Morgunblaðið - 15.01.2022, Page 26

26 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 15. JANÚAR 2022
✝
Þóra Stella
Guðjónsdóttir
fæddist 18. sept-
ember 1947 á
Syðstu-Fossum í
Borgarfirði. Hún
lést í faðmi fjöl-
skyldu sinnar á
heimili sínu á
Staðarfelli í Döl-
um hinn 31. des-
ember 2021.
Foreldrar henn-
ar voru hjónin Guðjón B.
Gíslason, f. 11.9. 1915, d. 2.3.
1992, og Ólöf Runólfsdóttir, f.
16.5. 1908, d. 3.11. 1971.
Systkini Þóru eru Sigrún, f.
8.6. 1938, d. 30.4. 2009; Unn-
steinn, f. 21.1 1941, d. 9.2.
1962; Sigríður Lilja, f. 3.12.
1943, maki hennar er Snorri
Hjálmarsson, bændur á
Syðstu-Fossum.
Þóra giftist 14. september
1968 Sveini Kjartani Gestssyni
bónda, f. 25.7. 1948. Foreldrar
Einnig dvaldi hjá þeim
Sveinn Samúel Steinarsson, f.
17.4. 1964, giftur Jenný Er-
lingsdóttur, börn þeirra eru
Þorbjörg og Steinar.
Þóra ólst upp á Syðstu-
Fossum í Borgarfirði með for-
eldrum sínum og systkinum og
lauk gagnfræðaprófi frá Hér-
aðsskólanum í Reykholti. Þóra
vann á tilraunastofu Bænda-
skólans á Hvanneyri frá 1964
til 1971.
Þóra fluttist að Staðarfelli í
Dölum árið 1971 með Sveini
eiginmanni sínum og bjó þar
upp frá því. Ásamt því að
sinna bústörfum var hún sím-
stöðvarstjóri á Staðarfelli frá
1971 til 1981 og var matráðs-
kona hjá SÁÁ á Staðarfelli frá
1982 til 2016. Þóra sat í sveit-
arstjórn Dalabyggðar frá 1998
til 2006.
Útför Þóru fer fram frá
Staðarfellskirkju í dag, 15.
janúar 2022, klukkan 14.
Streymt verður frá athöfninni
klukkan 17.
Hlekkir á streymi:
https://stadarfell.net/
https://www.mbl.is/andlat
Upptakan verður áfram að-
gengileg eftir útför.
hans voru Gestur
Sveinsson, f. 31.10.
1920, og Guðrún
Valdimarsdóttir, f.
28.3. 1924. Þau
eru bæði látin.
Börn Þóru og
Sveins eru: Kjart-
an, f. 12.3. 1973, d.
19.3. 1973.
Anna Kristín, f.
16.4. 1971. Maki
hennar er Eyþór
Kristjánsson. Synir Önnu eru
Sveinn Sigurður, f. 22. janúar
1995, maki Elísabet Ásta. Páll
Halldór, f. 31. júlí 1996, maki
Magnea, dóttir hennar Jasmín.
Stjúpsonur Önnu Kristínar er
Brynjar Páll, f. 14. mars 1994,
maki Linda, þau eiga soninn
Berg.
Ingibjörg, f. 21.12. 1972,
gift Stefáni Pétri Stefánssyni,
f. 3.2. 1962, Ytri-Ey.
Kristján Ellert, f. 14.9.
1974.
Ófáir íslenskir alkar, alla
vega þeir sem dvöldu um lengri
eða skemmri tíma á Staðarfelli
í Dölum, fengu matarást á
henni Þóru svilkonu minni. Í
áratugi eldaði hún ofan í þá
sem þangað leituðu til að hafa
betur í baráttunni við Bakkus.
Næringarríkur matur hafði
ekki endilega verið þessum,
gjarnan ungu, körlum neitt sér-
staklega mikilvægur. Þar var
annars konar „næring“ ofar á
vinsældalistanum. En kjarngóði
maturinn hennar Þóru og um-
hyggja hennar með þeim sem
gæddu sér á matnum hennar
skipti miklu máli í bataferlinu.
Í viðtali í Morgunblaðinu
haustið 2014 segir Þóra að-
spurð: „Strákarnir sem hér
hafa dvalist eru þakklátir, sem
gerir starfið ánægjulegt. Það
hefur líka verið reynt að ala þá
vel á íslenskum heimilismat.“
Og Þóra heldur áfram: „Boð-
skapurinn í meðferðarstarfinu
er mannbætandi fyrir alla, mik-
ilvæg atriði eins og að tileinka
sér jákvæð viðhorf í lífinu og
mæta öllum áskorunum af
æðruleysi. Gefast ekki upp og
muna að þó að hlutirnir gangi
ekki upp þá kemur alltaf nýr
dagur. Allt er þetta annars
spurning um viðhorf og þjálfun;
það að vera í áfengismeðferð er
stíf vinna.“ Þóra nefnir líka að
þegar fólk hættir drykkju eða
neyslu þá breytist svipur þess
og segir að sumir virðist hrein-
lega yngjast um tíu ár. Þóra
fær í lok viðtalsins titilinn
„matmóðir íslenskra alkóhól-
ista“.
Marga hef ég hitt á förnum
vegi sem minnast Þóru á Stað-
arfelli með mikilli hlýju. Það
geri ég líka, sem naut þess að
vera svilkona hennar í rúm
þrjátíu ár. Og hún Þóra gat svo
miklu fleira en að elda mat og
sýna fólki samstöðu og hlæja
með því í borðstofunni á Stað-
arfelli. Henni voru falin trún-
aðarstörf í sveitarfélaginu, sat í
sveitarstjórn sem aðal- eða
varamaður frá 1998 til 2006 og
sat þá í ýmsum nefndum. Var
ötull bóndi enda bóndastelpa
frá Syðstu-Fossum í Borgar-
firði og kunni vel til allra verka.
Henni fannst ekki mikið mál
að taka á móti fjölskyldu
Svenna sem átti sex systkini
sem öll eiga maka og börn og
einhvern veginn var alltaf pláss
bæði í gistingu og við matar-
borðið. Ótrúlegt hverju hún gat
komið í verk. Þetta hefur auð-
vitað ekki alltaf verið auðvelt
en aldrei heyrði ég hana barma
sér.
Strákarnir okkar Svavars
þrír fóru með honum í árlegar
hestaferðir sér til mikillar
ánægju og gleði, en lang-
skemmtilegast var þegar þeir
voru hjá Þóru í húsnæði og
fæði. Árni sonur minn naut
þess í ríkum mæli, og þeir
reyndar allir fjórir, að dvelja
hjá henni og Svenna sumurin
2014 og 2017.
Þau Svenni eiga þrjú börn
sem nú styðja pabba sinn og
styrkja og syrgja móður sína.
Mikil merkis- og sómakona
hefur kvatt þennan heim og það
er sannkallaður sjónarsviptir að
henni. Þóru á Staðarfelli verður
minnst með virðingu og hlýju.
Svenni, Anna Stína, Kristján og
Inga og fjölskyldur þeirra hafa
misst mikið. Megi kærleikurinn
og minningarnar styrkja þau í
sorginni.
Blessuð sé minning Þóru.
Guðrún Ágústsdóttir.
Sólskin við Hvammsfjörð og
nóg að gera. Næg verkefni fyr-
ir krakka á öllum aldri og alls
staðar að og ungu hjónin á
Staðarfelli inni og úti að sinna
skepnum, heyskap, vélum, sel-
veiðum og símstöð. Gamla húsið
í brekkunni og líf og fjör í skól-
anum. Bílar aka fram og aftur
Fellsströndina, símstöð í for-
stofuherberginu og Prins gamli
á hlaðinu. Krækiber í brekk-
unni. Bannað að borða, bara
tína. Og við frænkurnar þrjár,
Guðný, Kristín og Svandís, í
hópnum, tíu, tólf ára og hluti af
daglega lífinu þar sem hver
dagur færði ný ævintýri, eft-
irhermur, fliss og mjólk í glasi
með kleinunni í kvöldkaffinu.
Og í eldhúsinu Þóra með dill-
andi hlátur og berandi á borð
fyrir alla. Frá morgni til
kvölds. Alltaf nóg, alltaf rausn-
arlegt. Við vorum mörg sem
nutum þess að vera á Stað-
arfelli á sumrin. Minningarnar
eru margar og dýrmætar. Nú
þegar komið er að ferðalokum
Þóru hans Svenna, en þau voru
alltaf nefnd í sömu andrá,
kveðjum við þakklátar fyrir
bjarta bernskudaga en líka fyr-
ir að vera hluti af þeirri litríku
og líflegu heild sem afkomend-
ur Gests og Dúnu hafa myndað
og spannar núna marga ára-
tugi, nokkrar kynslóðir og sí-
stækkandi hóp. Það verður
mikilvægt okkur öllum að sinna
rótunum, fara vestur, keyra
Fellsströndina, kannski leita að
krækiberjum og hugsa til
þeirra sem gengin eru. Þóra
hans Svenna var hluti af okkar
sögu, okkar lífi og verður
áfram. Okkar innilegustu sam-
úðarkveðjur til Svenna, Önnu
Stínu, Ingu, Kristjáns og fjöl-
skyldunnar allrar. Blessuð sé
minning Þóru Stellu Guðjóns-
dóttur.
Svandís, Guðný og Kristín.
Þegar við kveðjum samferða-
fólk og ástvini þá rifjast upp
minningar og þannig er það nú
þegar Þóra Stella á Staðarfelli
kveður þennan heim en það
gerði hún á gamlársdag. Það
má segja að það hafi verið gæfa
lífs míns þegar ég 11 ára gam-
all fór í sveit til Þóru Stellu og
frænda míns og nafna Sveins
Kjartans á Staðarfelli, þau
hafði ég ekki hitt áður þegar
ákveðið var að ég færi í sveit
vestur í Dali sumarið 1976. Ég
fann mig strax í sveitinni enda
nóg að gera og ávallt líf og fjör
á Staðarfelli. Búskapurinn var
fjölbreyttur, sauðfé, kýr, sel-
veiðar, ýmiskonar eyjanytjar,
æðarbúskapur, síma- og póst-
þjónusta og fjöldinn allur af
sumarkrökkum. Á þessum tíma
var Fellsströndin fjölmen og
mikið líf í sveitinni, hvort sem
það var ungmennafélagið eða
kóra- og tónlistarlíf. Vegna erf-
iðra aðstæðna í lífi foreldra
minna ílengdist ég í Dölunum
og alls var ég hjá þeim hjónum
í fjögur og hálft, fór í skóla á
Laugum í Sælingsdal þar sem
ég fékk gott veganesti út í lífið.
Þau Sveinn og Þóra tóku að sér
í varanlegt fóstur þrjú ung
systkini, þau Önnu Kristínu,
Ingibjörgu og Kristján sem
mér þykir afar vænt um og
voru mér systkini þau ár sem
ég var á Staðarfelli.
Ég hef oft hugsað um það
síðar hversu ung þau voru Þóra
og Svenni að fást við allt þetta
umfang sem þau voru að fást
við en dagarnir voru langir og
metnaður mikill í að standa sig
á enda bjuggu þau á höfuðbóli
sveitarinnar. Þóra var mikil
sveitakona sem vildi að hlut-
irnir gengju fyrir sig hvort sem
það var í úti- eða inniverkum og
sjálf var hún ekki lengi að setja
upp veisluborð þegar gesti bar
að garði enda gestrisni mikil
hjá þeim hjónum. Þá má nefna
greiðvikni Þóru enda hafa fjöl-
margir notið þess að geta leitað
til hennar.
Ákveðin tímamót voru á
Staðarfelli þegar SÁÁ byrjuðu
meðferðarstaf sitt í gamla hús-
mæðraskólanum og átti Þóra
sannarlega eftir að leggja því
starfi til krafta sína og er ég
meira en viss um að óeigin-
gjarnari og betri starfskraft
hefði ekki verið hægt að fá í
eldhúsið en þar var Þóra á al-
gjörum heimavelli.
Það er ekki einfalt þegar
heilsan gefur eftir, það þurfti
Þóra að reyna að undanfarin ár.
Elsku Svenni, Anna Stína,
Ingibjörg, Kristján og ykkar
fjölskyldur, innilegar samúðar-
kveðjur.
Sveinn og Jenný,
Litlalandi, Ölfusi.
Þóra Stella
Guðjónsdóttir
ÁSKIRKJA | Messufall 16. janúar
2022 af sóttvarnaástæðum.
BÚSTAÐAKIRKJA | Helgihald ein-
ungis í útvarpi, streymi og á neti vegna
Covid. Í Fossvogsprestakalli munu Bú-
staðakirkja og Grensáskirkja miðla
helgihaldi á vefjum kirknanna og sam-
félagmiðlum, með upptökum og í
streymi á meðan núverandi samkomu-
takmarkanir eru í gildi. Þennan sunnu-
dag er útvarpað guðsþjónustu frá
Grensáskirkju í Ríkisútvarpinu á Rás
eitt, sem verður miðlað frekar á
heimasíðum og samfélagsmiðlum
kirknanna. Nánari upplýsingar um út-
varpsmessuna eru hér skráðar undir
Grensáskirkju.
GRENSÁSKIRKJA | Helgihald ein-
ungis í útvarpi, streymi og á neti vegna
Covid. Útvarpað guðsþjónustu í tilefni
Alþjóðlegrar, samkirkjulegrar bæna-
viku fyrir einingu kristninnar sem hefst
næstkomandi þriðjudag, 18. janúar.
Fulltrúar kirkna í Samstarfsnefnd krist-
inna trúfélaga á Íslandi lesa ritning-
arlestra og bænir. Helgi Guðnason,
forstöðumaður Fíladelfíu, prédikar. Sr.
Eva Björk Valdimarsdóttir leiðir guðs-
þjónustuna ásamt Magneu Sverris-
dóttur djákna. Ásta Haraldsdóttir kant-
or og Kirkjukór Grensáskirkju.
SELTJARNARNESKIRKJA | Helgi-
stund í streymi á facebooksíðu Seltjarn-
arneskirkju kl. 11. Sr. Bjarni Þór Bjarna-
son þjónar. Friðrik Vignir Stefánsson er
organisti. Þorsteinn Freyr Sigurðsson
syngur. Ólafur Egilsson og Erna Kol-
beins lesa ritningarlestra. Svana Helen
Björnsdóttir les bænir. Tæknimaður er
Sveinn Bjarki Tómasson.
VÍDALÍNSKIRKJA | Vídalínskirkja
verður opin fyrir bænahald sunnudag-
inn 16. janúar frá kl. 11-12. Sr. Matt-
hildur Bjarnadóttir verður til staðar.
Sunnudagaskólanum verður streymt
á facebooksíðu kirkjunnar: face-
book.com/vidalinskirkja.
Morgunblaðið/Sigurður Ægisson
Holtskirkja í Önundarfirði.
Messur á morgun
✝
Óli Þór Bald-
vinsson fæddist
á Hjalteyri við
Eyjafjörð 24. maí
1930. Hann lést á
bráðadeild Land-
spítalans í Fossvogi
1. janúar, 91 árs að
aldri. Foreldrar
hans voru hjónin
Sigurbjörg Krist-
jánsdóttir hús-
freyja, frá Minna-
Bergi á Skagaströnd, en fluttist
barnung að Sjávarbakka í Arn-
arneshreppi í Eyjafirði, og
Baldvin Sigurðsson sjómaður,
frá Kjarna í sömu sveit. Óli var
næstyngstur fimm systkina, og
kveður síðastur þeirra. Þau
voru, auk hans, í aldursröð tal-
in: Sigurður Kristján, Ingvi
Rafn, Margrét og Ari Sigur-
björn.
Baldvin, faðir þeirra, dó sum-
arið 1980, 81 árs, að aldri, en
Sigurbjörg, móðir þeirra dó
sumarið 1993, 96 ára.
Óli ólst upp í Sigurðarhúsi á
Hjalteyri, en þar áttu foreldrar
hans heima allan sinn búskap.
Hann gekk í skóla á Reistará,
og vandist við störfin til sjós og
lands heima fyrir. Ungur fór
hann til Akureyrar til náms í
húsasmíði, lauk námi úr Iðn-
skólanum þar og hlaut síðar
meistararéttindi í iðn sinni. Óli
70 ár og réttum mánuði betur,
þegar dauðinn aðskildi þau.
Þau eignuðust fjögur börn. Elst
er Erna, fædd 1950, gift Kára
Garðarssyni. Börn þeirra eru
Óli Garðar, Böðvar Þór, Halla
Dögg og Hanna Mjöll, og
barnabörnin eru 13. Næstelstur
er Guðmundur Baldvin, fæddur
1955, kvæntur Sigrúnu Ás-
grímsdóttur. Dóttir hans er
Edda Björk og saman eiga þau
hjónin Hildi Sonju, og barna-
börnin eru fjögur. Næstyngst
er Sigurbjörg, fædd 1957, gift
Jóni Óla Ólafssyni. Börn þeirra
eru Stefán Ólafur, Óli Þór og
Inga Kristín, og af níu barna-
börnum þeirra eru átta á lífi.
Sigurður er yngstur, fæddur
1964. Hann á einn son, Alex-
ander Baldvin, og eitt barna-
barn. Alexander Baldvin ólst að
nokkru leyti upp hjá afa sínum
og ömmu og er tengdur þeim
sterkum böndum.
Upp úr aldamótum settust
Óli og Halla að á Skúlagötu 40a
í Reykjavík. Óli var heilsu-
hraustur maður lengst af sinn-
ar löngu ævi, en fyrir 26 árum
urðu þau straumhvörf á högum
hans og heilsu að hann missti
sjónina eftir að blætt hafði inn
á augnbotna.
Á Akureyri var Óli um árabil
virkur félagi í Oddfellow-
reglunni, og í Reykjavík tók
hann þátt í starfi Blindrafélags-
ins og sótti þangað gagnlega
fræðslu og félagsskap.
Útför Óla fór fram 11. janúar
2022 og verður duftker hans
jarðsett í Sóllandi við Fossvogs-
kirkjugarð.
vann við smíðar
um áratuga skeið.
Hann stofnaði
ásamt fleirum
fyrirtækið Haga
árið 1962, sem sér-
hæfði sig í smíði
innréttinga og
starfaði í rúm 20
ár. Eftir það vann
Óli sem húsvörður
hjá KEA um árabil,
uns hann fluttist til
Reykjavíkur 1989, og vann þar
síðustu ár starfsævi sinnar sem
húsvörður á stúdentagörðunum
við Eggertsgötu.
Eftirlifandi eiginkona Óla er
Halla Guðmundsdóttir, hús-
freyja og kjólameistari frá Pat-
reksfirði, dóttir hjónanna Guð-
mundar Gestssonar og Jóhönnu
Pálsdóttur. Þau kynntust á Ak-
ureyri, en Halla vann þar þá í
mötuneyti þar sem iðnnemar
voru fastagestir í hádegismat.
Séra Pétur Sigurgeirsson gaf
þau saman á fullveldisdaginn, 1.
desember 1951, og sitt fyrsta
heimili stofnuðu þau á Akur-
eyri. Fljótlega reistu þau sér
hús í Löngumýri 4 þar í bæ og
áttu þar heima í 40 ár, að frá-
töldu einu ári sem þau voru bú-
sett í Laxárvirkjun, uns þau
fluttust til Reykjavíkur, svo sem
á var minnst.
Óli og Halla höfðu verið gift í
Þegar ég var á tíunda ári fór-
um við afi saman í ferðalag. Við
lögðum af stað frá Akureyri
snemma morguns á sólríkum
degi í kassalaga Volvo-bifreið. Afi
átti alltaf Volvo-bíla því þeir voru
svo öruggir. Í upphafi ferðar
blikkaði sætisbeltaljósið ákaft
með tilheyrandi óhljóðum. Afi lék
á Volvoinn með því að spenna
beltið fyrir aftan bak og sitja ofan
á því. Þá slokknaði á ljósinu og
óhljóðin þögnuðu.
Leiðin lá út á Hjalteyri að
æskuslóðum afa. Gömlu tvílyftu
timburhúsi niðri við fjöru. Í hús-
inu bjó langamma. Hún var lítil
og grönn, hæglát og fámál, þá ná-
lægt níræðu. Við vorum góðir
vinir. Hún átti sama afmælisdag
og ég, fædd fyrir aldamótin 1900
þegar flestir Íslendingar bjuggu
neðanjarðar. Hún hafði lifað tvær
heimsstyrjaldir, hafís, eldgos,
sjúkdóma og pestir en nennti
samt alveg að taka á móti okkur
með kaffi og kleinum.
Þegar kaffinu lauk gáði
langamma að útflöttum saltfisk-
inum sem hún geymdi brekk-
umegin við húsið. Fiskurinn var
risastór. Flattur á hænsnanet
eins og flugdreki. Nökkvaþung-
ur, í sólbaði, loftkældur í hafgol-
unni. Langamma sneri fiskinum
með herkjum til að jafna bakst-
urinn. Eða eitthvað.
Leið okkar afa lá niður á
bryggju. Mér hafði auðnast tæki-
færi til að fara í sjóferð. Afi hafði
dagana áður safnað beitu fyrir
ferðina. Þá reri hann um grunn-
sævið og skrapaði sjávarbotninn
með veiðarfæri sem leit út eins og
berjatína. Afraksturinn var öðu-
skel, kúskel og hörpudiskur sem
þá var ekki mannamatur heldur
beita. Við gerðum trilluna ferð-
búna, komum beitukössunum
fyrir um borð og lögðum af stað
út á hafið á húslausum eikarbátn-
um. Það var sólríkt hæglætisveð-
ur og þurrt.
Vel gekk að sigla á miðin. Þeg-
ar komið var út á miðjan fjörðinn
slökkti afi á sænsku bátsvélinni
og við slökuðum niður handfær-
unum. Tvær rúllur. Á snærisend-
anum var nokkurs konar
herðatré úr járni og öngull á
hvorum enda. Á önglana hengd-
um við skelfiskinn. Þorskurinn
kunni vel að meta kræsingarnar.
Afi rifjaði upp söguna þegar hval-
ur synti á bátinn og næstum
hvolfdi honum. Og eins þegar
hann húkkaði í hákarlinn og
þurfti að skera á línuna. Oft beit á
báða öngla en þá var mjög þungt
að draga. Ég man að afi var að-
eins órólegur yfir því hve geyst
ég fór í veiðarnar. Að ég myndi ef
til vill detta vestislaus útbyrðis.
Ég deildi ekki þeim áhyggjum
með honum. Við færðum okkur
til á haffletinum og afi slökkti á
vélinni á milli ferða.
Þegar við vorum komnir með
fullfermi héldum við heim á leið.
Vélin var treg í gang en snerist
fyrir rest. Þá var komin dálítil
hafgola. Við stungum okkur í
gegnum öldurnar. Það var ævin-
týralega skemmtilegt. Sjórinn
frussaðist yfir eikina. Ég lagði
mig undir segldúk í stafninum og
leit af og til upp undan seglinu.
Afi sat í skutnum og hélt báðum
höndum í stýrisskaftið. Það eina
sem skildi okkur að frá hyldýpinu
var tommuþykk eik. Mjólkin sem
ég hafði með mér í nesti var orðin
súr og kekkjótt. En það skyggði
ekki á gleðina. Þetta var ævin-
týri.
Þegar heim var komið gerði afi
að aflanum. Flatti út fiskinn og
gerði úr honum flugdreka.
Óli Þór Jónsson.
Óli Þór
Baldvinsson