Morgunblaðið - 21.05.2019, Blaðsíða 1

Fjórar flugvélar af gerðinni DC-3 lentu hér á landi í gær-
kvöldi og voru fyrstu þrjár þeirra lentar á Reykjavíkur-
flugvelli um hálftíuleytið í gær. Áætlað var hins vegar að
fjórða vélin myndi ekki koma til landsins fyrr en eftir klukkan
ellefu, sem þýddi að hún þurfti að lenda í Keflavík. Ráðgert er
að flugvélarnar verði til sýnis fyrir almenning, og var talið
líklegt að það yrði á morgun, miðvikudag, frekar en í dag eins
og ráðgert hafði verið. Vélarnar munu í kjölfarið halda áfram
út í Evrópu til að fagna 75 ára afmæli D-dagsins 4. júní nk.
Þristarnir mættir á Reykjavíkurflugvöll
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Þ R I Ð J U D A G U R 2 1. M A Í 2 0 1 9
Stofnað 1913  118. tölublað  107. árgangur 
DRAUMA-
SKÚR EYFA
KRISTJÁNS
FLESTIR Í
FJÖLSKYLDUNNI
ARFBERAR
LJÓÐIÐ ER
MARGRÆTT
VERKFÆRI
UMRÆÐAN MIKILVÆG 10 EVA VERÐLAUNUÐ 28BÍLAR 16 SÍÐUR
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Bálförum hefur fjölgað mjög á síð-
ustu árum. Nú eru um 53% útfara
á höfuðborgarsvæðinu bálfarir.
Lítið er um líkbrennslur á lands-
byggðinni og því er hlutfall bálfara
á landinu í heild um 38%.
Þórsteinn Ragnarsson, forstjóri
Kirkjugarða Reykjavíkurprófasts-
dæma sem reka bálfararstofu
landsins, rekur þessa þróun til ná-
grannalandanna. Bendir hann á að
í Svíþjóð og Danmörku sé hlut-
fallið komið yfir 70%. Reiknar
hann með að sama þróun verði hér
og áætlar að hlutfall bálfara verði
70% á landsvísu
eftir þrjátíu ár.
Þá telur hann
að það hafi áhrif
á ákvarðanir
fólks að duftker
taki minna pláss
en kistur í
kirkjugörðum.
Hann tekur fram
að bálfarir hafi á
sínum tíma haf-
ist í Englandi og Þýskalandi vegna
heilbrigðissjónarmiða. Hann segir
að þau rök eigi ekki við, engin sýk-
ingarhætta sé í kirkjugörðum.
Eina bálstofa landsins er í Foss-
vogi og sinnir hún öllu landinu, eft-
ir því sem óskað er. Þórsteinn tel-
ur að staðsetningin sé ástæða þess
að lítið sé um líkbrennslu á lands-
byggðinni. Það kunni að vefjast
fyrir fólki að senda kisturnar með
flutningabílum á milli landshluta.
Bálstofan í Fossvogi er orðin 70
ára og barn síns tíma. Til hefur
staðið að byggja nýja bálstofu í
Gufuneskirkjugarði með nýjum
ofnum að viðbættri hreinsun eins
og víða þekkist erlendis enda get-
ur útblásturinn verið mengandi.
„Það er orðið brýnt að huga að
þessu. Ég sé þó ekki fram á að
Kirkjugarðar Reykjavíkurpró-
fastsdæma ráði við þetta einir
heldur þurfi ríki og sveitarfélög að
koma að,“ segir Þórsteinn. Hann
segir þetta afar kostnaðarsamt
verkefni, kostnaður við að koma
upp nýjum ofnum með tilheyrandi
byggingum gæti orðið á annan
milljarð króna.
Bálfarir ríflega helmingur
 Um 53% útfara á höfuðborgarsvæðinu eru bálfarir  Lítið um bálfarir á lands-
byggðinni  Eina bálfararstofa landsins komin til ára sinna og endurnýjunar þörf
Þórsteinn
Ragnarsson
Morgunblaðið/Kristinn
Bálfararstofa Komin til ára sinna.
AFP
Hiti Kasakar vilja skipta út kolum
fyrir jarðvarma til hitunar.
Stjórnvöld í Kasakstan leita nú leiða
til þess að nýta í auknum mæli jarð-
varma til hitunar og raforkufram-
leiðslu. Er þetta liður í að færa orku-
framleiðslu landsins yfir í
umhverfisvænni farveg. Stefna
stjórnvöld að því að hlutfall grænnar
raforku af heildarframleiðslu aukist
um 10% til ársins 2030 og um 50% til
ársins 2050.
Benda rannsóknir vatnafræði-
stofnunar Kasakstans til þess að
jarðvarmalindir sé að finna í um 40%
af landinu og að hitastigið sé á bilinu
70 til 160 gráður.
Guðni A. Jóhannesson, orkumála-
stjóri, var í Kasakstan í síðustu viku
til þess að kynna jarðvarmamál fyrir
þarlendum yfirvöldum á ráðstefnu
um loftslagsmarkmið Sameinuðu
þjóðanna. Hann segir mikil tækifæri
fyrir íslensk fyrirtæki í væntanlegri
uppbyggingu í Kasakstan.
„Við eigum eftir að skilgreina nýt-
ingarsvæði og útvista tilraunaverk-
efnum,“ hefur verið haft eftir Arman
Satimov, ráðgjafa hjá samtökum raf-
orkuframleiðenda í Kasakstan, í
BNews fréttaveitunni. Bundnar eru
miklar vonir við jarðvarma. »12
Sóknarfæri í Kasakstan
 Miklar jarðvarmalindir  Tækifæri fyrir íslensk fyrirtæki
Salerniskort CCU samtakanna kom
út á liðnu hausti og hefur það þegar
reynst félagsmönnum samtakanna
vel, að sögn Eddu Svavarsdóttur,
formanns CCU samtakanna.
„Kortið er gert til að auðvelda
fólki að biðja um aðgang að salerni í
neyðartilfellum án þess að þurfa að
fara út í miklar útskýringar. Það get-
ur verið viðkvæmt mál,“ sagði Edda.
Hún sagði að fólki hefði verið neitað
um aðgang að salernum sem ekki eru
ætluð almenningi, t.d. í verslunum,
bönkum og ýmsum fyrirtækjum.
„Við höfum fengið jákvæð við-
brögð við kortinu og félagsmenn
CCU hafa fengið aðgang að salern-
um sem þeir hefðu ella ekki fengið.
Vonandi er þetta að virka og hjálpa
fólki,“ sagði Edda.
Einkenni sáraristilbólgu (Colitis
Ulcerosa) og svæðisgarnabólgu
(Crohn’s sjúkdóms) sjást ekki utan á
fólki. Þessir sjúkdómar eru ekki al-
gengir og er talið að um hálft prósent
íslensku þjóðarinnar sé með þá og yf-
ir tíu milljónir manna í heiminum.
Sjúkdómarnir leggjast jafnt á konur
og karla. Þeir geta greinst á öllum
aldri en ekki síst hjá þeim yngri. »14
Salerniskort CCU
hafa opnað fólki dyr
 Miðbakki við Gömlu höfnina í
Reykjavík verður gerður að torgi
í sumar. Svæðið verður allt málað
í áberandi litum og munstri af
ungum listamönnum og ýmis tíma-
bundin verkefni verða sett upp á
svæðinu með fjölbreyttri notkun
fyrir alla fjölskylduna. Á svæðinu
verður til að mynda hjóla-
brettavöllur, hjólaleikvöllur,
körfuboltavöllur og matartorg.
Matarvögnum og matarbílum
verður boðin aðstaða gegn vægri
leigu og á föstum tímum yfir sum-
arið. Bekkjum, skjólveggjum og
öðru slíku verður komið upp á
matartorginu. Hjólabrettasvæðið
verður um 700 fermetrar að
stærð, fremur ílangt með römpum
og kössum sem eru sérhannaðir
fyrir hjólabrettaiðkun. Svæðið
verður hannað í samráði við hjóla-
brettaiðkendur og aðila sem rekur
hjólabrettaskóla í borginni. »9
Hjólabretti og mat-
artorg á Miðbakka