Morgunblaðið - 02.04.2022, Blaðsíða 2

2 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 2. APRÍL 2022
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Samtals höfðu liðlega 56 þúsund
börn, 17 ára og yngri, þurft að sæta
sóttkví frá upphafi kórónuveiru-
faraldursins til 10. febrúar sl. Þar af
höfðu nærri 26 þúsund börn þurft að
sæta sóttkví oftar en einu sinni og
nærri þúsund sætt sóttkví oftar en
fjórum sinnum. Frá upphafi farald-
ursins og til 24. febrúar höfðu 35 þús-
und börn þurft að sæta einangrun í
kjölfar greiningar á Covid-19.
Þessar upplýsingar koma fram í
svörum sóttvarnasviðs embættis
landlæknis við fyrirspurn umboðs-
manns barna.
„Við vorum búin að heyra að börn
væru að fara í sóttkví oftar en einu
sinni og þótti mikilvægt að fá úr því
skorið hversu mörg börn þetta
væru,“ segir Salvör Nordal, umboðs-
maður barna, þegar hún er spurð
hvort fjöldinn hafi komið á óvart.
Salvör segir að embættið hafi verið
að kalla eftir því að áhrif kórónu-
veirufaraldursins væru metin, sér-
staklega sóttvarnaaðgerðir gagnvart
börnum. Með því væri hægt að fá yf-
irsýn yfir stöðuna og betra að meta
það hvernig hægt sé að bregðast við.
Salvör vekur jafnframt athygli á því
að afleiðingar geti verið mörg ár að
koma fram.
Róðurinn hefur þyngst
Embætti umboðsmanns barna hef-
ur frá upphafi faraldursins safnað
frásögnum barna og verður unnið úr
þeim á næstunni. Segir Salvör að í
fyrstu könnuninni hafi áhrifin al-
mennt verið jákvæð. Börn hafi upp-
lifað ýmsa kosti, meðal annars að
minni asi hafi verið í skólum og á
heimilum. Þegar á leið hafi róðurinn
þyngst verulega og komið hafi fram
að börnum liði miklu verr en í upp-
hafi. Segir Salvör að það komi heim
og saman við upplýsingar frá öðrum
sem fylgst hafi með andlegri líðan
barna. Hún segir að áhrif kórónu-
veirufaraldursins bitni sérstaklega
illa á þeim börnum sem átt hafi í erf-
iðleikum fyrir, til dæmis staðið höll-
um fæti í skólakerfinu eða átt við fé-
lagslega erfiðleika að etja. „Við vitum
að andleg heilsa barna var ekki góð
áður en faraldurinn byrjaði og upp-
lýsingar sem við höfum fengið benda
til að heilsu þeirra hafi hrakað síðan,“
segir Salvör.
Áhyggjur af þeim eldri
Mikið hefur verið að gera í sál-
fræðiþjónustu við börn í faraldrinum.
Steinunn Anna Sigurjónsdóttir, sál-
fræðingur hjá Litlu kvíðamiðstöðinni,
segir að mikil aukning hafi verið í eft-
irspurn eftir viðtölum síðastliðin tvö
ár. Hún bendir þó á að fyrir þann
tíma hafi einnig verið aukning á milli
ára og þess vegna sé erfitt að fullyrða
að faraldurinn sé ástæða aukinnar að-
sóknar. Steinunn hefur eftir leik-
skólastjóra að hún hafi aldrei fengið
jafn kvíðin börn í skólann eins og síð-
astliðið haust og það bendi til þess að
kórónuveirufaraldurinn hafi haft
áhrif á börn.
Sjálf hefur Steinunn Anna meiri
áhyggjur af eldri unglingunum. Þar
beri á vanvirkni, sum hafi fallið út úr
tómstundum og eigi í erfiðleikum
með að koma sér af stað aftur. Það
eigi þó alls ekki við um alla.
Í þessu sambandi vekur hún at-
hygli á ungmennum sem hafi verið að
koma inn í menntaskóla án öflugs
hóps vina úr grunnskóla eða lendi í
sóttvarnarhólfi án vina. Þau geti ein-
angrast. Ofan á vandann bætist ef
erfiðleikar eru á heimilinu vegna far-
aldursins, til dæmis fjárhagserfið-
leikar. Það hafi bein áhrif á börnin.
„Heilt yfir upplifum við meiri
þyngsli í fólki. Við erum með hala af
málum sem við höfum ekki getað
veitt þjónustu, ekki síst fólk sem átti
við vanlíðan að etja fyrir. En um leið
og veðrið batnar eins og við sjáum
núna, faraldurinn er að ganga yfir og
menntaskólanemar byrjaðir að tengj-
ast, held ég að þessi önn verði betri,“
segir Steinunn Anna.
Þúsund börn sett fjórum sinnum í sóttkví
- Umboðsmaður barna hvetur til heildstæðs mats á aðgerðum - Skapar grundvöll til að bregðast við
Börn sem hafa sætt einangrun eða sóttkví
Fjöldi barna eftir aldurshópum
frá upphafi Covid-19
30.000
25.000
20.000
15.000
10.000
5.000
0
Oftar en einu sinni ...tvisvar ...fjórum sinnum
0-5 ára 6-12 ára 13-17 ára
Einangrun Sóttkví
8.623
16.143
10.279
0-5 ára 6-12 ára 13-17 ára
16.612
25.320
16.545
Heimild: Embætti landlæknis
Salvör
Nordal
Steinunn Anna
Sigurjónsdóttir
Guðmundur Magnússon
gudmundur@mbl.is
Fimm dómarar Hæstaréttar finna að
vinnubrögðum Landsréttar í dómi
sem kveðinn var upp á miðvikudaginn
í máli sem snýst um ofbeldisbrot karl-
manns gegn fyrrverandi kærustu
sinni. Hæstiréttur bendir á að í héraði
hafi liðið eitt ár frá þingfestingu máls-
ins til dóms og í dómi Landsréttar sé
að finna athugasemd við þann drátt
sem talinn var vera úr hófi fram.
„Á hinn bóginn liðu rétt tæpir 19
mánuðir frá áfrýjun málsins til
Landsréttar og þar til dómur var þar
upp kveðinn. Ekki eru fram komnar
skýringar á þeim drætti sem einnig
verður að telja aðfinnsluverðan,“ seg-
ir Hæstiréttur.
Fram kemur í dómnum að karl-
maðurinn, sem um ræðir, hafi veist að
fyrrverandi kærustu sinni á heimili
hennar, ýtt henni þannig að hún féll
niður stiga, tekið í hár hennar, skallað
hana í höfuðið og tekið hana kverka-
taki. Segir Hæstiréttur að árásin hafi
í heild sinni verið til þess fallin að
vekja mikla ógn hjá brotaþola auk
þess sem fram væri komið að hún
hefði orðið fyrir andlegu áfalli vegna
árásarinnar. Er refsing ákveðin fang-
elsi í tíu mánuði en fullnustu hennar
frestað skilorðsbundið í tvö ár í ljósi
þess hve langur tími sé liðinn frá at-
vikum máls.
Gunnar Viðar, skrifstofustjóri
Landsréttar, segir að tafir á málinu
eigi sér skýringar. Hann bendir á að
ferill sakamála eftir dómsuppkvaðn-
ingu héraðsdóms sé sá að ákæruvald-
ið gefur út áfrýjunarstefnu sem birt
er fyrir ákærða og eftir atvikum
brotaþola. Eftir birtingu fái Lands-
réttur áfrýjunarstefnu senda og sé
málið þá skráð hjá réttinum.
Þingfest 9 mán. eftir áfrýjun
„Eiginleg málsmeðferð hjá Lands-
rétti hefst hins vegar ekki fyrr en
ákæruvaldið hefur tekið saman öll
gögn málsins og sent réttinum og
telst málið þá þingfest. Afar misjafnt
er hversu langur tími líður frá skrán-
ingu máls hjá Landsrétti fram að
þingfestingu,“ segir Gunnar. „Í því
tilviki sem hér um ræðir var áfrýj-
unarstefna gefin út 3. desember 2019
og markar sá dagur upphaf þeirra 19
mánaða sem Hæstiréttur tiltekur.
Þingfesting málsins fór fram 16. sept-
ember 2020 eða ríflega 9 mánuðum
síðar. Eftir þingfestingu var ákæru-
valdi og síðan ákærða veittur frestur
til að skila greinargerðum og var
greinargerð ákærða skilað 21. októ-
ber 2020.“
Gunnar segir að þegar gagnaöflun
sé lokið og greinargerðum skilað sé
máli úthlutað til dómara og á þeim
tímapunkti sé fyrst unnt að koma því
á dagskrá Landsréttar til aðalmeð-
ferðar.
„Eins og kunnugt er gætti áhrifa
Covid-19-faraldursins víða í sam-
félaginu á þessum tíma og riðlaðist
dagskrá Landsréttar nokkuð af þeim
sökum,“ segir hann. Einnig megi
nefna að aðalmeðferð umrædds máls,
sem upphaflega átti að vera í maí
2021, var frestað í tvígang vegna
vandkvæða við að fá ákærða og vitni
til að gefa skýrslur fyrir Landsrétti.
Aðalmeðferð málsins hafi lokið 7. júní
2021 og dómur verið kveðinn upp 23.
júní 2021.
Dráttur hafði
áhrif á refsingu
- Hæstiréttur gagnrýnir Landsrétt
fyrir drátt á afgreiðslu ofbeldismáls
Morgunblaðið/Hanna
Landsréttur Fimm dómarar Hæsta-
réttar finna að vinnubrögðum rétt-
arins í dómsmáli.
Landsbankinn hefur ákveðið að
fylgja fordæmi Arion banka og fella
niður gjöld af millifærslum til fólks í
Úkraínu sem á um sárt að binda
vegna stríðsins þar í landi. Í blaðinu í
gær kom fram að Arion hefði rukkað
tæpar 6.000 krónur fyrir millifærslu
til fjölskyldu á flótta en bankinn
breytti verklagi sínu eftir fyrirspurn
blaðsins og ákvað að endurgreiða öll
slík gjöld.
„Í kjölfar fréttar Morgunblaðsins
ákváðum við þegar í stað að fella nið-
ur öll gjöld sem innheimt eru af ein-
staklingum vegna millifærslna til og
frá Úkraínu,“ segir í svari Lands-
bankans við fyrirspurn Morgunblaðs-
ins. „Við munum endurgreiða þau
gjöld sem hafa verið innheimt frá
upphafi innrásarinnar. Við þessar
aðstæður finnst okkur sjálfsagt að
fella gjöldin niður og þykir gott að
athygli hafi verið vakin á málinu.
Gjald fyrir greiðslur í evrum innan
Evrópu (SEPA), framkvæmt í appi
eða netbanka, er 700 krónur.“
Þær upplýsingar fengust frá Ís-
landsbanka að bankinn tæki ekki
gjald fyrir millifærslur til Úkraínu.
„Það er þó í sumum tilfellum þannig
að ef gjald er tekið fyrir millifærsl-
una þá fá viðskiptavinir endur-
greitt,“ sagði í svari bankans.
hdm@mbl.is
Landsbankinn endurgreiðir líka gjöld af millifærslum til Úkraínu
Morgunblaðið/Eggert
Landsbankinn Fellir niður gjöld af milli-
færslum til Úkraínu og endurgreiðir fólki.
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 569 1100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Ágúst Ingi Jónsson aij@mbl.is Andrés Magnússon andres@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Gísli Freyr Valdórsson vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Jón Pétur Jónsson netfrett@mbl.is Smartland Marta María Winkel Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/sendagrein Prentun Landsprent ehf.
ALICANTE GOLF RESORT
ÚRVAL ÚTSÝN HLÍÐASMÁRI 19, 201 KÓPAVOGUR SÍMI 585-4000 GOLF@UU.IS
ÆFÐU SVEIFLUNA Á ALICANTE
INNIFALIÐ Í VERÐI:
ÓTAKMARKAÐ GOLF
INNRITUÐ TASKA 20 KG OG HANDFARANGUR
GOLFBÍLL INNIFALINN
FLUTNINGUR Á GOLFSETTI
VAL UM MORGUNVERÐ EÐA HÁLFT FÆÐI
ÍSLENSK FARARSTJÓRN
AKSTUR TIL OG FRÁ FLUGVELLI
07. - 13. APRÍL VERÐ FRÁ 239.500 KR.
Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA
19. - 25. APRÍL VERÐ FRÁ 214.500 KR.
Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA
20. - 28. APRÍL VERÐ FRÁ 288.500 KR.
Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA
24. APRÍL - 03. MAÍ VERÐ FRÁ 298.900 KR.
Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA
28. APRÍL - 03. MAÍ VERÐ FRÁ 206.500 KR.
Á MANN M.V. 2 FULLORÐNA
Komdu með til Alicante, hitaðu upp fyrir sumarið á
Spáni. Í þessum ferðum til Alicante Golf Resort getur
þú ráðið lengdinni á þinni ferð.