Fréttablaðið - 23.10.2019, Síða 16

Þorsteinn Friðrik
Halldórsson
tfh@frettabladid.is
Dó t t u r f é l a g m a l a s í s k u fyrirtækjasamsteypunnar Berjaya Corporation, sem
keypti í sumar 75 prósent hlutafjár
í Icelandair Hotels, hefur gengið frá
kaupum á fasteigninni að Geirsgötu
11 á Miðbakka við Gömlu höfnina í
Reykjavík.
Frá þessu er greint í tilkynningu
sem félagið sendi til kauphallarinn-
ar þar í landi í síðustu viku. Heildar-
virði samningsins, eins og greint var
frá í Markaðinum í febrúar þegar
samkomulagið var undirritað með
fyrirvörum, nemur 14 milljónum
Bandaríkjadala, jafnvirði 1.750
milljóna króna. Þar af kaupir malas-
íska félagið, sem ber heitið Berjaya
Land Berhad, allt hlutafé í eignar-
haldsfélaginu Geirsgötu 11 ehf.
fyrir 1,4 milljónir dala og greiðir
auk þess upp 12,6 milljóna dala
skuld umrædds eignarhaldsfélags
við Útgerðarfélag Reykjavíkur.
Seljendur eru félögin Fiskitangi
og Útgerðarfélag Reykjavíkur sem
eru að stærstum hluta í eigu Guð-
mundar Kristjánssonar, útgerðar-
manns og forstjóra HB Granda.
Berjaya, sem var stofnað af millj-
arðamæringnum Vincent Tan, eig-
anda breska knattspyrnufélagsins
Cardiff City, hefur sagt að kaupin
á Geirsgötu 11 myndu gefa félag-
inu tækifæri til þess að hefja fjár-
festingar, svo sem á sviði fasteigna-
þróunar og sér í lagi hótelstarfsemi,
á Íslandi. Félagið, sem átti í lok
október í fyrra eignir upp á alls
390 milljarða króna, rekur hótel
víða í suðausturhluta Asíu sem og
í Lundúnum.
Fasteignin, sem er gömul vöru-
skemma, hefur staðið að mestu
ónotuð undanfarin ár og er farin
að láta á sjá. Ekki hefur legið fyrir
hvort leyfi fáist til byggingar hótels
á svæðinu.
Þannig samþykkti stjórn Faxa-
flóahafna haustið 2018, að tillögu
skipulagsfulltrúa hafnarinnar, að
bíða með framkvæmdir og upp-
byggingu á Miðbakka þar til fram-
kvæmdum við Austurhöfn lýkur og
ljóst yrði með hvaða hætti skipulag
umferðar um Austurbakka og starf-
semi á jarðhæð hússins verður. – hae
Malasíski risinn gengur frá kaupunum á Geirsgötu 11
Heildarkaupverðið nemur 1.750 milljónum króna. FRÉTTABLAÐIÐ/ERNIR
Samkeppnislögin hér eru meira íþyngjandi en víð-ast hvar annars staðar í Evrópu og því eru þessar breytingar skref í rétta átt. Heilt yfir erum við jákvæð,
en við hefðum viljað ganga lengra,“
segir Halldór Benjamín Þorbergs-
son, framkvæmdastjóri Samtaka
atvinnulífsins, í samtali við Mark-
aðinn.
Heimild Samkeppniseftirlitsins
til að skjóta úrskurðum áfrýjunar-
nefndar samkeppnismála til dóm-
stóla verður afnumin samkvæmt
nýju frumvarpi atvinnuvega- og
nýsköpunarráðherra þar sem boð-
aðar eru miklar breytingar á sam-
keppnislöggjöfinni. Frumvarpið
felur einnig í sér að það verði á
ábyrgð fyrirtækjanna sjálfra að
meta hvort þau megi eiga í samstarfi.
Þá verða veltumörk tilkynningar-
skyldra samruna hækkuð nokkuð
frá því sem nú er.
Halldór segir að samkeppnislögin
séu til staðar til að gæta hagsmuna
almennings og minni fyrirtækja.
Stærstur hluti aðildarfyrirtækja
SA séu lítil og meðalstór fyrirtæki,
og því láti samtökin sig hagsmuni
þeirra varða.
„Stærsti hluti aðildarfyrirtækja SA
eru lítil og meðalstór fyrirtæki þann-
ig að við látum hagsmuni þeirra
okkur varða. Lögin ættu að vera
skýr og sambærileg því sem gerist í
Evrópu. Þau þurfa að feta ákveðinn
milliveg, því ef þau standa í vegi fyrir
eðlilegri hagræðingu í atvinnulíf-
inu þá mun það á endanum bitna
á almenningi í hærra verðlagi. Eðli
málsins samkvæmt eru allir mark-
aðir á Íslandi litlir sem ætti að kalla
á meiri sveigjanleika, ekki enn meira
íþyngjandi reglur heldur en eru í
samkeppnislöndum okkar.“
Séríslenskt fyrirbæri
Spurður um málskotsheimild Sam-
keppniseftirlitsins segir Halldór að
íslensk stjórnsýsla sé þannig upp
byggð að lægra sett stjórnvöld taki
ákvarðanir sem borgarar geta kært
til æðra settra stjórnvalda, annað
hvort áfrýjunarnefnda eða ráðu-
neyta. Ef borgararnir sætti sig ekki
við niðurstöðu æðra setta stjórn-
valdsins geti þeir skotið málum
sínum til dómstóla.
„Málskotsréttur Samkeppnis-
eftirlitsins er séríslenskt fyrirbæri
en það er eina stjórnvaldið á Íslandi
sem hefur svona opna heimild til að
„Við hefðum viljað ganga lengra“
Formaður Samtaka atvinnulífsins segir að stjórnvöld hafi mátt ganga enn lengra við gerð frumvarps um breytingu á samkeppnis-
lögum. Sérfræðingur í samkeppnisrétti segir það hins vegar óheillaspor að afnema málskotsheimild Samkeppniseftirlitsins.
Stórir samrunar hafa átt sér stað á smásölumarkaði á undanförnum árum. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI
Gætu saknað lagalegrar vissu
Samkvæmt frumvarpinu verður
sem áður segir á ábyrgð fyrirtækj-
anna sjálfra að meta hvort þau
megi eiga í samstarfi. Núgildandi
lög kveða hins vegar á um að
Samkeppniseftirlitið veiti undan-
þágu vegna samstarfs. Eggert
telur ekki óeðlilegt að þessi leið
sé afnumin.
„Ég hef í raun aldrei skilið af
hverju þessu undanþáguferli var
haldið inni í samkeppnislögum
eftir svokallaða nútímavæðingu
samkeppnisreglna ESB og EES.
Annað mál er að ég er aðeins
smeykur um að fyrirtæki séu ekki
í stakk búin til að meta fullkom-
lega hvenær þau eru innan og
hvenær þau eru utan bannsvæðis
samkeppnisreglna þegar þau
ráðast í samstarf með öðrum
fyrirtækjum,“ segir Eggert.
„Eitt er víst að það er ekki verið
að auka svigrúm fyrirtækja til
samstarfs sem takmarkar við-
skiptalegt sjálfstæði þátttakenda
í samstarfinu eða sem fela í sér
hættu á „samráðssmiti“ yfir á
önnur starfssvið en samstarfið
lýtur beinlínis að. Það kann líka að
koma upp úr dúrnum að fyrirtæki
sakni þeirrar lagalegu vissu sem
undanþága Samkeppniseftirlits-
ins veitti.“
Hótel Hafnarfjall hentar
mjög vel fyrir 20-40 manna
hópa sem vilja vera út af
fyrir sig.
Gott svæði til útivistar og
heilsubótar í nágrenninu.
Fyrir einkasamkvæmi fyrirtækja/klúbba
Laus eru nokkur kvöld í nóvember og desember (fö&lau).
Gisting og morgunmatur
Þriggja rétta máltíð eða hlaðborð.
Leitið verðtilboða.
skjóta málum æðra settra stjórn-
valda til dómstóla. Auðvitað eiga
lægra sett stjórnvöld að hlíta niður-
stöðum æðra settra stjórnvalda og
það er málsaðila að ákveða hvort
þeir vilji skjóta málum til dómstóla,“
segir Halldór.
„Þessi málskotsréttur Sam-
keppnis eftirlitsins væri sambæri-
legur því að héraðsdómari gæti
skotið niðurstöðu Landsréttar, sem
hefði snúið niðurstöðu hans við, til
Hæstaréttar.“
Hækkunin tímaskekkja
Eggert B. Ólafsson, sérfræðingur í
samkeppnisrétti, nefnir að tveir af
stærstu samrunum Íslandssögunnar
hafi nýlega átt sér stað, og vísar þar
til samruna Haga og Olís annars
vegar og Festar og N1 hins vegar.
Mikilvægt sé að samkeppnisyfir-
völd haldi vöku sinni hvað varðar
samþjöppun á mörkuðum sem stórir
samrunar snerta.
„Mér sýnist að hækkun á veltuvið-
miði samruna fyrir tilkynningar-
skyldu sé tímaskekkja í þessu ljósi.
Það kemur líka fram í greinargerð
með frumvarpinu að nýja viðmiðið
sé ívið hærra en þau sem notast er
við í Skandinavíu miðað við lands-
framleiðslu ríkjanna. Ég held að hið
smáa íslenska hagkerfi og samtengda
atvinnulíf með miklum persónu-
legum tengslum manna á milli þurfi
á meira fremur en minna samruna-
eftirliti að halda,“ segir Eggert.
Eggert telur að það sé óheilla-
spor að afnema málskotsheimild
Samkeppniseftirlitsins. Hins vegar
megi takmarka heimildina þannig
að hún taki aðeins til lagaatriða en
ekki matskenndra atriða eins og skil-
greiningar á markaðsráðandi stöðu.
„Ef málskotsheimild Samkeppnis-
eftirlitsins verður takmörkuð tel
ég hættu á því að við sitjum árum
saman uppi með skilgreiningar
úrskurðaraðila á stjórnsýslustigi,
þ.e. áfrýjunarnefndarinnar, á laga-
atriðum eins og hvað telst ólögmætt
samráð, hvenær EES-samningurinn
eigi við eða hvað sé samkeppnis-
hamlandi samningur,“ segir Eggert.
Fordæmið fyrir atvinnulífið og neyt-
endur verði þá úrskurður valdhafa
á stjórnsýslustigi en ekki dómstóla.
„Það er oft miklum erfiðleikum
bundið fyrir einstaklinga og lítil
fyrir tæki að sækja rétt sinn fyrir
dómstólum vegna kostnaðar og
hættu á að verða sett út af sakra-
mentinu hjá markaðsráðandi fyrir-
tæki sem dómsmál varðar. Ég tel
mjög mikilvægt að Samkeppniseftir-
litið sem á að gæta hagsmuna neyt-
enda í víðtækasta skilningi þess hug-
taks geti fylgt málum eftir í gegnum
allt dómskerfið þegar um mikilvæg
atriði er að ræða,“ segir Eggert og
nefnir Mjólkursamsölumálið því til
stuðnings.
„Ef Samkeppniseftirlitið hefði
ekki haft heimild til skjóta úrskurði
áfrýjunarnefndar til dómstóla í
því máli er hætt við að staðan væri
enn sú að keppinautar MS þyrftu
að sæta því að fá hráefni til vinnslu
mjólkurafurða á mun hærra verði en
Mjólkursamsalan sjálf.“
Þá segist Eggert sakna þess að lög-
gjöfin skuli ekki hafa nýtt tækifærið
til að skerpa á rétti og möguleikum
neytenda og fyrirtækja til að sækja
sér skaðabætur til fyrirtækja sem
brjóta samkeppnislög. Evrópusam-
bandið samþykkti tilskipun þess
efnis árið 2014 en hún sé ekki orðin
hluti af EES-samninginum.
Allir markaðir á
Íslandi eru litlir sem
ætti að kalla á meiri sveigjan-
leika, ekki enn meira íþyngj-
andi reglur heldur en eru í
samkeppnislöndum okkar.
Halldór Benjamín
Þorbergsson,
framkvæmda-
stjóri SA
Ég held að hið smáa
íslenska hagkerfi og
samtengda atvinnulíf með
miklum persónulegum
tengslum manna á milli
þurfi á meira fremur en
minna samrunaeftirliti að
halda.
Eggert B. Ólafs-
son, sérfræðingur
í samkeppnisrétti
2 3 . O K T Ó B E R 2 0 1 9 M I Ð V I K U D A G U R4 MARKAÐURINN
2
3
-1
0
-2
0
1
9

0
5
:2
0
F
B
0
4
8
s
_
P
0
3
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
8
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
4
8
s
_
P
0
2
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
4
1
0
-3
3
0
0
2
4
1
0
-3
1
C
4
2
4
1
0
-3
0
8
8
2
4
1
0
-2
F
4
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
4
B

F
B
0
4
8
s
_
2
2
_
1
0
_
2
0
1
C
M
Y
K