Málfríður - 15.09.1995, Side 10

Elísabet Valtýsdóttir:
VAL, MAT OG GERÐ
NÁMSEFNIS í KENNSLU
ERLENDRA TUNGUMÁLA Á
FRAMHALDSSKÓLASTIGI
Um ráðsteínu sem haldin var á Kýpur í nóv. 1994
Inngangur
I nóvember 1994 sat ég ráð-
stefnu (workshop) sem haldin
var á Kýpur á vegum Evrópu-
ráðsins. Titill ráðstefnunnar var
„The evaluation, selection and
production of materials for the
teaching of foreign languages in
secondary education".
Þátttakendur á ráðstefnunni
voru starfandi reyndir kennarar,
kennslubókahöfundar, fólk sem
skipuleggur áfanga og/eða ákveð-
ur hvaða kennslubækur skuli
nota í skólum og enn fremur fólk
sem þjálfar kennara til starfa.
Markmið með ráðstefnunni
var m.a. að nýta reynslu og
fræðilega þekkingu þátttakenda
tii þess að fjalla um þá þætti
sem tengjast kennsluefni órjúf-
anlegum böndum, svo sem hlut-
verk kennara, nemandann og
þarfir hans, námskrárgerð o.fl.
Einnig átti að fjalla um, eins og
titill ráðstefnunnar ber með sér,
mat, val og gerð kennsluefnis.
Þess var vænst að niðurstöður
úr hópvinnu nýttust ekki bara
þátttakendum sjálfum og fyrir-
lesurum heldur einnig öðrum
sem málið varðar. Af þeirri
ástæðu var valin vinnuaðferðin
„workshop", þar sem fyrirles-
arar komu með fræðilegt inn-
legg um þessi umræðuefni (sem
þátttakendur áttu að vera búnir
að lesa sér til um áður en ráð-
stefnan hófst), og síðan vann
fólk í hópum út frá verkefnum
tengdum þessum fyrirlestrum.
Hér á eftir mun ég fjalla um
það helsta sem kom fram á ráð-
stefnunni, ýmist í fyrirlestrunum
eða lesefni þeim tengdum, eða í
niðurstöðum hópumræðna. Að
auki ætla ég að tengja efnið ís-
lenskum aðstæðum og er það
um leið innlegg mitt í umræður
um þessi mál.
Nemandinn
Fyrirlesurum þótti ástæða til
að minna okkur rækilega á það,
sem við ættum að vita (en tök-
um kannski ekki tillit til í kennsl-
unni), að nemendur séu mjög
misjafnir ekki aðeins að eðlis-
fari, heldur geti aðstæður þeirra
einnig verið mjög ólíkar. Nem-
endur eigi misauðvelt með að
tileinka sér nýja þekkingu - séu
„misgóðir“ nemendur. Áhuga-
mál þeirra geti verið mjög mis-
munandi eftir kyni og jafnvel bú-
setu, reynsluheimur þeirra sé
margskonar, nánasta umhverfi
þeirra sé oft ólíkt, væntingar
þeirra til skólans, framtíðarinn-
ar o.fl. séu einstaklingsbundnar.
Og sama námstækni henti ekki
öllum. Það sé því ekki ólíklegt
að erfitt þyki að kenna blönd-
uðum bekkjum þar sem nem-
endur séu svona ólíkir og þarfir
þeirra og vilji í tengslum við
námið séu mismunandi.
Það sem nemendur þurfa á
að halda í tungumálanámi sínu
getur verið af ýmsum toga. í
fyrsta lagi má nefna málvísinda-
legar „þarfir“ nemandans, t.d.
að auka orðaforða sinn, bæta
þekkingu sína í setningafræði,
stafsetningu eða framburði. I
öðru lagi getur nemandinn þurft
að auka færni sína í t.d. lestri
eða ritun, eða að þjálfa sig í að
hlusta á raunverulegt samtal
innfæddra. I þriðja lagi getur
þörfin verið af sálfræðilegum
toga, t.d. að auka þolinmæði
sína eða umburðarlyndi gagn-
vart öðrum í bekknum. í fjórða
lagi getur þörfin verið félagsleg
eða menningarleg, þ.e. nemand-
inn þarf að auka þekkingu sína
og skiining á því samfélagi þar
sem tungumálið er talað. Og að
lokum getur þörf nemandans
verið háð efnislegum aðstæð-
um: t.d. gæti vantað rólegan
stað þar sem hægt er að vinna
heimavinnunna sína, kannski
10