Fréttablaðið - 23.10.2019, Síða 6

GUÐMUNDAR- OG GEIRFINNSMÁL Lög­
maður afkomenda Tryggva Rúnars
Leifssonar telur frumvarp forsætis­
ráðherra um bótarétt þeirra sem
sýknaðir voru af aðild að hvarfi
Guðmundar og Geirfinns Einars­
sona nauðsynlegt og eðlilegt skref.
Þetta kemur fram í umsögn hans
um frumvarpið til allsherjar­ og
menntamálanefndar.
Forsætisráðherra var harðlega
gagnrýnd í umræðum um málið á
Alþingi fyrr í vikunni. Gagnrýndu
lögfræðingar í hópi þingmanna
meðal annars að málið væri yfir­
höfuð til umfjöllunar á Alþingi en
ekki hjá dómstólum þar sem það
eigi heima.
Lögmenn Guðjóns Skarphéðins­
sonar og Kristjáns Viðars Júlíus­
sonar hafa einnig sent umsögn
um frumvarpið. Báðir eru þeirrar
skoðunar að rétt sé að veita bóta­
greiðslum sérstaka lagastoð, þótt
áherslur í umsögnum lögmannanna
séu ólíkar.
Í umsögn Páls Rúnars eru fjórar
meginástæður gefnar fyrir nauðsyn
frumvarpsins.
Í fyrsta lagi kveði frumvarpið á
um að samningar um bætur verði
undir handleiðslu forsætisráð­
herra. Lagastoð þurfi til þess að
forsætisráðherra geti stigið inn á
verksvið ríkislögmanns sem hefur
það hlutverk lögum samkvæmt
að koma fram fyrir hönd ríkisins í
bótamálum.
Þá sé mælt fyrir um skattalega
meðferð bóta og samspil þeirra við
aðrar greiðslur sem eðlilegt sé að
mælt sé fyrir um í lögum.
Í þriðja lagi sé rétt að löggjafinn
láti sig málið varða með vísan til
alvarleika málsins, enda liggi fyrir
að um sé að ræða ein alvarlegustu
afglöp íslenska ríkisins sem um
getur. „Réttarmorð sem gátu ekki
átt sér stað nema með því að allar
stofnanir íslenska refsivörslu­
kerfisins brygðust hlutverki sínu
og skyldum en af leiðingar þess
kostuðu þolendur líf þeirra, mann­
lega reisn og manngildi.“
Í fjórða lagi sé rétt að Alþingi sam­
þykki frumvarpið og greiði þannig
fyrir því að málið leysist með lög­
mætum hætti, en illa hafi gengið að
ná lendingu í málinu. Tilraun með
svokallaða sáttanefnd hafi mistek­
ist algerlega og aðkoma setts ríkis­
lögmanns ekki verið gagnleg.
„Það er ótímabært að stefna inn
bótamáli svo lengi sem málið er
í eðlilegri þinglegri meðferð. Það
er hins vegar allt til reiðu og ljóst
að hvergi verður hikað fari svo að
málið dragist um of. Að því sögðu
verður maður, með hliðsjón af
skýlausum bótarétti og afgerandi
dómaframkvæmd, að gera ráð
fyrir því að íslenska ríkið muni
klára þetta mál,“ segir Páll Rúnar
aðspurður um málshöfðun.
Þótt Páll Rúnar mæli með sam­
þykkt frumvarpsins gerir hann
athugasemdir við nokkur atriði í
því. Hann gagnrýnir mjög tilvísun
til dómafordæma í greinargerð en
lögð er áhersla á greiðslu bóta á
grundvelli fordæmis héraðsdóms
í Vegas­málinu svokallaða, en því
máli var ekki áfrýjað. Betri dóma­
fordæmi séu til sem falli betur að
máli Tryggva Rúnars og annarra
sem frumvarpið tekur til. Sömu
sjónarmið eru reifuð í umsögnum
annarra lögmanna málsins.
Þá gagnrýnir hann að vísað sé
til dóms Hæstaréttar frá 1980 sem
rangláts dóms. Í því felist gengisfell­
ing á því sem átti sér stað á ábyrgð
íslenska ríkisins. Réttast sé að kalla
dóminn yfir fólkinu rangan og
málsmeðferðina rangláta. Þá hefði
mátt gera ungum aldri fólksins skil
í greinargerðinni. Tryggvi Rúnar
hafi til að mynda borið rangan dóm
stærstan hluta lífsins en hann átti
alla framtíðina fyrir sér þegar lög­
reglan flækti hann í málið. Tryggvi
Rúnar lést árið 2009.
adalheidur@frettabladid.is
Löggjöf um bætur nauðsynleg
Hæstaréttarlögmaður segir lagastoð bóta vegna Guðmundar- og Geirfinnsmála nauðsynlega. Frum-
varpið var gagnrýnt á þingi. Þrír lögmenn hafa veitt umsögn um það og telja lagasetningu æskilega.
Fjölskylda Tryggva Rúnars var í Hæstarétti þegar sýknudómur var kveðinn upp í fyrra. FRÉTTABLAÐIÐ/EYÞÓR
Það er allt til reiðu
og ljóst að hvergi
verður hikað fari svo að
málið dragist um of.
Páll Rúnar M.
Kristjánsson
hæstaréttar-
lögmaður
KANADA Flokkur Justins Trudeau
forsætisráðherra hélt velli í nýaf­
stöðnum þingkosningum í Kanada
og er með nógu mörg þingsæti til að
leiða minni hluta stjórn.
Mjótt var á munum milli frjáls­
lyndra undir stjórn Trudeaus og
íhaldsmanna undir stjórn Andrews
Scheer.
Frjálslyndir misstu tuttugu sæti,
fóru úr 177 niður í 157 sæti, á meðan
Íhalds f lokkurinn fór upp um 26
sæti, úr 95 upp í 121.
Rætt hefur verið um kosning­
arnar sem þjóðaratkvæðagreiðslu
um Trudeau en hann hefur sætt
mikilli gagn rýni frá því hann tók
við völdum árið 2015.
„Óháð því hvernig þú kaust þá
mun teymi okkar vinna hörðum
höndum fyrir alla íbúa Kanada,“
sagði Tru deau í ræðu sinni til
stuðnings manna eftir úr slitin.
Donald Trump Banda ríkja for­
seti og Boris John son, for sætis ráð­
herra Bret lands, hafa báðir óskað
for sætis ráð herranum til hamingju
með sigurinn á Twitter og segjast
hlakka til sam starfsins. – ab
Trudeau heldur
velli í Kanada
Justin Trudeau var ánægður með
úrslitin. NORDICPHOTOS/GETTY
LEIÐRÉTTING
Kristín Halldórsdóttir, hestakona
í Þýskalandi, var rangfeðruð á
blaðsíðu 12 í Fréttablaðinu í gær.
Hún er beðin velvirðingar á því, og
aðrir hlutaðeigandi.
REYK JAVÍK Meirihluti skóla­ og
frístundaráðs Reykjavíkurborgar
kynnti í gær tillögu um breytingar á
skólahaldi í norðanverðum Grafar­
vogi. Þrír skólar verði í hverfinu í
stað tveggja sameinaðra í fjórum
starfsstöðvum, þaraf einn sam­
einaður unglingaskóli. Með þessu
mun skólahald í Korpu leggjast af
og nemendum boðin skólavist í
Engjaskóla. Lokunin er mögulega
tímabundin, en þangað til fjöldi
nemenda í Staðarhverfi á aldr­
inum 6­12 ára hefur náð tölunni
150 verður tryggður skólaakstur
eða strætókort til frjálsra afnota.
Skúli Helgason, formaður skóla­
og frístundaráðs, segir kveikjuna
vera samfellda fækkun barna í
hverfinu. Munu breytingarnar fela í
sér betri menntunarlegan aðbúnað
fyrir börnin og bætta nýtingu fjár­
muna og leiða til meira jafnræðis á
borgarvísu.
Nú sé svo komið að kostnaður
á hvern nemanda í Korpuskóla er
rúmlega tvöfalt meiri en við nem­
endur í grunnskólum borgarinnar
að meðaltali. Á sjö árum hefur nem­
endafjöldinn farið úr 140 börnum
í 59 en skólinn er byggður fyrir 170
börn.
Á for min ha fa mæt t tölu­
verðri gagnrýni og foreldrar í
hverfinu boðað aðgerðir. „Það er
skiljanlegt að foreldrar sérstak­
lega yngstu barnanna í Staðar­
hverf i haf i áhyggjur af stöðu
mála og við þeim munum við bregð­
ast með því að tryggja yngstu börn­
unum skólaakstur frá Korpu í Engja­
skóla og skipuleggja nauðsynlegar
samgöngubætur til að auka öryggi
gangandi og hjólandi vegfarenda,“
segir Skúli.
Telur borgina mögulega skaðabótaskylda
Varðandi nýtingu húsnæðisins í
Korpu segir Skúli að farið verði vel
yfir allar góðar hugmyndir. „Vilji
okkar stendur til þess að það verði
áfram nýtt í þágu skóla­ og frístund­
astarfs.“
Valgerður Sigurðardóttir, borgar­
fulltrúi Sjálfstæðisf lokksins, fór
fram á að málinu yrði frestað á
fundi gærdagsins. „Það er ýmislegt
sem á eftir að skoða. Það er hætta á
að borgin verði skaðabótaskyld ef
íbúðaverð lækkar vegna lokunar
skólans,“ segir Valgerður.
Vísar hún í kvörtun íbúa til
umboðsmanns Alþingis árið 2012
þar sem talað er um að verðmæti
fasteigna geti rýrnað. „Ef íbúi getur
fært sönnur á það að verðmæti fast­
eignar hafi rýrnað, þá getur borgin
neyðst til að greiða skaðabætur.“
Nánar um málið á frettabladid.is.
– ab
VIÐSKIPTI Brim hf. hefur undirritað
samning við Marel um kaup og upp­
setningu á hátæknivinnslubúnaði
og hugbúnaði fyrir hvítfiskvinnslu.
Í tilkynningu fyrirtækjanna segir
að aðstaða Brims á Norðurgarði
í Reykjavík verði fullkomnasta
vinnslustöð fyrir bolfisk á heims­
vísu en áætlað er að vinnslukerfið
verði sett upp um mitt næsta ár.
Kerfið felur í sér ýmsar nýjungar,
þar á meðal öflugt gæðaeftirlitskerfi
og nýjustu róbótatækni sem mun
sjálfvirknivæða og straumlínu­
laga vinnsluna til muna. Athygli
vekur að hin nýja lausn Marels var
kynnt fyrir stjórnendum Brims í
gegnum sýndarveruleika áður en
samningur um kaupin var undir­
Munu þjálfa starfsfólk í sýndarveruleika
Marel notar sýndarveruleika í síauknum mæli í starfsemi fyrirtækisins.
ritaður. Í tölvuhermiveröld gátu
forsvarsmenn Brims gengið eftir
öllum stigum vinnslunnar og segir
í tilkynningunni að það hafi auð­
veldað ákvarðanatökuna.
Þá mun þjálfun starfsfólks einnig
fara fram í sýndarveruleika þann­
ig að vinnsla getur hafist strax að
uppsetningu lokinni. Frá fyrsta degi
mun starfsfólk Brims geta starfrækt
búnaðinn. – bþ
Hin nýja lausn Marels
var kynnt fyrir stjórnendum
Brims í gegnum sýndarveru-
leika áður en samningurinn
um kaupin var undirritaður.
BREXIT Neðri deild breska þingsins
hafnaði í gær tillögu Boris Johnson
forsætisráðherra um að greiða
atkvæði um útgöngusamnings
Bretlands við Evrópusambandið
á næstu þremur dögum. Johnson
hafði hótað því að draga samning­
inn til baka og þrýsta á um þing­
kosningar ef ekki yrði gengið til
atkvæða. Hótanir Johnsons dugðu
ekki til. Samkvæmt erlendum
miðlum er nú nánast ómögulegt
að Bretland geti gengið úr Evrópu­
sambandinu með samningi um
mánaðamótin eins og ráðgert hafði
verið. – bþ
Boris í bobba
Boris Johnson beið enn ósigur.
Á sjö árum hefur nem-
endafjöldinn farið úr 140
börnum í 59 en skólinn er
byggður fyrir 170 börn.
2 3 . O K T Ó B E R 2 0 1 9 M I Ð V I K U D A G U R6 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
2
3
-1
0
-2
0
1
9

0
5
:2
0
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
4
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
0
7
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
4
1
0
-3
C
E
0
2
4
1
0
-3
B
A
4
2
4
1
0
-3
A
6
8
2
4
1
0
-3
9
2
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
5
B

F
B
0
4
8
s
_
2
2
_
1
0
_
2
0
1
C
M
Y
K