Málfríður - 15.05.1999, Síða 20
svæði sem tengist hinu erlenda tungumáli
og málefni líðandi stundar. Þar gegnir ný
upplýsingatækni lykilhlutverki. Eins og
áður hefur komið fram þá er hvert nám-
skeið metið til þriggja eininga og er fjórar
45 mín. kennslustundir á viku. Þessar
stundir skiptast sem hér segir:
Sjálfsnám í tungumálamiðstöð: 2,5
kennslustundir á viku (u.þ.b.l 10. mín.
en nemendum er þó að sjálfsögðu
frjálst að eyða meiri tíma í sjálfsnám-
ið).
Samtalstímar í pörum með kennara:
3x15 mínútur á viku, samtals ein
kennslustund (45 mín.)
Stoðtímar með kennara: 0,5 kennslu-
stund á viku, kennt er aðra hverja
viku eina kennslustund (45 mín.) í
senn.
Upplýsingatækni og kennslufræði
... hlutverk mála-
kennarans hefur
breyst með til-
komu hinnar
nýju tækni
Hættan sem fylgir því að nota upplýsinga-
og fjarskiptatækni í tungumálakennslu er
vitaskuld sú að hinn skapandi þáttur mála-
námsins gleymist og að áherslan verði
lögð á einhæfar æfingar með eyðufýlling-
um og krossaprófum þar sem nemandan-
um gefst ekki tækifæri til þess að nota
málið á skapandi hátt. Það er því mikil-
vægt að nýta tæknina í þágu kennslufræð-
innar og nota hana þar sem hún á við.
Erfitt er að hugsa sér málakennslu án
kennara með sérþekkingu á fagsviðinu því
hann getur greint vanda nemandans og
leiðbeint honum um mismunandi leiðir til
að ná árangri. Hann er líka eftir sem áður
sá aðili sem veitir nemandanum flest tæki-
færi til samskipta á hinu erlenda máli.
Hinu má ekki gleyma að hlutverk mála-
kennarans hefur breyst með tilkomu hinn-
ar nýju tækni og það á ekki síst við um
kennara sem leiðbeina nemendum í sjálfs-
námi. I stað þess að miðla upplýsingum er
hlutverk hans kannski fremur fólgið í að
leiðbeina nemendum um hvernig þeir
geti nálgast upplýsingar á sjálfstæðan og
markvissan hátt. Þá er hlutverk hans líka
að leiðbeina nemandanum í því persónu-
lega ferli sem námið er, hann þarf að taka
tillit til persónulegra þarfa hvers og eins.
I Tungumálamiðstöðinni er tækninni
beitt til að skapa sem ákjósanlegastar að-
stæður fyrir tungumálanám, sem sniðið er
að þörfum einstaklingsins, og þar er skap-
andi málnotkun í fyrirrúmi. Erlendar
sjónvarpsstöðvar, og ekki síst veraldarvef-
urinn, skapa áður óþekkta nálægð við er-
lend tungumál og menningu þar sem
hindrunum tíma og rúms er rutt úr vegi.
Það er mikilvægt að nýta þessa nálægð í
tungumálakennslunni án þess þó að missa
sjónar á markmiði kennslunnar: að byggja
upp tjáskiptahæfni hjá nemandanum.
Þeim gefst nú kostur á að lesa og heyra er-
lend mál á hveijum degi og þannig eykst
„snertingin“ við erlenda menningu til
muna. Ef rétt er haldið á spöðunum ætti
að vera hægt að skapa aðstæður fýrir skil-
virkt tungumálanám og auka gagnkvæm-
an skilning milli ólíkra menningarsvæða.
Eyjólfur Már Sígurðsson,
deildarstjóri
Tungumálamiðstöðvar
Háskóla Islands.
20