Morgunblaðið - 19.03.2022, Qupperneq 33

UMRÆÐAN 33
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 19. MARS 2022
Ávarp
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra
Ísland er á tímamótum. Eftirspurn eftir grænni orku eykst stöðugt.
– Hvernig hefur arðsemi af orkuvinnslunni aukist?
– Hvaða virkjanaverkefni eru í undirbúningi?
– Hvernig hefur Landsvirkjun undirbúið framtíðina?
Velkomin á ársfund Landsvirkjunar í Hörpu,
fimmtudaginn 24.mars kl. 14
Skráning á fundinn á
landsvirkjun.is
Tökumvel á
móti framtíðinni
Ávarp
Jónas Þór Guðmundsson stjórnarformaður
Framtíðin er núna – Tækifæri okkar og ábyrgð
Hörður Arnarson forstjóri
Aukinn arður í þáguþjóðar – Straumhvörf í fjármálum
Rafnar Lárusson, framkvæmdastjóri fjármála og upplýsingatækni
Fyrir okkur og komandi kynslóðir – Landsvirkjun og loftslagið
Jóna Bjarnadóttir, framkvæmdastjóri samfélags og umhverfis
Byr í seglin – Samvinna og stuðningur við viðskiptavini
Tinna Traustadóttir, framkvæmdastjóri sölu og þjónustu
Aðmörgu er að hyggja ef vel á aðbyggja – Næstu skref í orkuöflun
Ásbjörg Kristinsdóttir, framkvæmdastjóri framkvæmda
Höldumótrauð áfram! – Lokaorð fundarstjóra
Kristín Linda Árnadóttir aðstoðarforstjóri
Þegar kviknar á perunni – Nýsköpun og græn framtíð
Ríkarður Ríkarðsson, framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar og nýsköpunar
Fjárhagsleg sjálf-
bærni sveitarfélaga
skiptir miklu máli
bæði til lengri og
skemmtri tíma. Það er
forsenda þess að þau
geti sinnt lögbundnum
skyldum og haldið úti
því þjónustustigi sem
þau hafa markað sér
fyrir íbúa og fyrirtæki.
Reykjavíkurborg sinn-
ir þjónustu sem skiptir alla hópa
samfélagsins máli, hvort sem það
eru aldraðir, fatlaðir eða aðrir sem
þurfa á aðstoð að halda. Einnig þarf
að tryggja þjónustu við fyrirtæki og
sjá um að samgöngur séu í góðu
standi og geti skapað forsendur fyr-
ir framþróun Reykjavíkurborgar
vegna fjölgunar íbúa og áætlaðrar
breytingar á aldurssamsetningu
borgarbúa.
Í 64. gr. sveitarstjórnarlaga nr.
138/2011 kemur fram að: „Sveit-
arstjórn ber að sjá til þess að
rekstri, fjárfestingum og ráðstöfun
eigna og sjóða sé þannig hagað á
hverjum tíma að sveitarfélagið
muni til framtíðar geta sinnt
skyldubundnum verkefnum sínum.“
Í sömu lagagrein kemur fram að
„heildarskuldir og skuldbindingar
A- og B-hluta í reikningsskilum séu
ekki hærri en nemur 150% af reglu-
legum tekjum“.
Það er því við hæfi, eftir að hafa
tekið ákvörðun um að gefa kost á
mér sem oddviti Miðflokksins í
Reykjavík, að rýna hvernig fjárhag-
sleg staða Reykjavíkurborgar er og
hvort borgin sé ekki örugglega fjár-
hagslega sjálfbær til styttri sem
lengri tíma. Fátt skiptir Reykvík-
inga meiru.
Viðvörunarmerki
Samkvæmt ársreikningi Reykja-
víkurborgar fyrir árið 2020 eru
tekjur samstæðunnar 191 millj-
arður kr. en heildarskuldir 385
milljarðar. Heildarskuldir eru því
langt yfir lögbundnum mörkum, eða
203% af reglulegum tekjum. Sú
staðreynd er viðvörunarmerki um
að eitthvað hafi misfarist í rekstri
borgarinnar.
Einnig er rétt að geta þess fyrir-
vara sem Vigdís Hauksdóttir borg-
arfulltrúi gerði við ársreikninginn
fyrir árið 2020 að um ofmat væri að
ræða á eign í Félagsbústöðum sem
leiddi til þess að ársreikningurinn
gæfi ekki rétta mynd af fjárhags-
stöðu borgarinnar. Hún væri í raun
verri en ársreikningur sýnir.
Breytingin milli áranna 2020 og
2021 sýnir að heildarskuldir A og B
Reykjavíkurborgar hækka til við-
bótar um 27 milljarða króna og
áætlun gerir ráð fyrir frekari
skuldaaukningu um 11 milljarða í
lok ársins 2022. Heildarskuldir eru
þannig áætlaðar í lok ársins 2022
hvorki meira né minna en 423 millj-
arðar kr. Samkvæmt lántökuáætlun
á að taka að láni 25 milljarða á
árinu 2022.
Samkvæmt ofansögðu er ljóst að
Reykjavíkurborg er ekki fjárhags-
lega sjálfbær og ber kjörnum borg-
arfulltrúum skylda til að bregðast
við því með ábyrgð og af festu, einir
og sér, eða í samvinnu við eftir-
litsnefnd með fjármálum sveitarfé-
laga.
Borgin safnaði
skuldum í góðærinu
Þjóðarbúið var vel í stakk búið til
að takast á við þau efnahagslegu
áhrif sem urðu vegna heimsfarald-
ursins því á árinu 2013 hóf ríkið að
greiða niður skuldir.
Á sama tíma hóf Reykjavíkur-
borg að safna skuldum. Því hafði
borgin ekkert svigrúm til þess að
mæta vandanum.
Fjármála- og efnahagsráðuneytið
kynnti á fjármálaráðstefnu sveitar-
félaga á síðasta ári skýrslu sem
unnin var af Hagstofu Íslands um
áskoranir í opinberum fjármálum
þar sem spáð er um áætlaða íbúa-
fjölgun og þróun á
aldurssamsetningu
þjóðarinnar. Þar er
gert ráð fyrir fjölgun
íbúa á landinu um
60.000 til ársins 2050
og að fjölgun þeirra
sem fara af vinnu-
markaði vegna aldurs
sé um 40.000. Jafn-
framt var bent á að út-
svarstekjur sveitarfé-
laga myndu lækka með
tímanum og kostnaður
vegna þjónustu við
aldraða myndi hækka töluvert, m.a.
vegna fjölgunar hjúkrunarheimila.
Eftir kosningar í maí nk. þarf að
verða nýtt upphaf sem felst í því að
viðurkenna stöðuna eins og hún er,
finna leiðir til að lækka rekstrar-
kostnað, auka tekjur eða selja eign-
ir. Það þarf að gera án þess að
skerða lögbundna þjónustu við íbúa
og fyrirtæki borgarinnar.
Það er morgunljóst að ekki er
hægt að breyta því sem liðið er, en
okkur ber skylda til að taka á fjár-
hagslegri stöðu borgarinnar á
næsta kjörtímabili og tryggja fjár-
hagslega sjálfbærni hennar.
Það er krefjandi verkefni að fara
inn í rekstur Reykjavíkurborgar á
þessari stundu en jafnframt spenn-
andi.
Um leið og ég tók ákvörðun um
framboð hófst tveggja mánaða at-
vinnuviðtal við borgarbúa og þann
14. maí nk. mun koma í ljós hvort
eftirspurn sé eftir mínum starfs-
kröfum við að taka á fjármálum
borgarinnar og öðrum mikilvægum
þjónustuþáttum borgarinnar sem
hafa setið á hakanum. Eitt brýnasta
verkefnið er jafnframt að slá skjald-
borg utan um það þjónustustig sem
Reykjavíkurborg vill standa fyrir
með hag borgarbúa og fyrirtækja
að leiðarljósi.
Ég hlakka til að taka það at-
vinnuviðtal við borgarbúa á kom-
andi vikum.
Er Reykjavíkurborg fjárhagslega sjálfbær?
Eftir Ómar
Má Jónsson »Reykjavíkurborg
ber skylda til þess
að haga rekstri sínum
þannig að hún geti til
framtíðar sinnt skyldu-
bundnum verkefnum
sínum.
Ómar Már
Jónsson
Höfundur er frambjóðandi í 1. sæti
Miðflokksins í Reykjavík.
omarjons@simnet.is