Morgunblaðið - 15.12.2017, Side 20

SVIÐSLJÓS
Guðmundur Magnússon
gudmundur@mbl.is
Tíu manna starfshópur umnýliðun og bætt starfsum-hverfi grunnskólakennaraí Reykjavík skilaði í gær
borgaryfirvöldum tillögum sínum.
Þær eru í 31 lið og eru flokkaðar í
bætt vinnuumhverfi, aukna nýliðun í
kennaranámi, kennaramenntun og
starfsþróun. Hér verður stiklað á
stóru um tillögurnar.
Efst á blaði um bætt vinnu-
umhverfi er ósk um fjölgun fagfólks
sem starfar við hlið kennara við að
mæta mismunandi þörfum nem-
enda. Þar eru með taldir hegðunar-
ráðgjafar með sérhæfingu í atferlis-
mótun, talmeinafræðingar,
sálfræðingar, þroskaþjálfarar, fé-
lagsráðgjafar, náms- og starfs-
ráðgjafar og svokallaðir brúarsmiðir
sem þjóna börnum af erlendum upp-
runa.
Þá er lagt til að mótuð verði ný
úrræði til að styðja börn í fjölþætt-
um vanda og standi þau skólum til
boða frá og með næsta skólaári. Úr-
ræði sem þegar er beitt verði endur-
skoðuð ef þörf krefur. Úrræðunum
verði m.a. ætlað að koma til móts við
þarfir barna í alvarlegum hegðunar-
vanda og með geðraskanir.
Starfshópurinn vill að Reykja-
víkurborg geri ekki kröfu til lengri
viðveru á vinnustað en þörf sé á, í
samræmi við þarfir vinnustaðarins.
Skoðað verði með mannauðsdeild
borgarinnar hvernig megi aðlaga
skráningu í þessu skyni. Hópurinn
vill líka að fagleg endurskoðun fari
fram á vinnutíma kennara. Mark-
miðið verði að ná breiðari samstöðu
um skipulag vinnudagsins.
Lagt er til að ráðnir verði
kennsluráðgjafar með sérþekkingu
á sviði upplýsingatækni er styðji
kennara í grunnskólum borgarinnar
við að nýta betur upplýsingatækni í
skólastarfi. Þá er lagt til að allir nýir
kennarar hafi sérstakan leiðsagnar-
kennara (mentor) með sérstaklega
skilgreint starfshlutfall sem metið
verði til launa eða annarra starfs-
kjara. Aukin áhersla verði lögð á
endurnýjun á búnaði sem nýtist
kennurum í kennslu. Sérstaklega
verði horft til þess að allir kennarar
fái fartölvu til eigin nota eða annan
tölvukost sem þeir kjósa. Þá þurfi að
gera áætlun til 5 ára um endurbætur
á húsnæði skólanna og starfs-
aðstæðum kennara. Greina þurfi
launakjör kennara og brotthvarf úr
starfi í samanburði við aðrar starfs-
stéttir.
Starfshópurinn vill gera breyt-
ingar á inntaki kennaramenntunar
til að mæta betur þörfum kennara á
vettvangi. Sérstaklega verði hugað
að því að auka áherslu í skyldunámi
á námskeið sem tengjast kennslu
barna með sérþarfir og barna af er-
lendum uppruna. Þá þurfi að auka
hlut vettvangsnáms í kennaranámi.
Einnig að auka hagnýta kennslu-
fræði í náminu.
Í tillögum um starfsþróun er
lagt til að gerð verði úttekt á um-
sóknum kennara í sjóði sem veita
styrki til starfsþróunar, þ.e. til hvers
konar starfsþróunar er verið að
sækja styrki og hvers konar um-
sóknir hljóta styrki. Þá verði gerð
úttekt á nýtingu starfsþróunar-
stunda samkvæmt kjarasamningum.
Í framhaldi af úttekt á gæðum
styrkveitinga verði hvatt til þess að
sjóðirnir styrki einkum starfsþróun
á sviðum sem hafa valdið kennurum
miklu álagi í starfi á undanförnum
árum, s.s. í tengslum við hegðunar-
vanda og bekkjarstjórnun, foreldra-
samstarf, kennslu barna af erlend-
um uppruna og miðlæga
stefnumótun.
Starfshópurinn vill og huga að
leiðum til að auka virðingu og bæta
ímynd kennarastarfsins og gera
kennslu eftirsóknarvert starf.
Kennsla verði eftir-
sóknarvert starf
Morgunblaðið/Eggert
Skólar Úr skólastarfi fyrsta bekkjar í Vatnsendaskóla.
20
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 15. DESEMBER 2017
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Theresa May,forsætis-ráðherra
Breta, mátti sætta
sig við niðurlægj-
andi tap í at-
kvæðagreiðslu í fyrradag
þegar ellefu af samflokks-
mönnum hennar „sviku lit“ og
samþykktu breytingatillögu
sem færði þinginu endanlegt
vald um það hvort Brexit-
samkomulagið um útgöngu
Breta úr Evrópusambandinu
myndi ganga í gildi eða ekki.
May hafði lagt á það gríðar-
lega áherslu að forræðið í
Brexit-málum yrði á hendi
ríkisstjórnarinnar en ekki
þingsins.
Ekki þurfti þó að koma
neinum á óvart að svona
skyldi fara því að allt frá því
að May missti meirihluta sinn
í þingkosningunum í vor hef-
ur verið ljóst að hún myndi
þurfa að fara ýmsar króka-
leiðir til þess að ná sínu fram í
Brexit-málunum.
Á meðal þess sem May hef-
ur þurft að sætta sig við eru
breytingar á „stóra afturköll-
unarfrumvarpinu“ svonefnda,
en því er ætlað að leysa þann
vanda sem gæti komið upp,
þegar reglugerðir Evrópu-
sambandsins verða ekki leng-
ur ríkjandi réttur í Bretlandi.
Felst lausnin í því, að reglu-
gerðirnar verði allar gerðar
tímabundið að breskum lög-
um sem verði svo yfirfarin.
Í upphaflegri mynd frum-
varpsins hafði
verið ráðgert að
ráðherrar einir
gætu gert þær
breytingar sem
hugsanlega myndi
þurfa að gera á reglugerðum
sambandsins til þess að þær
myndu passa betur við breska
löggjöf. Neðri deild breska
þingsins mátti þó ekki heyra
á það minnst, enda er litið svo
á að þingið og löggjafarvaldið
eigi að vera æðra fram-
kvæmdavaldinu í Bretlandi.
May þurfti því að gefa eftir í
síðustu viku og samþykkja
sérstaka þingmannanefnd,
sem myndi fara yfir ákvarð-
anir ráðherranna og hugsan-
lega breyta þeim, væru þær
ekki í samræmi við vilja
þingsins.
Hvorugur ósigurinn hefði
verið mögulegur nema fyrir
þá staðreynd að Íhaldsflokk-
urinn hefur ekki meirihluta-
stuðning á þinginu og þarf að
treysta á norðurírska DUP-
flokkinn. Og uppreisnir af
þessu tagi eru ekki aðeins
mögulegar, heldur eru þær
orðnar líklegar. Gera má ráð
fyrir því að óbreyttir þing-
menn Íhaldsflokksins muni
láta enn frekar til sín taka á
komandi mánuðum eftir því
sem útgöngudagurinn í maí
2019 nálgast. Ef desember
2017 er fyrirboði um fram-
haldið er hætt við því að árið
2018 verði lengi að líða fyrir
forsætisráðherrann.
Ósigur May í breska
þinginu þurfti ekki
að koma á óvart}
Veikleikarnir koma í ljós
Vladimír Pútín,forseti Rúss-
lands, hefur haft
þann sið í desem-
ber ár hvert að
sitja fyrir svörum
á sérstökum
blaðamannafundi sem sjón-
varpað er um allt Rússland.
Tekur hann þar við spurn-
ingum fjölmiðlamanna, bæði
rússneskra og erlendra, auk
þess sem almenningur hefur
átt kost á því að senda inn
spurningar fyrir forsetann til
að svara.
Þessi siður er áhugaverður
fyrir ýmsar sakir og fundirnir
hafa átt það til að standa í
nokkrar klukkustundir hver
án þess að nokkuð dragi af
Pútín. Lætur hann þar skoð-
anir sínar í ljós á helstu al-
þjóðamálum og því hver af-
staða Rússa eigi að vera.
Að þessu sinni var eitt svar-
ið sérstaklega áhugavert
fyrir okkur Íslendinga, þar
sem Pútín lýsti því yfir að
rannsóknir á auð-
lindum norður-
slóða væru í al-
gjörum forgangi
hjá Rússum, enda
gæti nýting þeirra
skipt sköpum fyr-
ir hagvöxt Rússlands á kom-
andi árum. Ítrekaði hann það
álit sitt að norðurslóðir væru
„óaðskiljanlegur hluti Rúss-
lands“.
Opnun Norður-Íshafsins
fyrir siglingum gæti orðið
gríðarlegt hagsmunamál fyrir
Rússa. Þeir hafa gert víð-
tækar kröfur um yfirráð á
norðurslóðum, meðal annars
yfir norðurpólnum, auk þess
sem þeir hafa átt í útistöðum
við önnur ríki sem liggja að
norðurheimskautsbaug um
nýtingu auðlinda þar.
Vert er að gefa orðum Pút-
íns góðan gaum og hafa í huga
að Íslendingar eiga einnig
mikilla hagsmuna að gæta á
norðurslóðum. Þeim hags-
munum þarf að sinna vel.
Íslendingar þurfa að
hlusta þegar Pútín
ræðir áhuga á norð-
urskautssvæðinu}
Gríðarlegir hagsmunir undir
Í
slendingar hafa skapað sér nafn á al-
þjóðavísu fyrir afstöðu sína til jafnréttis
kynjanna. Hér var fyrsta konan kosin
þjóðarleiðtogi í lýðræðislegum kosn-
ingum og hefur skýr afstaða til jafn-
réttis kynjanna upp frá því skapað okkur
ákveðna sérstöðu meðal þjóða heims.
Ísland hefur einnig tekið skýra afstöðu í rétt-
indamálum samkynhneigðra og verið á margan
hátt leiðandi í þeim málum, sem og þegar kemur
að sjálfstæðisbaráttu ríkja, en þar gekk Ísland
fremst í flokki er sjálfstæði Eystrasaltsríkja og
Palestínu var viðurkennt. Fyrir þessa skýru af-
stöðu í réttindabaráttu hér heima og erlendis
sköpum við okkur sértöðu.
Þess vegna vakti það athygli þegar forsætis-
ráðherra lýsti afstöðu sinni til þeirrar eldflaugar
er Donald Trump Bandaríkjaforseti skaut í
hjartastað friðarumleitana milli Ísraela og Palestínumanna
á dögunum. Sagði forsætisráðherra ákvörðun Trumps vera
vonbrigði og að hún væri dapurleg.
Íslendingar eru herlaus þjóð. Við erum því í kjör-
aðstæðum til að taka skýra afstöðu með friði og gegn stríði í
heiminum. Þessi mikli vilji Bandaríkjaforseta til að efna til
átaka á þessu svæði er þegar farinn að valda tjóni og grefur
undan friðarumleitunum. Helstu þjóðarleiðtogar hafa ýmist
fordæmt þessar gjörðir Trumps eða lýst yfir megnri andúð.
En ríkisstjórn Íslands virðist aðallega vera döpur og hafa
orðið fyrir vonbrigðum með þessar ákvarðanir Trumps.
Það vekur óneitanlega eftirtekt að á sama tíma og
fulltrúar íslenskra stjórnvalda taka svona mildi-
lega til orða eru samþykkt lög á Bandaríkja-
þingi þess efnis að bandaríski sjóherinn fái 1,5
milljarða króna fjárframlag til að gera endur-
bætur á flugskýlum Bandaríkjahers hér á Ís-
landi á næsta ári. Þessi frétt vekur athygli enda
hafði gleymst að kynna landsmönnum að búið
væri að heimila hersetu á Íslandi á nýjan leik,
og það í boði ríkisstjórnar Katrínar Jakobs-
dóttur og Vinstrihreyfingarinnar – græns fram-
boðs.
Ríkisstjórnin talar um vonbrigði og dapur-
leika vegna ákvarðana Donalds Trumps. Ríkis-
stjórnin kynnti í gær fjárlög sín fyrir komandi
ár hvar hún ánafnar sjálfri sér 20 milljónir í við-
bótarframlag til kynningarmála stjórnarráðs-
ins. Þessi ríkisstjórn sem talar um loftslag og
sókn gegn ofbeldi í stjórnarsáttmála ætlar ná-
kvæmlega sömu fjárhæð, eða 20 milljónir, í þjónustu við
þolendur kynferðis- og heimilisofbeldis á neyðarmóttökum
um allt land sem og í heildarvinnu vegna loftslagsmála.
Þannig birtist okkur stefna ríkisstjórnarinnar í þessum
málaflokkum. Þarna birtist hún svart á hvítu.
Svo ég taki orð forsætisráðherra mér í munn þá lýsi ég
því hér með yfir að þetta eru mér vonbrigði og ég er einlæg-
lega döpur yfir þessum aðgerðum ríkisstjórnarinnar á
hennar fyrstu dögum.
Helga Vala
Helgadóttir
Pistill
Afstaða óskast
Höfundur er þingmaður Samfylkingar.
helgavala@althingi.is
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjóri:
Davíð Oddsson
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Ritstjóri og framkvæmdastjóri:
Haraldur Johannessen
Reykjavíkurborg hefur þegar
samþykkt að verja um 627 millj-
ónum króna til að hrinda fyrstu
tillögum starfshópsins í fram-
kvæmd á næsta ári til viðbótar
þeim ríflega 670 milljónum sem
varið var til að bæta stöðu grunn-
skólanna á árinu 2017. Í frétt frá
borgaryfirvöldum segir að að-
sókn að kennaranámi í Háskóla
Íslands hafi dregist saman um
75% frá árinu 2002 og stefnir í
verulegan kennaraskort að
óbreyttu. Ný spá gerir ráð fyrir að
það muni skorta allt að 700
grunnskólakennara í Reykjavík
fram til 2030 til viðbótar við
þann fjölda sem líklegur er til að
útskrifast úr kennaranámi að
óbreyttu. Lagt er til að ríki, sveit-
arfélög, háskólar og kennarafor-
ystan taki höndum saman um að
leiða vitundarvakningu til að
auka veg og virðingu kennara-
starfsins í samfélaginu.
Fram kemur að stór hluti þeirra
sem eru með leyfisbréf séu að
störfum í menntakerfinu þótt
þeir kenni ekki í grunnskólum.
627 milljónir
í verkefnið
VIÐBRÖGÐ BORGARINNAR