Fréttablaðið - 23.06.2022, Síða 13

Með afgreiðslu rammaáætl-
unar ákvað ríkisstjórnin að setja
metnaðarríkt markmið um algjör
orkuskipti fyrir 2040 í f leytifullan
biðflokk pólitískra ákvarðana.
Ofsagt væri að markmiðinu hafi
beinlínis verið stútað. En líkurnar
á að það náist eru hverfandi.
Umhverfisráðherra sagði sjálfur
á dögunum að Ísland hefði dregist
aftur úr öðrum þjóðum í loftslags-
málum. Afgreiðsla rammaáætl-
unar breytir í engu þeirri stöðu.
Firra
Sú gagnrýni er réttmæt að verkefni
voru færð bæði úr nýtingarflokki
og verndarflokki í biðflokk án
ríkra faglegra raka. Hitt er firra að
afgreiðsla rammaáætlunar í heild
hafi verið óskaplegur náttúru-
verndarósigur VG.
Guðmundur Ingi Guðbrandsson,
vinnumarkaðs- og félagsmálaráð-
herra, var nær veruleikanum þegar
hann sagði: „Þetta er biðleikur í
náttúruvernd.“ Afgreiðsla ramma-
áætlunar staðfesti einfaldlega að
VG er meiri náttúruverndarflokk-
ur en loftslagsverndarflokkur. Þess
vegna er markmiðið um orkuskipti
í uppnámi.
Guðlaugur Þór Þórðarson fór
vel af stað í nýju ráðuneyti. En
hann hefur ekki haft stuðning
í eigin þingflokki til að knýja
VG til ákvarðana um tengingu
milli orkuöflunar og markmiða
stjórnarsáttmálans um orku-
skipti og hagvöxt. Það hefði raskað
stöðugleika samstarfsins.
Einsdæmi
Hér þarf líka að hafa í huga að í
stjórnarsáttmálanum er kveðið á
um að umhverfisráðherra þurfi
að hafa samvinnu við forsætis-
ráðherra um mál, sem undir hann
heyra.
Samvinna ráðherra hefur alltaf
þótt svo sjálfsögð að aldrei fyrr
hefur verið samið um hana sér-
staklega.
Þetta einstæða ákvæði bendir
til þess að pólitískt fari VG og
Sjálfstæðisflokkur saman með
málefni þessa ráðuneytis, þó að
stjórnskipuleg ábyrgð umhverfis-
ráðherra sé ljós.
Framsókn
Framsókn er sá stjórnarflokk-
anna, sem ákafast hefur talað fyrir
virkjunum til að tryggja orkuskipti
og hagvöxt.
Þessi sjónarmið urðu undir. Hafi
einhver stjórnarflokkanna tapað
málefnalega er það Framsókn.
En svo er hitt að hún hefur
stóraukið fylgi sitt með því að lýsa
sérstöðu í heitum málum en sam-
þykkja eigi að síður niðurstöðu
jaðarflokkanna.
Græna skýrslan
Kjarni málsins er sá að ný ramma-
áætlun svarar í engu þeim skýru
spurningum, sem beint er til ríkis-
stjórnarinnar í grænu skýrslunni
frá því í mars um „stöðu og áskor-
anir í orkumálum með vísan til
markmiða og áherslna stjórnvalda
í loftslagsmálum.“
Einn þyngsti áfellisdómur
skýrslunnar yfir ríkisstjórn, sem
setið hefur í fimm ár, er þessi:
„Fjárfestingar í orkuframkvæmd-
um hafa hingað til ekki fylgt eftir
markmiðum í loftslagsmálum.“
Samkvæmt eldri heimildum fer
Hvammsvirkjun væntanlega af
stað í haust. En stóra myndin er
sú að ríkisstjórnin flytur verkefni
úr nýtingarflokki í biðflokk þegar
aðeins 17 ár eru til loka orkuskipta.
Þar af leiðandi getur hún ekki
sýnt fram á klár áform um nægjan-
lega orkuöflun til að útrýma
jarðefnaeldsneyti á Íslandi fyrir
2040 og standa um leið við yfir-
skrift stjórnarsáttmálans um
„vöxt til velferðar“ með nýsköpun í
líftækni, orkufrekri matvælafram-
leiðslu, landeldi á fiski og fram-
leiðslu rafeldsneytis.
Leiðir
Í grænu skýrslunni kemur fram að
til þess að ná þessum markmiðum
stjórnarsáttmálans um græna iðn-
byltingu og orkuskipti þarf að auka
rafafl sem nemur 100 MW á hverju
einasta ári næstu tvo áratugi.
Þetta er stór tala en ekki heilög.
Það er hægt að nálgast loftslags-
markmiðin eftir annarri leið.
Þá þarf að draga úr flugsam-
göngum og minnka ferðaþjónustu
eða loka álverum, kaupa raf-
eldsneyti erlendis í stað þess að
framleiða það hér heima og rifa
verulega seglin í nýsköpunará-
formum. Jafnframt yrði að semja
við launafólk um að miða launa-
kröfur við minni hagvöxt eða
jafnvel alls engan og gleyma nei-
kvæðum áhrifum skulda ríkissjóðs
á velferðarkerfið.
Græna skýrslan segir að ríkis-
stjórnin þurfi að velja leið. En það
bara gerir hún ekki þrátt fyrir
„vandaða“ umhugsun í fimm ár.
Pólitík
Í dag erum við nær samdráttarleið-
inni en „vexti til velferðar,“ ef halda
á fast í loftslagsmarkmiðin. Hitt er
þó líklegra að þeim verði fórnað.
Þetta er afleiðing af því eðli
samstarfs jaðarflokkanna að setja
stórar ákvarðanir í biðflokk.
Pólitík er hins vegar að gera
upp á milli markmiða þegar þau
stangast á. ■
Hitt er firra að
afgreiðsla rammaáætl-
unar í heild hafi verið
óskaplegur náttúru-
verndarósigur VG.
Orkuskiptin fara í biðflokk
Þorsteinn
Pálsson
■ Af Kögunarhóli
FRÉTTAVAKTIN
KL. 18.30 ALLA VIRKA DAGA
Fréttavaktin býðum landsmönnum upp á
fjölbreytta fréttaumfjöllun í opinni dagskrá.
Úrvalslið fjölmiðlafólks fer yfir fréttayfirlit
dagsins ásamt því að fá til sín góða gesti að
ræða helstu mál líðandi stundar.
Fréttavaktin er á dagskrá alla virka daga á
Hringbraut og frettabladid.is
Þegar ég flutti til Íslands fyrir rúm-
lega 40 árum var þjóðin mjög eins-
leit að sjá. Það sást varla neinn ein-
staklingur með dökka húð, svart hár
og framandi klæðaburð. Ég var svo
heppin að passa inn í munstrið með
mína fölu húð og frekar ljóst hár.
Ég kunni ekki bofs í tungumálinu
en fékk samt dvalar- og atvinnu-
leyfi, komst inn í háskóla til að læra
íslensku og aflaði mér seinna rétt-
inda til að sinna leiðsögumanns-
starfi. Kennaramenntun mín var
viðurkennd og gat ég stundað
þetta starf um leið og ég var ról-
fær í íslenskunni. Að vísu varð ég
stundum fyrir aðkasti þegar  mér
sem Þjóðverja var heilsað með „heil
Hitler“. En sumir hafa bara gaman af
því að finna að einhverju.
Hvar væri ég stödd í dag ef ég kæmi
til landsins og vildi búa hér og starfa,
væri af öðrum kynstofni með dökka
húð eða vildi kannski hylja hár mitt
vegna trúarinnar? Myndi dóms-
málaráðherrann senda mig úr landi?
Jón Gunnarsson dómsmálaráð-
herra hefur hafið stríð gegn inn-
flytjendum, ætlar að henda stórum
hópi héðan út í óvissu. Margir þeirra
hafa unnið hér og fest rætur, lært
íslensku og engum verið til ama.
Þessi maður er gamaldags, skelfilega
íhaldssamur og best er að losna við
hann sem fyrst. Eins gott að hans
ráðherratíð er að ljúka, enda hefur
hann gert lítið gagn heldur verið til
vandræða, líka í sínum eigin flokki.
Hann mun bráðum fara á feit eftir-
laun vegna flokkshollustu sinnar og
verði honum bara að góðu.
Nýleg könnun á viðhorfum til
innf lytjenda sýnir að meirihluti
þeirra sem tók þátt er jákvæður í
þeirra garð. Það er helst eldri kyn-
slóðin, 65 ára og eldri, sem er frekar
neikvæð. En það er víst erfitt að
kenna gömlum hundum að sitja.
Gleðilegt er að unga kynslóðin er
upp til hópa hlynnt því að fólk frá
öðrum og líka framandi löndum
setjist hér að. Þessir einstaklingar
munu opna sjóndeildarhring okkar,
auka umburðarlyndi og víðsýni.
Furðulegast af öllu er svo að
Samtök atvinnulífsins eru núna
að kvarta hástöfum yfir því að það
vanti starfsfólk á mjög mörgum
stöðum og illa gangi að manna
fyrirtækin. Það er haft eftir fram-
kvæmdastjóranum Halldóri Benja-
mín í Fréttablaðinu þann 16.6.
„að vaxandi mannekla hvíli mjög
þungt á fólki í nær öllum atvinnu-
greinum“. Hvernig í ósköpum dettur
þá dómsmálaráðherra í hug að vísa
fjölda fólks úr landi, fólki sem er fúst
til þess að vinna hér og gera gagn? ■
Það vantar vinnandi fólk
Úrsúla Jünemann
kennari á eftir-
launum og mann-
vinur
FIMMTUDAGUR 23. júní 2022 Skoðun 13FRÉTTABLAÐIÐ