Morgunblaðið - 07.11.2020, Page 53

VIÐTAL
Helgi Snær Sigurðsson
helgisnaer@mbl.is
Dan Christensen heillaðist sem ung-
ur drengur af myndasögum og gat
setið við tímunum saman og samið
og teiknað slíkar sögur. Fátt vissi
hann betra en góða liti og teikni-
áhöld og hinn mikli áhugi á mynda-
sögum hófst þegar sjónvarpið á
æskuheimilinu bilaði. Foreldrar
hans voru ekkert að flýta sér með
það á verkstæði, segir hann blaða-
manni og brosir með augunum en
munnurinn sést ekki fyrir sóttvarna-
grímu. Christensen ólst upp í Ari-
zona og hafði lítinn áhuga á íþrótt-
um. Auk þess var steikjandi hiti á
sumrin og Christensen hafði lítinn
áhuga á að vera úti að leika sér undir
slíkum kringumstæðum. Betra þótti
honum að vera inni að teikna.
Við erum staddir í Alliance franc-
aise við Tryggvagötu þar sem verk
hans eru til sýnis, svarthvítar síður
úr myndasögum, haganlega gerðar.
Christensen er staddur hér á landi á
vegum sendiráðs Frakklands,
Centre Intermondes de la Rochelle
og Institut Français, dvöl hans nán-
ar tiltekið tilkomin vegna
listamannaskipta við Centre Inter-
mondes de la Rochelle í Frakklandi.
Næsta sumar mun íslenskum teikn-
ara eða rithöfundi gefast tækifæri á
að dvelja í La Rochelle, frönsku
hafnarborginni sem Christensen býr
og starfar í.
Christensen er bandarískur,
fæddur árið 1972 og stundaði nám
við listaháskólann í Angoulême í
Frakklandi. Hreifst hann svo af
landi og þjóð að hann hefur búið í
landinu allar götur síðan. Mynda-
sögubækur hans eru á frönsku en
hann þýðir líka bandarískar teikni-
myndasögur yfir á frönsku og kenn-
ir Frökkum ensku, að því er fram
kemur í samtali hans við blaðamann.
Nú dvelur Christensen í Gunnars-
húsi á vegum Rithöfundasambands
Íslands og segist hæstánægður með
aðstöðuna þar. Christensen mun
ekki aðeins vinna að verkum sínum
hér heldur einnig kenna börnum frá
11 til 15 ára aldurs í Myndlistaskól-
anum í Reykjavík. Mun hann kenna í
tímum hjá Bjarna Hinrikssyni sem á
líka að baki nám við listaháskólann í
Angoulême. Dan verður auk þess
með vinnustofur fyrir áhugasama
hjá Alliance francaise og tekur þátt í
viðburðum á vegum Íslenska
myndasögusamfélagsins.
Nóg komið af hetjusögum
Christensen sýnir blaðamanni
nokkrar bækur sem hann hefur
teiknað. Ein þeirra fjallar um skylm-
ingakappa og segist hann lengi hafa
leitað útgefanda og það í sjálfu
heimalandi Skyttnanna þriggja.
Þrjár bera yfirskriftina Paranormal
og segir Christensen þær ofurhetju-
sögur en sagðar frá sjónarhorni ill-
mennanna, hinna svokölluðu ofur-
skúrka. „Mér fannst nóg komið af
sögum frá sjónarhorni góðu gaur-
anna,“ útskýrir Christensen. Hann
segist hafa rætt við bandarískan lög-
regluþjón við undirbúning fyrstu
sögunnar sem hafi bent honum á að
heimurinn væri ekki svarthvítur
heldur væru ótalmargir grátónar.
„Hann sagði fangelsin full af sak-
lausu fólki eða öllu heldur fólki sem
héldi að það væri saklaust,“ segir
Christensen og hann hafi þá fengið
þessa hugmynd, að segja sögu frá
sjónarhorni ofurskúrksins og kanna
ástæðurnar fyrir því að skúrkurinn
kaus þessa leið í lífinu.
Christensen segir alltaf hafa kom-
ið sér á óvart og angrað sig að engin
skýring væri gefin á hegðun ill-
mennanna í bandarískum ofurhetju-
myndasögum. Þau væru einfaldlega
illmenni og nytu þess að vera ill-
menni. Þannig hafi það verið lengst
af og ekki kafað í sálarlíf illmenn-
anna fyrr en á seinni tímum. Nefnir
Christensen Magneto, illmennið í
sögunum um X-mennina.
Christensen segir bandarískar
myndasögur einkum ofurhetjusögur
og segist hafa séð sína fyrstu Tinna-
bók þegar hann var tvítugur. Þegar
hann var barn og unglingur þekkti
hann því ekkert til myndasagna frá
öðrum heimsálfum. Heill heimur
hafi opnast fyrir honum þegar hann
fór að kynna sér þær og þá m.a.
franskar og belgískar myndasögur
og manga frá Japan. „Þegar ég flutti
til Frakklands og hóf nám í lista-
skóla uppgötvaði ég höfunda sem ég
vissi ekki að væru til og var furðu-
lostinn yfir því hvað þeir voru færir
og algjörlega ólíkir þeim sem ég
hafði kynnst áður,“ segir Christen-
sen. Meðal þess sem kom honum á
óvart var persónusköpunin, sem var
mun meira lagt í en í bandarískum
myndasögum. „Í mínum huga eru
virkilega góðir gaurar og virkilega
vondir ekki til, í raun og veru. Þetta
er bara fólk og ég vildi kanna það.
Það er eitthvað gott í fari allra og
allir eiga sér líka myrka hlið, eru
hreyknir af ....einhverju í fari sínu en
skammast sín fyrir annað,“ útskýrir
Christensen. Í evrópsku myndasög-
unum sé miklu meira lagt í bak-
grunn persónanna.
Mun fleiri rammar í Evrópu
Fleira er ólíkt með bandarískum
og evrópskum myndasögum því
Christensen bendir líka á uppbygg-
ingu hverrar síðu, rammana og
stærð þeirra og fjölda. Hann segir
frönsku sögurnar mun þéttari, fleiri
ramma á hverri síðu þar sem hver
síða sé stærri í sniðum. Rammarnir
séu á bilinu átta til tólf en sjaldnar
fleiri en sex í bandarískum mynda-
sögum. Christensen segir þó alltaf
undantekningar á þessum reglum.
Evrópsku sögurnar eru því nær því
að vera grafískar skáldsögur (e.
graphic novel) en þær bandarísku.
Christensen sýnir blaðamanni
dæmi úr eigin bók, einni þeirra í
Paranormal-syrpunni. Tólf rammar
eru á síðunni sem hann sýnir, miklu
fleiri en venja er í bandarískum
myndasögum en sagan þó í ætt við
þær, bæði útlitslega og að innihaldi,
þ.e. snúningar á ofurhetjuhefðina.
Þóttu ýmist of franskar
eða of bandarískar
Mikil myndasagnahefð og -menn-
ing er í Frakklandi og þeir eru
margir teiknararnir sem fá verk sín
ekki útgefin. Christensen segist
vissulega hafa þurft að bíta á jaxlinn
og halda sínu striki þegar útgef-
endur höfnuðu verkunum hans á ár-
um áður. „Mér gekk illa að finna út-
gefanda að Paranormal-sögunum.
Frökkum þótti þær of bandarískar
og Bandaríkjamönnum þótti þær of
franskar,“ segir hann og hlær við.
„En ég get ekki teiknað eða sagt
sögurnar með öðrum hætti, þetta er
bara minn frásagnarstíll,“ segir
Christensen. Á endanum hafi hann
þó fundið útgefanda að sögunum og
allt endað vel.
Christensen segist hafa lært af
þessu að gefast ekki upp og hafa trú
á sjálfum sér og sinni listsköpun.
Hann bendir á að Charles Schulz,
faðir Smáfólksins (e. Peanuts), hafi
fengið svo margar hafnanir að hann
hafi þakið einn af veggjum vinnu-
stofu sinnar með þeim. Annað dæmi
eru svo forlögin sem höfnuðu fyrstu
bókinni um Harry Potter. „Þannig
að þið skuluð þrauka,“ segir Chris-
tensen kíminn og beinir orðum sín-
um að ungum listamönnum sem
mætt hafa slíkri andstöðu eða munu
mögulega og líklega mæta henni.
Enginn verður óbarinn biskup, eins
og sagt er.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Hvatning Christensen með nokkrar bóka sinna í Alliance francaise. Hann hvetur unga teiknara til að
hafa trú á sjálfum sér og list sinni og gefast ekki upp þótt á móti blási en af því hefur hann reynslu.
Glæpamaður Óþokki á kápu einnar
af Paranormal-sögum Christensen
sem hann bæði skrifaði og teiknaði.
Frá sjónarhorni skúrksins
 Bandaríski myndasagnateiknarinn Dan Christensen sýnir verk sín í Alliance francaise og stýrir
námskeiði fyrir börn og unglinga  Eitthvað gott í fari allra og allir eiga sér myrka hlið, segir hann
Rökkurstíll Úr Archer Coe and the Thousand Nat-
ural Shocks sem bandaríska útgáfan Oni Press gaf
út. Christensen teiknaði eftir sögu Jamie S. Rich .
MENNING 53
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 7. NÓVEMBER 2020
Akrýlsteinn
• Yfirborðsefni sem endist og upplitast ekki
• Viðhaldsfrítt, slitsterkt og hitaþolið
- endalausir möguleikar
• Auðvelt að þrífa og gera við
Gylfaflöt 6-8, 112 Reykjavík | Sími 587 6688 | fanntofell.is