvaldur
Jóhannsson
»Réttur þeirra, sé
hann fyrir hendi, er
illa fenginn og rangur.
Höfundur er eldri borgari Seyðisfirði