Málfríður - 15.05.1999, Side 22

Tungumálakennsla í Háskóla Islands
Margrét Jónsdóttir
Greinilegt er að
það tungumála-
nám sem boðið
er upp á í fram-
haldsskólum
landsins er ekki
fullnægjandi
fyrir háskóla-
nám.
22
Það er mikill ábyrgðarhluti að veita ein-
staklingum framhaldsmenntun og jafnvel
doktorsgráðu við Háskóla Islands án þess
að gerðar séu kröfur um tungumálakunn-
áttu. Nú er svo komið að leikni í tungu-
málum flokkast undir almenrta menntun.
Háskóli Islands þarf að bregðast við þeirri
þróun með því að gera kröfur um tungu-
málakunnáttu á öllum stigum (B.A., B.S.,
M.A. og doktorsstigi). Með tilkomu
rammareglna um framhaldsnám við Há-
skóla Islands gefst kjörið tækifæri til að
endurskoða tungumálakennslu við stofn-
unina.Verið er að stíga nýtt skref með því
að bjóða upp á framhaldsnám í æ fleiri
greinum. Með því skuldbindur stofnunin
sig til þess að „framleiða" einstaklinga
með menntun sem gerir þá samkeppnis-
hæfa á alþjóðlegum vinnumarkaði nútím-
ans. Fram til þessa hafa nemendur sem
hafa farið í framhaldsnám erlendis sjálf-
krafa orðið að læra erlend tungumál og
kynnast menningu og siðum annars þjóð-
félags. Með tilkomu framhaldsnáms á Is-
landi breytist það.
Olíkt flestum erlendum háskólum hef-
ur Háskóli Islands engin yfirlýst markmið
í tungumálakennslu. Ætlast er til þess að
nemendur kunni ensku, dönsku og þýsku
frá því þeir voru í menntaskóla. Það stenst
þó engan veginn og í staðinn fýrir að gera
eitthvað í málinu, bölsótast kennarar yfir
því að nemendur geti ekki lesið fræði-
greinar á þessum málum. Greinilegt er að
það tungumálanám sem boðið er upp á í
framhaldsskólum landsins er ekki full-
nægjandi fýrir háskólanám. Með þessu á
ég ekki við að tungumálakennslu í fram-
haldsskólum hafi hrakað, heldur eru sífellt
gerðar meiri kröfur á þessu sviði.Við þetta
bætist að tungumálakunnátta er nokkuð
sem þarf að halda við. Ef það er ekki gert,
breytist virkur orðaforði í óvirkan og
smám saman hverfur hæfileikinn til sam-
skipta. Þess vegna er svo mikilvægt að Há-
skólinn bjóði upp á mun fjölbreyttara
tungumálanám en nú er. Því finnst mér að
Háskólinn eigi að móta sér stefnu í tungu-
málakennslu þar sem eftirfarandi kemur
fram:
I fýrsta lagi þarf að gefa B.A./B.S. nem-
um tækifæri til að stunda nám í þeim
tungumálum sem kennd eru við stofnun-
ina meðfram almennu námi sínu. Þar hef
ég í huga námskeið sem eru kennd í
klukkustund í senn fjóra til fimm daga
vikunnar og ætti engum að vera ofraun að
bæta því við stundaskrána. I sumum
tungumálum, til dæmis þýsku, frönsku og
spænsku þarf að bjóða upp á byrjenda-
námskeið, en erfiðari námskeið í dönsku
og ensku. Nám sem þetta á að standa há-
skólanemum til boða og verða eins konar
blómaskreyting á útskriftarskírteinið þótt
það sé ekki rnetið til eininga. Umbuna
mætti þeim sem þegar standa vel að vígi
með því að bjóða upp á stöðupróf og /
eða alþjóðleg próf. Með þessu móti tök-
um við það alvarlega að undirbúa ungt
fólk undir atvinnulífið, því skortur á
tungumálaþekkingu getur orðið til þess að
menntun einstaklinga nýtist ekki sem
skyldi.
I öðru lagi sýnir það sjálfstæði Islend-
inga að við skulum geta boðið upp á sífellt
hærri prófgráður innanlands. Það leggur
hins vegar nýjar skyldur á herðar Háskóla
Islands. Hann verður að ,,framleiða“ fag-
fólk sem er ekki einungis samkeppnishæft
hér heima heldur einnig á alþjóðlegum
vettvangi. Nauðsynlegt er vegna smæðar
landsins að bæta nemendum í framhalds-
námi upp það sem þeir missa af við að
vera ekki langdvölum erlendis og er það
best gert með tungumálakennslu. Mennta-
fólk okkar verður að geta skrifað greinar á
erlendum tungumálum. Það dugar ekki að
hneykslast á því að við séum ekki með á
kortinu til dæmis í miðaldafræðum ef við
birtum ekki rannsóknir okkar á erlendum