Læknablaðið - 01.04.2017, Qupperneq 43

LÆKNAblaðið 2017/103 203
U M F J Ö L L U N O G G R E I N A R
Íslands starfað á grundvelli svæðafé-
laga sem var auðvitað algerlega rökrétt
á sínum tíma. En nú eru svæðafélögin
mörg hver orðin ansi fámenn á sama tíma
og sérgreinafélögin hafa verið að eflast.
Ég held að það væri eðlileg þróun að
sérgreinafélögin geri sig hægt og rólega
meira gildandi. Það er mikilvægt að rödd
þeirra heyrist enn betur innan læknasam-
takanna, segir Davíð.
Sérhæfing eða almennar lyflækningar?
Aukin sérhæfing hefur verið mikilvæg í
framþróun læknisfræðinnar og að mörgu
leyti algerlega eðlileg, ekki síst í ljósi mik-
illa tækniframfara á undanförnum áratug-
um. Á mörgum sviðum læknisfræðinnar
hefur nýr tækjabúnaður litið dagsins ljós
og mörg tækjanna eru þess eðlis að tölu-
verða sérþekkingu og þjálfun þarf til að
beita þeim. Davíð segir að aukin tækni-
væðing leiði í flestum tilvikum til betri
meðferðarúrræða en það sé mikilvægt
að gleyma því ekki að margir sjúklingar
í dag eru aldraðir og með fleiri en einn
langvinnan sjúkdóm og þeir þurfa því
jafnframt breiða og almenna nálgun að
sínum vandamálum.
– Áður fyrr voru læknar kannski fyrst
og fremst lyflæknar en höfðu viðbótar
áhuga á ákveðnu sérsviði. Síðustu 3-4
áratugina eða svo hafa undirsérgreinarn-
ar hins vegar verið að eflast og þeir sem
hafa lagt stund á þær orðið æ sérhæfðari
á kostnað þekkingarinnar í almennum
lyflækningum sem þeir hafa þó flestir
lokið fullu sérnámi í. Það má ef til vill
segja að aukin sérhæfing hafði orðið til
þess að læknar hafi vitað meira og meira
um minna og minna. Núna er veruleikinn
hins vegar að breytast, öldruðum fjölgar
mjög ört og margir þeirra hafa mörg
langvinn vandamál, ekki bara hjartasjúk-
dóm eða lungnasjúkdóm, nýrnasjúkdóm
eða sykursýki, heldur gjarnan þetta allt
saman.
Þá eykst eftirspurnin eftir læknum
sem hafa breiðari sýn á sjúklinginn, í stað
sérfræðinga sem líta kannski bara á stök
líffæri eða líffærakerfi. Lyflæknar hafa
víðtæka grunnmenntun þótt flestir hafi
sérhæft sig frekar eftir almennt nám. Það
er mjög gagnlegt fyrir heilbrigðiskerfið að
geta nýtt sér þessa þekkingu sem felst í
breiðri nálgun lyflækna. Skiljanlega hafa
læknar mestan áhuga á að starfa að sinni
undirsérgrein, en við þurfum líka að fá þá
til að sinna þessum almennu verkefnum
að einhverju leyti. Þetta hefur verið reynt
á Landspítala með því að fá lyflækna til
þess að vinna á vöktum, svo sem á al-
mennum lyflækningadeildum og á bráða-
móttökum, þó þeir nýti kannski 70-80% af
sínum vinnutíma hjá undirsérgreininni.
Þegar sjúklingurinn kemur inn á bráða-
móttöku er hann yfirleitt ekki með merki-
miða á sér sem segir hvaða sérgrein hann
tilheyrir svo það þarf að nálgast hann frá
breiðu sjónarhorni. Síðar í ferlinu er svo
mjög oft þörf fyrir aðkomu sérfræðinga á
þrengra sviði en í upphafi þarf að skoða
sjúklinginn sem eina heild. Þar teljum við
að almennar lyflækningar hafi mjög veiga-
miklu hlutverki að gegna, segir Davíð.
Tækniframfarir auka sérhæfingu
Þrátt fyrir þessi viðhorf til almennra
lyflækninga er Davíð nýlega tekinn við
sem yfirlæknir á stórri og mjög sérhæfðri
Davíð O. Arnar, for-
maður Félags íslenskra
lyflækna og yfirlæknir
hjartalækninga á
Landspítala. Mynd ÞH.